Minsken

‘Lockdown’

troch Posted on 0 Comments 1 min read 120 views

Hast it al heard?” seit in buorfrou, “Alle duorren geane ticht en op slot. Earst fanne wike de sietduorren fan it gebouw, en no de haadyngong.”

Stadichoan wurdt de kring lytser om ùs hinne. We kinne net mear in rûntsje meitsje yn de tùn. Yn it gebouw is de eangst  foar besmetting fielber, as ik er oan kom stowe se elk in in kant ùt.

Oardel meter fan elkoar ôf stean, seit min mar in soart minsken binne hjir dôf; hoe moat dat dan?

Guon lju wolle boadskipje yn it winkeltsje, se kinne alles op ‘e rekken sette, mar dat binne se net mear went… dat wie eartiids sa. 

“Ik wie krekt by de apoteek,” sei wer in oaren ien, “mar der koe ik mar ien doaske paracetamol krije, en dat mei myn rimmetyk.”

Skodholjend giet se fierder, se begrypt er neat mear fan.

Myn buorfrou hat in pûdsje mei drop oan in tou ùt it raam hong want de beppesizzer hâld der sa fan. “Mar dat mei ek net.” seit se triest en joat my de drop.

De list fan ferbodsbepalings wurdt  al langer en langer. Ik begjin myn libben er op yn te stellen, wat moat min oars?

Dochs hat it fires goeie kanten; de minsken begjinne elkoar te wurdearjen… se sitte ommers yn it selde skouke.

Wy hoopje mei-inoar yn ienridegens dizze striid te winnen.

‘Lockdown’

Corona

troch Posted on 0 Comments 2 min read 169 views

Follik! ” ropt in man yn de doar. “Kom fierder.” sis ik -tsjin better witten yn- want dat kin ommers hjoed-de-dei net mear.

It is myn nije buorman dy hjir krekt mei syn frou kaam is. Se binne tagelyk jierdei, hiene in sealtsje hiert en soene it grut fiere. Mar it giet net troch krekt as myn swemmen net troch giet.

It libben yn dit fersoargingstehûs is fan de iene op de oare dei ferstomme. Unwerklike situaasjes dogge him foar, de âlde minsken binne de regelmjittichheid fan de dei kwyt.

Se moetsje inoar noch wol mar steane in meter fan inoar ôf en kinne inoar net mear ferstean.

It foardiel fan dizze situaasje is; de minsken sykje inoar wer op. Se meitsje wer nije kontakten, somstiden ha se al hiel lang neist inoar wenne. 

Myn buorman hat ek op besite west en fertelde dat hy syn libbenlang boartsjebouwer west hie. En no it firus  taslein hat jout er it jild leaver oan de bern dan oan it firus, seit er.

In âld minske eartiids fan Amsterdam wol werom nei de Wallen; “Der is it firus net.” seit se, “Dat binne oare.” sis ik, saakkundich.

Wer in oarenien is de hiele dei oan it stofsûgerjen en tinkt sa it bist de baas te kinnen.

Sa kin in unsichtbere fijân alles yn it hûnderd jeie. “De lêste oorloch wie der neat by.” sizze se; “Dan wisten jo waad de agressor wie.”

Myn grutte bewûndering giet dizze dagen ùt nei it personiel, neat is har tefolle. Mei folle geduld en freonlikens geane se mei de bewenners om. 

Corona…

Achthûndert

troch Posted on 1 Comment 1 min read 256 views

Yn in rûnte fan tachtich jierrigen bin ik oan it foarlêzen ût Tidenhawwetiden.

De measten lju sitte yn in oanpaste wein as hawwe de rollator under hannerik. De iene is noch hiel skerp fan geast en de oare lit de wurge holle al gau hingje. 

Myn freondinne lêst foar yn de Hollânske taal en ik yn de Fryske.

By underfining wit ik dat it in koart ferhaal wêze moat, it moat werkenber wêze. It moat daliks hun oandacht hawwe, se moatte it sels wer opnij belibje…

Troch de tiden hinne skreun ik oer blidens mar ek oer fertritlikens.

Oer  myn man en ùs jonges, oer hun wederwarichheden (“Net alles fertelle, Mem.” seine se wol es). 

Oer Max, Olly, Jelle en Stientsje, want bisten hearden er altyd by.

Mar it gie ek faaks oer lju dy ik tsjin kaam yn it deistige bestean. En wat is no boeiender dan minsken?

Blidens en drôfens wikselden mekoar ôf, ek yn myn libben.

De achthûndertste tiden mocht ik hjoed skriuwe, it iene sloech meer oan as de oare fansels, en de stavering wie ek net altyd sa as it wêze moast.

Tige tank, freonen, folgers, lêzers én passanten, foar al dy jierren fan freonskip. 

Achthûndert… 

Ofskied fan in hielmaster

troch Posted on 0 Comments 1 min read 287 views

Mei in saaklik briefke lit ùs hûsarts witte dat hy mits âldens er mei ophâldt en in opfolger foar syn praktyk fûn hat. 

