Bisten en sa

Rêchsekje

troch Posted on 2 Comments 2 min read 943 views

Us Stientsje hat in 'rêchsekje' sa as min dat hjoed-de-dei neame.

Nei dat ús Max troch âlderdom ferstoar hawwe wy, omdat wy net sûnder bist kinne, in kat út it asyl helle. As jo der ien kear west hawwe, dan krije jo dat byld fan dy hûnen en katten net mear kwyt. Se wolle allegearre mei en gûle en roppe omraak troch inoar hinne.

Mar ien kat ferstoppe har, sy tocht fansels 'dit wurdt wer neat'.

Ik sei tsjin myn soan; 'Dy moatte wy hawwe. Sy hat it liuwen yn it minske al ferlern.' En sa kaam Stientsje yn ús libben, in swart-wite strjittekat.

Har gefoelens bestiene allinnich mar út eangst en mistrouwen. Mar do wy it ferhaal fan har jeugd hearden koene wy de eangst fan har wol yntinke. Yn fyf jier tiid hie sy al fjouwer eigeners hân, troch skiedingen wie sy oer en tefolle wurden.

We hawwe har meinaam nei it âldereinhûs, en wûnder boppe wûnder wie sy de earste dy har hjir thús fielde. Op it smelle balkon is hja wer lokkich wurden. Hûnen en katten dy útlitten wurde sjocht se deis oan har each foarby gean, we hawwe beide ús libben wer oppakt.

Wy binne no beide tefreden en lokkich en beprate dingen dy foar ús belangryk binne. De hier is wer omheech, it kattefleis is wer djoerder wurden en sa oerlizze wy wat ús yn it deistich libben dwaande hâldt.

Sy en ik ha frede krigen mei de lju op ús gong, wat is no moaier om sa âld te wurden?

En it rêchsekje drage wy no om 'e beurt... 

Yn de bocht fan de Boarn

In bliid wersjen.

troch Posted on 1 Comment 1 min read 737 views
Photo by Joshua J. Cotten on Unsplash
It is sneintemoarn. Wat sil ik dwaan? Ik stean yn dubio. It is prachtich waar, it ûnthjit in moaie dei te wurden.

Ik mis de preek fan Omrop Fryslân út de prachtige âlde tsjerke fan Frentsjert. Lit my mar rinne betink ik my, en gean underweis nei in bocht fan 'e Boarn.

Ik gean op de bank sitten en fernuverje my oer de syljachten, fan lyts oant grut 

Dan hear ik it kweaken fan einen dy lâns de berm skarrelje. Ik hear memme-ein boppe alles út. 

Myn each wurdt lutsen nei in rigele einepiken en begjin se te tellen. Binne dat net de alve einepiken dy op myn balkon berne binne, myn 'beppesizzers'? Hja bliuwe in amerij driuwen en sjogge my oan, as ferbyldzje ik my dat mar?

Ik sis sêft, 'Hiene jimme net efkes in berjochtsje stjoere kinnen? Fan 'wy binne der alle alve noch?'

Memme-ein wol avesearje en giet al kweakjend fêst foarút.

'Komme jimme wer es lâns?' rop ik noch, 'En pas op foar eksters, rôtten, katten en oar gefaar!' 

Nei dat hja út it sicht wei wurden binne gean ik stiif oerein. Ik ha myn tsjinst hân. Net op in bank yn de tsjerke fan Frjentsjer mar op in bankje yn de bocht fan de âlde Boarn

It wie in bliid wersjen...

Beppedei!

Mei blidens jouwe wy kennis.

troch Posted on 6 Comments 1 min read 1059 views

Ta myn grutte blidens binne fane moarn élf einepyken ùt de koer rûgele. 

Memein gong foarop al roppend dat se avesearje moasten. Want Bouke, de reade kater fan de buert, hie krekt efkes skoft. No wie it feilich. 

Yn flot tempo sette memein de stap er yn, it jonge spul koe har amper byhâlde.

In prachtige Siameeske kat folge hja op 'e foet. Lokkich kaam er in frou lâns dy har hûntsje ùtliet.

'Wolle jo der efteroan rinne?' frege ik, 'Oant se feilich yn it wetter binne?'

Dat woe hja graach dwaan. Efkes letter komt se fertellen dat alle elf plus mem yn it wetter kaam binne. 

Wat bin ik bliid. Myn beppesizzers binne goed te plak kaam. Dat wol dochs eltse oarremem!

Yn blide ferwachtingen

troch Posted on 3 Comments 1 min read 767 views

Wannear sil it heve?' roppe de lju om my hinne. It hiele âldereinhûs komt yn 'e ban fan de komst fan de nije wrâldboargers.

