Oer mijsels

Samlings

trochPosted on 2 Comments1min read917 views

"Noch ien plakje op de finsterbank en dan moat ik ophâlde.", seit se. Rûnom stean hynders troch it hiele hûs hinne. Sels op de planke yn it huske.

Ik bin op besite by in freondinne en ha in hynderke meinaam. Sy fersammelt se sawol yn it grut as yn it lyts, fan hout en fan stien. Har heit wie eartiids boer mei foarleafde foar hynders. "It sil dèr wol wei komme...", tink ik. Se hat ûnderwylts in plakje fûn en wiidweidich ferhellit se wer de bisten wei komme.

Wat minsken sa al fersammelje. Bijtiden kin ik my der oer besauwe. Mar eartiids ha ik sels in fersamling hân fan strykizers. Oeral wert ik kaam seach ik om my hinne as er wat fan myn gading wie. Sels as wy mei fekânsje yn it bûtelân wiene moasten wy alles ôfstrune nei aparte striikbouten. Ta grutte argewaasje fan man en bern fansels. Alle boeken moasten ùt de boekekast en de bouten der yn.

Ach, wat koe ik grutsk foar de kast stean oeren oanien. Doe ferhûzen wy nei in lytser wente, de hiele fersamling waart ferkocht der wie gjin romte mear foar. En de kast... der stean de boeken wer yn.

Mar wat hat it my in nocht en fertier brocht. En dat kin net ien my ôf nimme...

Aldjiersgrappen

trochPosted on 0 Comments2min read971 views

Der giet wer in hurde knal, ùs hûn spat by de glêzen op. Hy net allinne mar ek wy skrikke ùs by tiden hast dea. Al dagen giet it sa. "Wer is ùs wykplysje?", freegje wy ùs ôf.

Sokke dagen gean faaks myn tinzen nei myn doarp werom. Ik hie twa bruorren dy dan mei hun maten der op ùt gongen. In pear grappen kin ik my noch klear foar de geast helje. De Boanstertoer moast in skoft yn de steigers en der mocht nèt let wurde. Dat wie al in hiel lang sa, de boarnsters misten it slaan fan de klok en it lieden by begraffenissen. De knapen lieten hun opslute nei de aldjierstsjinst en om tolf oere begûng de klok te lieden. De koster yn panyk en al gau kaam de plysje er by. Mar net ien koe yn de tsjerke komme alles wie op slot. Al gau stie it swart fan de minsken en begûn min te applaudisearjen. Op in oare kear ha se in buordsje by in parkje wei helle en by it tsjerkepaad del setten.

Op it bourdsje stie: "Ien stap tebek en jo binne wer op it goeie paad." Wat hie it tsjerkfolk in wille doe sy der lâns kamen. Sa kin ik noch hiel wat anekdoates fertelle mar foar dit stikje soe it te lang wurde. Wer bliuwe de aerdiche unskuldiche grappen hjoed de dei?

Der giet wer in grutte knal. De hûn sjit onder de tafel en myn man smiet syn gehoarapparaat fuort. Somtiden wurd ik nostalgysk as ik oan dy tiden werom tink. Soe dat de âlderdom weze?

Twa Bar

trochPosted on 0 Comments2min read1060 views

"Ik ha gjin waarm wetter!", rop ik ùt de keuken. It is twadde krystdei en der stiet in brot ôfwaskjen op it oanrjocht. Ùt de keamer ropt der ien: "Doch it dan mei  kâld..." Mar mei dy fette troep is dat gjin opsje.

In soan seit: "Ik sil efkes sjen." Ik hear in protte geheister boppe myn holle. Wy hawwe in djippe kast op de oerloop en der sit de ferwarmingstsjettel. Dy  kast moat earst hielendal leech. As dat allegearre achter de rech is lizze wy beide op 'e knibbels . De soan seit; "Der moat wetter by. De pylk stiet op minder dan twa bar." It seit my neat as stie hy ek op hûnderd. "We sille him foldwaan," seit er; "mar wer moat de slang oan? Moat dat ding nò yn de badkeamer as yn de kast oan de kraan?"

Hy skillet mei in freon ùt it westen. Dy wol him altiid helpe. De freon jowt oanwizingen yn in technyske taal wer`t ik neat fan begryp. Myn soan wol,  dus gean wy wer op de knibbels foar it apparaat lizzen. Ik fyn it nammers wol gesellich. Ik sjoch him net sa faak en foaral net yn dizze ûngebrûklike hâlding. Mar wat wy ek doche: it jouwt neat. Gjin waarm wetter.

Fanne moarn ha ik in monteur skille en geduldich lei hy my ùt wat it euvel wie. "Jo hawwe sels de kwaal feroarsake," sei hy; "jo hiene it wetter op tijd bijfolle moatten." Wat in aerdiche jonge wie dat..  neat gjin ferwiten mar ùt lein wat ik fertaan dwaan moat (..)