Ik gean erby sitten, dit moat ik efkes ferwurkje.

Fiifentritich jier hat hy wekke oer ùs sûnens en wolwêzen. Fan in praktyk oan hûs mei ien assistinte, is it in sûnensintrum wurden mei meardere kollega`s en wurknimmers.

Fan alles ha wy meielkoar meimakke, fan lytse oant grutte ûngemakken ta. Mar ek mei drege besluten, sa as it libben weze kin, kaam hy it paad del en joech ùs ried.

As wy wer es earne mei sieten, fregen wy ùs ôf; Wat soe HY er fan fine?’ 

Stram gean ik oerein, it sil wenne moatte, in nije hielmaster. De skiednis sil it ùt wize. 

Wy winskje dij, dyn frou én dyn bern in lang en lokkich libben ta.

Tige tige tank foar wasto yn al dy jierren foar ùs betsjutten haste.

Ôfskied fan in hielmaster (en buorjonge, fansels)… 

 

Farre

troch Posted on 2 Comments 1 min read 251 views

Farre jo ek? “ freget se oan myn soan.

We sitte oan de kofje yn it Fermidden, de grutte seal fan it fersoargingshûs.

Se freget noch in kear: “Farre jo ek?” Ferwachtingsfol sjocht se him oan.

“Ja,” seit er; “ik faar op Dùtslân.”

“Ek op in skûtsje?” Mei grutte blauwe, trochskinende eagen sjocht se him twingend oan. 

“Né,” seit er; “ik faar op in grutte tanker.” “Dus net mei turf as stront?” freget se.     

“Wy hawwe in skûtsje hân, myn man en ik, en sa wiene wy faak yn Dùtslân. Mar simmers dan soargen wy dat we op tiid by it skùtsjesilen wiene, dat wie ùs ienlikste fakânsje.”

“It wie in dreech bestean mar we wiene tevreden.” giet se fjirder; “Altyd tegearre en nea spul hân.”

“Ha jimme it skûtsje ferkocht?” freget myn soan.

Ûnder it wedstriidsilen is hy ferstoarn.” seit se dimmen.   

“Hoe lang is dat allyn?” freget er.

“As jo hûndert en fjouwer jier wurde, dan is tiid net wichtich mear, jonge man!”

De helblauwe eagen ljochtsje efkes op…

Prottelkofje

troch Posted on 0 Comments 1 min read 271 views

Wolst in kopke kofje?” freegje ik him.

Wat foar kofje hat mem?” seit er. 

“No,” sis ik (ik gean mei de tiid mei fansels); “Dolce Gusto Cappuccino en Lungo, as Douwe Pypke’s Senseo. Sis it mar.”

Syn mûle falt iepen. “Ik tocht dat mem allinnich prottelkofje hie.”

“Ik wenje dan wol yn in âldereinhûs mar dat hâldt net yn dat ik neat wit fan de wrâld om my hinne.” sis ik.

Troch dit âldereinhûs bin ik fan it sâlt, it sûker en de drank ôf. 

It giet hjir allinnich om de sûnens fan de bewenners dy om en de by tachtich, njochentich en hûnderd jier âld binne. 

“Hoe giet it mei jo?” sis ik tsjin de man dy syn libben lang boardsjes boud hat.

“Ik ha te hege bloeddruk.” seit er, “En no moat ik fan myn slokje ôf.” “Mar wat bliuwt er dan oer?” freget ‘r mistreastich.

“Gewoan troch gean.” sis ik tsjin him, “Sa as jo went binne.”

We klinke der nochs es op en binne it roerend iens. 

It wurdt in Bearenburchje. Krekt sa as hy went is…

Polityk

troch Posted on 0 Comments 1 min read 242 views

Wat in rotstreek fan dy Trump net, om mei raketten te smiten!” ropt se fûleindich. 

We binne oan it kofjedrinken, troch de tiid hinne hat elk syn eigen plakje fûn. As er ien op in ferkearde stoel sitten giet wurdt er wat fan sein. 

Yn it begjin ha ik my as bûtensteander der tsjin fersetten; gjin fêste plakken wol? Ik moast belies jaan, eltse moarn sykje se hun eigen maat op. It jout wat fêstichheid fansels, 

We hawwe it earst oer it waar, dat de winters net mear sa binne as eartiids. Ferskate lju ha de elfstêddentocht riden as min hja leauwe meie. It binne sterke ferhalen; troch de jierren hinne binne se mânsker wurden.

“Wat fine jimme fan dy Trump?” ropt se noch es lûd. Se wol dudlik oandacht.

Har soan wennet yn America, fondêr de ‘affeksje’ foar Trump.

“Jou my mar Drees.” seit in lyts wyfke, se komt amper boppe de tafel ùt.

Yn ienen is er oandacht, se begjinne trochinoar hinne te praten. Immen slacht mei it kopke op de tafel,

“Troch him kinne wy hjir wenje en net yn in earmhûs.” seit se.