Ik kin my net earne fertoane as hja hâlde my oan en freegje, 'Is er al wat?' Bewenners as personiel komme yn 'e hûs en wolle it plak sjen wert it barre sil.

It is in spannende tiid; it coronabarren is al hielendal op de eftergrûn rekke. Der is mar ien ding wichtich; 'Wannear komme se foar it ljocht, en hoe folle?'

Jimme sille wol sizze; 'Wer hat sy it oer?'

It sit sa, ik hie fan `t winter as dekoraasje in einekoer op myn balkon hong. En ta myn grutte fernuvering hat in einepearke de koer yn beslach nom.

Wat wie ik bliid, net wittend wat foar offers Stientsje -de kat- en ik der foar bringe moasten. Wy hawwe ommers salang se oan it brieden is, de noed en de soarch der foar.

Ek in pear manlju hâlde de wacht en ha in stellage om it nest hinne boud sa dat it lytse guod net fan in grutte hichte ôffalle kin.

Myn buorman kipet wol  gauris behoedsum yn `e koer, en hâldt my fan dei oant dei op `e hichte. 'Se is noch oan it brieden hear!' ropt er dan. 

Soe it hearke ek sa yn spanning sitte? freegje ik my ôf.

Yn blide ferwachtingen, dat binne we.

Leafde hat syn beheindens

troch Posted on 4 Comments 1 min read 784 views

Mei in gejuichje springt Stientsje tsjin myn holle oan. De nacht is lang foar in kat dy yn in flat wennet.

En as ik dan oan de brogge sit is se ùt de skroeven, dan moat er earst krûpt wurde.

Sa ek fanne moarn, mei in grutte bôge komt se op my ta mar ûngelokkigerwize tsjin myn gebid oan.

De helte fan de tosk falt op it board. Bestraffend sjoch ik har oan en sis:  "Dasto bliid bist is moai mar sa hoecht it  no ek wer net."

Ik skilje de toskedokter en kin de selde middei komme.

Ik ha de heale tosk meinom want de tosk is wol tachtich jier âld, fansels . 😅

Efkes stean ik erby stil, wat hat san tosk wat foar de kiezen hân. Koalraap, winterwoartels, readebieten en alles wie rauw want it wie ommers do oarloch. Mar dertroch kin ik noch mei myn eigen gebit nei de toskedokter, tink ik.

De rekken kaam in pear dagen letter, ik ha him Stientsje lêze litten. It andert wie in krûpke mar gelokkich hie ik de mûle ticht.

Leafde hat sa syn beheindens...

Dinnebeam

troch Posted on 4 Comments 1 min read 886 views

Ymponearjend en ùtdaagjend stiet er efter yn de tùn, syn tûken stekke fier oer de erfgrins hinne.

Wy sille ferhûzje mar ik ha gjin each foar it hûs, ik ha allinnich mar each foar dy grutte dinnebeam.

"Wat fynst er fan?" freget myn man; "It falt my wol tsjin; in krap huske mei in grutte tùn."

Sûnder om my hinne te sjen sis ik; "Wy dogge it."

"Mar do hast it hûs net iens sjoen." seit er, fernuvere.

En sa gongen wy oer.

Troch de jierren hinne ha wy in betrouwensbân opbouwd, De Dinnebeam en ik.

Do de bûtelânske buorman him omseagje woe om dat er lêst fan de nullen hie, ha ik dat mei gefaar foar eigen libben keare kinnen.

Max en Olly, ùs Cockers, Pinky de Poes. Porky en Bes, katten fan ùs soan, binne tusken syn woartels begroeven.

En no sille wy wer fuort, en moat ik de beam efter litte. We hawwe it tegearre goed troch praten, hy hie der alle begryp foar koe ik wol merkbite.

"As de lju de bile net yn dyn lea sette, dan hast noch in lang libben foar de boech." sis ik.

En sjoch net mear efterom.

Unwennegens

troch Posted on 1 Comment 1 min read 825 views

Oeren kin sy troch it rùt nei bûten stoarje.

Sûnt in wike is de basin ferhûze. Werom, dat begrypt sy noch net. Se hiene it sa goed mei elkoar: minske en bist .

Der kaam by;  se koe eltse kat en hûn ùt de omjouwing.

Der wie in dikke, grauwe reade kat mar der hat se rap mei ofweve, dy mocht se fuortendaliks al net lije.

Dan wiene er twa fremde magere grize bisten. "Bisten mei papieren." sei de frou.

En dan wie der noch Sytse, de buorjonge, mar dy hearde er by. "Soe dy har ek misse? Dochs mar es efkes nei freegje."

Om dan mar net oer de fûgels te hawwen.

Sy koe se stik foar stik. Ek dy hie se passende nammen jûn neigeande ras, kleur en aard.

Mar de fûgels hjirre hjitte oars. En de katten sil se nea efternei sitte kinne.