Nei in pear bakjes kofje en gebak lit hy twa opteine minsken achter. Dus it moat twa bar weze. Dat is wat by my hingjen bleun is.

Krystfeest

trochPosted on 0 Comments1min read883 views

Wy hiene yn ùs doarp eartiids twa krystbeamen. Ien yn de tùn fan de dokter en in hiele grutte yn de Herfoarme tsjerke. Djip ûnder yndruk wie ik as ik dy prachtiche beamen seach. Yn de beam fan de tsjerke sieten echte kearsen mei sulveren bollen.

Twa man sieten by de beam. Hja hiene lange stokken wer op grutte spûnzen sieten. Ûnder de beam stienen amers mei wetter. Sa nò en dan waarden de stokken yn it wetter dompele. By de ùtgong siet in man fan de brânwacht kompleet mei ùtrissing. Yn stilte hope ik somtiden dat er wat barde soe en de brânwacht yn aksje komme moast mar it betearde altiid goed.

It krystfeest duorre wol twa oeren. Foar it skoft hearden wy nei it krystevangeelje, dernei nei in eigen skrean Frysk ferhaal fan ùs sneinskoale juffer. Ûnder dy lange sit moasten wy as bern nedich pisje en dan sochten wy in plakje ùt op it tsjerhôf want toiletten bestienen dû noch net. Op it ein fan it feest krigen wy waarme poeiermolke en in synappel. Mar ek in prachtich boek fan W.G.van der Hulst.

Thùs diene wy net oan in krystbeam, werom wit ik net, wie it in heidensk gebrûk as wie der gjin jild foar? As wie soks allinne foar de notabele wei lein? Ik wit it net.

It binne dierbre neitinsen fan in lokkiche jeugd ùt myn doarp Âldeboarn.

Kulinêr

trochPosted on 2 Comments1min read1062 views

"Wat sille jimme ite mei de kryst?", wurd my dizze dagen gauris frege. Wat is dat hjoed de dei wichtich wurden tink ik dan by my sels.

En dan komt de swierrichheid; ik bin hielendal net kulinêr oanlein. Ik bin mear fan de gewoane pot. En ik moat sizze myn man en bern kleie noait. Mar ja, sy witte ek nèt better fansels. Ik bin grutbrocht mei potiten, weake bôle en potstro. En as ik dan nei al dy kulinêre itensprogramma`s op de televyzje sjoch dan tink ik, ik moat in oplieding folgje. Mar sis nò sels: soene dy manlju fan my mei dy liflafjes wol sèd krye!

Dochs moat ik mar by ùs Reitse yn de lear. Dan kin jo lekker ite en ek noch mei in protte wille. Soe hy der wat foar fiele want kulinèr bin ik net... ;-D

A.O.W.

trochPosted on 0 Comments1min read905 views

"Wanneer krijgt u het weer binnen?", freget in frommeske my. Ik stean by de kassa fan in grutte supermerk. Se sjocht wat meilydsum nei myn protsje boadskippen op de rinnende bân. "De drie en twintigste zeker?" Ik sjoch har freegjend oan. "Wat bedoele jo?"  "Nou ja de meeste mensen zitten er op te wachten in deze dure weken." "Jo bedoele seker de A.O.W.?", sis ik noch oerstallich. "Ja", seit se; "ik ben afgekeurd en dan komt het wat later."

Yn rap tempo ferteld se my dat sy ùt Amsterdam komt en har hjir osa thùs field. De kassjère kloppet ungeduldich op de kassa en de minsken achter ùs begjinne te fûterjen. Nei in glimke fan begrypjen geane wy ùs eigen wei. As ik efkes letter nei hûs rin, moat ik oan ùs mem tinke. Minister Drees koe it nèt mear by har bedjerre...

En sa moat it ek bliuwe. Nèt ien mei oait oan dizze ferwurvenheid toarne.

Willem Drees

Advintsjûn

trochPosted on 0 Comments1min read941 views
Anny de Jong

"Hast sto ek in moai ferhaal , freget de foarsitster. Wy sille as susterkring advintsjûn fiere. Dat hâld yn: foar it skoft it geastlike gedielte en nei it skoft in frij ferhaal.

En ik wit net wat it is mar dan freechje se  my altiid. Dan helje ik de hiele boekenkast oerâl, sneup alle boekwinkels ôf om in goed fryskferhalenboek. Koe ik sels mar in ferhaal betinke. Mar ik bin gjin skriuwster, ik boartsje allinne mei wurden. En der kin min gjin jûn mei folle.