It is stil wurden, elts giet wer nei syn eigen stee.

Polityk…

Wer sille jo hinne?

troch Posted on 0 Comments 1 min read 273 views

Wer gean jo mei de Krystdagen hinne?”  freget immen oan frou Dykstra

Ik wiet, se hat in grut gesin hân, sa no en dan sjoch ik ien fan dy bern by har op besite. Mar it rint net stoarm, ek sy hawwe hun eigen wrâld kreëarre en der post warskynlik grif gjin minske fan hûnderd yn.

Yn It Fermidden, tidens it kofje drinken, gean de petearen faaks oer de kommende feestdagen. “Wer sille jo hinne?” wurdt gauris frege. Stadichoan wurdt it in wedstrydsje; wa giet fuort en wa net.

Ik bin nijskirrich wurden wert dizze minsken uteinlik de krystdagen troch bringe sille.

“Jo geane nei de wintersport.” sis ik tsjin myn buorfrou, se hat in readbonte trui oan mei wite hertenkoppen  der op.

“Ne,” seit se; “dy trui ha ik krige fan myn beppesizzer. Hja wenje yn Kanada”. “No, wat moai.” sis ik.

“We hawwe alle dagen kontakt.” giet se fjirder; “Troch Skype. Hjir yn it doarp wennet ek in soan, mar der wiet ik minder fan ôf as de soan fan de oare kant fan de wrâld.”

Alle war wurdt  dien yn dizze Mienskip om it de bewenners nei it sin temeitsjen. Oerâl is it fersierd, yn elk donker hoekje stiet in prachtige krystbeam; alles om de bewenners it waarme hùslike gefoel tejaan wat se misse. 

De unwennegens sil bliuwe, litte wy mar in iepen ear hawwe foar hun ferhalen fan eartiids. 

En? Wer sille jo hinne? 

Fatsoenlikens

troch Posted on 5 Comments 1 min read 355 views

S Sûnt in wike rin ik mei twa ynswachtele fuotten rûn , en ek noch  trije lagen wynsels.

“Jo hawwe opsette fuotten,” sei de dokter; “dat is net goed.”

Gefolch is dat gjin skoech mear past, sels myn man syn trouskuon passe net mear en dát seit wat. Eltsenien is ynt spier om foar my geskikt fuotark te finen. Ek de soan  kaam mei toffels thùs mar maat seis en fjirtich wie te grut skotten. 

En omdat ik dochs nei de apoteek moast sei ien; “Kinst wol binnentroch gean want it eazet bûten.”

Sa sein, sa dien. Skrutens tikje ik op it raam en daliks fleant er in doar iepen. In grutte frou yn in wite jas stiet poerlilk foar my.

“Jo moatte foarom!” seit se mei stimferheffing. “Ja mar,” sis ik, hiel fan it stik; “it reint en ik rin op sokken. Ik moat wol binnentroch!”

“Neat mei te krijen. Foartaan foarom. Wy ha net foar neat in foardoar.” Se gooit my de medisinen ta en ropt noch; “Hjir gjin gewoante fan meitsje, hear!”

Ik bliuw feralterearre stean. Dan mar op hoasfuotling nei hûs. Ik kom thùs as hie ik oan it sleatsje springen west.

Fatsoenlikens is ek net mear wat it ea wie. 

Waarmte

troch Posted on 2 Comments 1 min read 311 views

Komsto moarn by ùs te ieten?” freget se;“Ik sil pankoek bakke. Myn bern fine dat ik der hiel goed yn bin.”

Ik stean te twifeljen, ik hie oare plannen, mar in stim yn my seit: Dwaan! Do wolst er dochs tusken komme?

We hawwe ynkoartens in wylddiner. “Sille wy ùs opjaan?” freget in freondinne.

Ik stean wer yn twifel. Sil ik dat no wol dwaan? “Wat bist krye wy op it board?” freegje ik, om tiid te rekken.

Se wit it net. “It sil wol in hazze as in knyn weze.” seit se. “It kin ek in bist weze dy in moai libben hân hat yn de Sweachster bosken.”

Ik lit my oerhelje want as ik né sis freegje se my net wer fansels.

Wer in oarenien seit: “Ynkoartens wurdt hjir in konsert jûn troch de fanfare fan it doarp. Sille wy der hinne?” 

Sil ik dat wol dwaan? Ik stean wer es yn dubio. Gean! seit de oare stimme yn my; It kin no noch! It kadaster rint noch goed lyk en do kinst er noch op eigen man en boet komme. 

“Sil ik jo opjaan foar it krystdiner?” freget it frommeske en is drokdwaande mei har laptop.

“Né,” sis ik;Stientsje en ik bliuwe thùs. Wy sille it gesellich meitsje, der hoecht net ien bist foar te sneuveljen.”

Tige tank minsken, foar jimme omtinkens. It hat my troch in drege tiid hinne holpen!

Waarmte…

WP-Backgrounds Lite by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann 1010 Wien