Want sy sit ommers efter it rùt !

Unwennegens.

Dieredei

troch Posted on 1 Comment 1 min read 761 views
Stientsje hat ek Dieredei.
Dieredei. By ùs is it hiele jier Dieredei.

Ik kom ùt in tiid dat bisten gjin besteansrjocht hiene. Der sille fansels altyd minsken west hawwe dy fan bisten hâlden. Mar it grutste part fûn it gewoan dat se der wienen. Se hearden by it strjitbield en by it doarp fan do.

Der waard net altyd sachtsinnich mei omgien. As er te folle katten kamen waarden se fersûpt yn in sek, ferswirre mei grutte stiennen.

Fèdokters bestiene der wol mar net foar lytse hûsdieren. Foar hûnen wie it ek net altyd feest, se koene in wâld krije as se foar de fuotten rûnen.

Kninen waarden in jier lang fetmeste mar dan belânnen se yn it fleispanne. Ta grut fertriet fan de bern, dy hiene der ommers in bân mei krige.

Wy hiene thus faaks bisten dy ùs heit fûn yn `t lân. In hûn mei trije poaten dy yn in meanmasine sitten hie. In kat dy in stut miste en it paad net mear rjocht hâlde koe.

Hinnen waard goed op past, se leine ommers eiin. Mar as dat foarby wie dan bedarren se ek yn de panne, dat wie do sa.

Dieredei. In hiele goeie ynstelling mar it moat net by ien dei bliuwe fansels.

"Minsken en bisten hearre byelkoar en binne no ienkear unskiedber." 

Laila

troch Posted on 8 Comments 0 min read 1387 views
Foto: Oleh aka Uno
Om seis oere yn `e moarntiid wurd ik wekker troch lûde mannen-stimmen:"Laila! Laila!"

Ik draai my om. 'Dat binne wer lette besikers fan It Houtsje as fan It Skûtsje." betink ik my.

Mar it hâld mar oan. Ek yn it goeie ear hear ik: "Laila! Laila!"

Oeren oan ien giet it troch. Ik kin Laila wol sjitte sa stadich oan. Der sit neat op; ik moat mar es sjen wa `t Laila is.

Twa manlju steane by ùs achter hûs. Unrêstich rinne se hinne en wer. Ik gean nei bûten; "Siikje jimme wat?" freegje ik.

"We siikje Laila." sizze se.

"Wa is dat?" freegje ik.

"Dat is ùs kat." De iene man kin it gûlen hast net litte, de oare seit kordaat; "Mar hy komt wol werom hear! Wy hâlde fan him en dat wit hy wol."

De hiele nacht binne se al oan it siikjen. Hy hat al syn maten ùt it tehûs byelkoar skarrele en mar roppe en mar siikje.

"Moatte jimme net nei `t asyl skilje ?" freegje ik; "Miskyn is hy der hinne brocht."

"Ha wy al dien." seit de iene wert Laila fan is.

"Miskyn is hy dea rieden." oppenearret ien. Dat falt net goed by de  oare  manlju. Fertwivele sjogge se mekoar oan. Hoe moat it no fierder sûnder Laila?

Ik nim my foar om moarn in nije Laila te heljen.

Beheind 2

troch Posted on 1 Comment 0 min read 721 views
Goeie!" hear ik sizzen.

Ik bin efkes nei de glêskontener west en op wei nei hûs.

Fierderop komt in jong feint my temjitte mei in unbidich lyts hûntsje oan in lange riem.

Ik moetsje him wol faker en dan prate we efkes oer it hûntsje wert hy ôfgryslik wiis mei is. It is dùdlik; de leafde komt fan beide kanten, sa te sjen.

Hy fertelt dat it syn bêste freon is. "Hy begrypt my." seit er en streaket it bist oer de kop.

"Minsken sizze dat ik beheind bin. En dat is ek sa." tink ik; "En dat begrypt Suske ek. Misskyn is sy ek wol beheind."

"Wa seit datsto beheind bist?" sis ik.

"No, ferskate minsken dy er ferstân fan hawwe. Ik sit by begeliedend wenjen, dat hâld yn dat se wat op mij passe." seit er.

"En hast it wat nei `t sin? Fielst dy in bytsje thùs?" freegje ik him.

"Ja," seit er; "ik ha Suske ommers. Dy mei nachts ek by my sliepe."

"Hast ek hobbys?" freegje ik him.

"Ik skilderje en ynkoartens ha ik in eksposysje yn de biblioteek. Komme jo ek? Ik moat no nei hûs." seit er yn ienen hastich. "Oars wurde se ûngerêst."

Ik ai Suske oer de kop en sis seft; "Pas goed op him. Hy hat dyn leafde nedich."

Ik fiel my beheind ...