Mar earst gean ik nei de grutste boekwinkel dy wy hawwe en freechje; "Ha jimme ek wat geskiks foar my! Ik wol allinne mar in frysk ferhaal mei in protte humor." Hja sjoche my fernùvere oan en skodsze mei de holle, it moat ommers foar advint wèze!  Mar ik ha it fûn. It boek hjit 21 Nije Fryske Winterferhalen fan 22 fryske skriuwers. It wurd "De leedomsizzer" fan Anny de Jong.

Wat soe ik graach in echte skriuwster wèze wolle...

Facebook

trochPosted on 0 Comments1min read986 views

"Mem moat op Facebook.", seit myn soan. Se binne in wykein thus mei twa hûnen ùt Portugal. Wat is it gesellich. Sokke tiden wurd der hiel wat ôfpraat. Ek de hûnen skine har aventoeren oan elkoar kwyt te kinnen. De taal skynt gjin swierichheid te jaan.

"Wèrom moat ik op Facebook?", freegje ik.  "Mem hat in webside en dan moat jo ek op Facebook. Freondinnen en freonen fan eartiids mar ek sibben kinne mem har belibjen meimeitsje. En der troch  kriget mem kontakten mei minsken ùt de hiele wrâld.", seit er. "Moat dat?", sis ik. Yn wèzen moat ik der neat fan hawwe. Ik bin nèt de jongste mear mar dat seit neat: alderdom is net mear fan belang. En sa kom ik op Facebook.

Nò, dat ha ik witten. De telefeniste ùt myn doarp hie it eartiids dèr net sa drok mei as ik nò. De mail sit grotfol mei ferskate reaksjes fan posjityf oan't negatyf. Dochs moat min mei de tiid mei gean. "Oan alles moat min wenne, sels it hingjen went...", sei ùs heit altiid! 

Doe sy fuort gongen hearde ik de hûnen seft sizzen: "Oant sjen en adios. Wa wit sitte sy al lang op it bistefacebook...

Blèdblazer

trochPosted on 1 Comment1min read1138 views

"Ik wol in blèdblazer...", sis ik tsjin myn man; "Ien dy`t alles by elkoar blaast en opsûget." "Moat dat nò?"; freget er mei in grutte tear yn syn holle; "Wy hawwe hast wol in dozyn tùnklauwers en harken." "Ja", sis ik; "mar ik moat  it allegearre beskreppe."

Ik  begjin my te ferdedigjen. "Wist wol wat dat my oan energy en fermogens kostet?" Ik begjin -sa as froulju dat allinne mar kinne- op syn gefoel te wurkjen. "Ik bin ek nèt de jongste mear. Dò moast sùnich op my wèze." "Sa hie ik it noch net besjoen.", seit er. En ja hear: yn in folder fyn ik in prachtiche oanbieding. En sa kry ik myn man ek entûsjast.

Efkes letter stiet it apparaat klear om yn elkoar set te wurden. Mar dan komt it; myn man kin net ùt de ynstruksjes wiis wurde. It stiet er yn alle talen mar nèt yn it Nederlânsk -lit stean yn it frysk-. En ik bin ùt noch yn nèt technysk. Mar wer nei buorman Geart ta.

"Minske," seit er; "Dat ding is fierste grut foar jo. Dit is in apperaat foar de gemeente." Hy leit ùt dat ik in feilichheidsbril op ha moat, doppen yn de earen en moffen oan. En dan moat ik it  hiele saakje op myn rech fèstbine. 

"Sille wy him mar op Marktplaats sette?", freegje ik myn man...

Webside

trochPosted on 0 Comments1min read1000 views

"Mem moat in eigen webside ha." sei myn soan. En sawat in jier allyn bin ik dèr mei ùt ein setten. Yn it begjin ha ik noch al wat tsjin aksele ("Wat moast ik mei in webside?"). Ik wist net iens wat it ynhâld. Mar de soan trune oan en ik koe der nèt ûnderùt. En sa ha ik nò hûnderdfyftich stikjes skreun op myn webside.

It hat hiel wat ferskate reaksjes opsmiten. Posityf en minder posityf. In freon sei: "Dyn stavering  doocht  nèt." In oaren ien sei: "Do moast allinnich grappiche stikjes skriuwe, dy lèze minsken graach." In freondinne sei: "Do moast dy nèt sa bleatjaan, de lèzers hoeche nèt alles fan dy te witten."

En ik? Ik bin bliid mei dy ferskate mienings... dan wurde se teminsten lèzen. Ik tink dat Afûk en de Fryskebewegings wol es skodholje oer myn skriuweraasjes. En sa mei ik myn wederwarichheden yn blierens, somtiden yn drôvens mar ek mei humor, op  myn webside sette. Barren ùt it ferline mar ek ùt it deistiche bestean sille foarby komme.

Jimme binne noch nèt fan my ôf want ik kin it nèt litte...