Geane jo ek nei it feest?

Geane jo ek nei it feest?” freget se wylts se it iten op tafel set.

Yn it ramt fan Kulturele Haadstêd fan Europa binne er yn ferskate doarpen yn Fryslân grutte festiviteiten hâlden.

“Sille jo ek it doarp yn?” freget se noch es. “Ik bin in minne rinner en plak om te sitten sil er wol net wêze.” sis ik.

“Nò, dan freegje jo dochs jo beppesizzers gesellich om mei te gean?” “Dy ha ik net.” sis ik.

“Mar dochs wol soanen, net?” freget se. “Ja,” sis ik; “mar dy wenje en wurkje om ùtens.”

“Nò, dan gean de skoandochters dochs mei? Dan kinne jimme ek noch op in terraske sitte..” “Dy ha ik net.” sis ik.

“Nò, dan mar op de fyts. Dan bin jo sels baas.” seit se. “Ik ha gjin fyts.” sis ik .

“Nò, dan gean ik wol mei.” seit se leaf.

“Nè,” sis ik; “ik sil applaudisearje foar al dy lju dy hun ut de naad wrotten hawwe foar dit unike Ieufeest.”

Mienskipsjild

Foto troch rawpixel fan Unsplash

Mei ik wol neist jo sitte?” freget se en lûkt in stoel derby. De rollator wurdt neist har set.

“Ha jo noch net san ding?” seit se. “Hja hawwe hjirre allegearre san apparaat. Dy jinge dy dat ùtfûn hat moat wol stjonkend ryk wurden wêze.” seit se snuvend.

“In pracht utfining.” sis ik. Hoe ha se dat eartiids hân? Do kamen se de doar net mear ùt en wiene de âlde minsken oerlevere oan buorren en tsjerke.

“Ik ha de gemeente frege as ik ek in scootmobyl lease kin.” seit se; “It regear wol dochs dat wy sa lang mooglik mobyl bliuwe. Se hawwe west om te sjen as it wol echt nedich wie.”

“Mar ik bin in olfert west.” seit se; “Ik bear har kofje oan en rûn fansels hin en wer. Yn tiid frege se my it himd fan`t gat. As ik ek in spaarrekkening hie en wat myn ynkommen wie. Ik begong my wat ûngemaklik te fielen. Soe sy wol ien fan de gemeente wêze?”

It frommiske giet oerein. “We moatte mar es in eintsje rinne.” seit se.

It giet nèt troch. Ik rin te goed …

Mienskipsjild.

Wachtsje

Foto troch Cristian Newman fan Unsplash

Ha jo it al heard?” freget de man by de baly en leunt swier op de rollator. De telefoniste draait har mei muoite om. Se is dwaande mei har iPad.

De fraach wurdt noch es herhelle. “Ha jo it al heard?” freget ‘r mei stimferheffing. Myn frou is fannacht ferstoarn. Samar yn iens. Ik ha it net iens murken…” seit er fertritlik.

Stroffeljend triuwt er de rollator foar him ùt.

Tusken troch is er in femylje oan it ferhûzjen. De manlju sjouwe it swiere guod nei de oanhinger, de froulje it lytse spul. Ik hear se praten: “Nimst sto de âld klok? Der ha ik gjin romte foar.” “Ik ek net.” seit de oare frou; “It moat mar nei de Kringloop.”

Yn tiid komt der in heit mei in stik as wat bern troch de draaidoar. Se hawwe allegearre in boeket blommen yn de hân, de man hat in Oranjekoeke“Beppe wurdt hjoed hûnderd.” seit it lytste famke tsjn de telefoniste dy noch hieltiid dwaande is mei har berochtsjes.

“Juffrouw?” freget in frou dy yn in oanpaste karre sit. Ik sjoch ien skonk boppe de baly utkommen. “Wannear komt it ieten hjoed?” freget se. De balyjuffrouw sjocht mei argewaasje op. “It wurdt jo wol brocht.” seit se stûmsk.

Taksje! Komme jo?”  Mei muoite gean ik oerein. Yn koarte tiid is er in hiel libben oan my each foarby gong..

Wachtsje…

Unwennegens

Oeren kin sy troch it rùt nei bûten stoarje.

Sûnt in wike is de basin ferhûze. Werom, dat begrypt sy noch net. Se hiene it sa goed mei elkoar: minske en bist .

Der kaam by;  se koe eltse kat en hûn ùt de omjouwing.

Der wie in dikke, grauwe reade kat mar der hat se rap mei ofweve, dy mocht se fuortendaliks al net lije.

Dan wiene er twa fremde magere grize bisten. “Bisten mei papieren.” sei de frou.

En dan wie der noch Sytse, de buorjonge, mar dy hearde er by. “Soe dy har ek misse? Dochs mar es efkes nei freegje.”

Om dan mar net oer de fûgels te hawwen.

Sy koe se stik foar stik. Ek dy hie se passende nammen jûn neigeande ras, kleur en aard.

Mar de fûgels hjirre hjitte oars. En de katten sil se nea efternei sitte kinne.

Want sy sit ommers efter it rùt !

Unwennegens.

It komt fêst wol goed foar dat ik in âld wyfke bin…..

Wy binne oer en binne no in wike yn in nije oanleunwente. It wie in poepetoer om alles oer te krijen en in plakje te jaan. Wat hat in minske in protte guod.

It moat wenne, osa wenne.

We binne yn in mienskip telâne kaam, fan aldere minsken. Neat opsjin fansels, wy binne ek de jongsten net mear.

We hawwe it hjir best, ik moat sizze hiel best.

Middeis presys om tolve oere stiet it iten op tafel. En wat foar iten! As kaam it ùt in trije stjerren restaurant.

Mar dochs moat ik wenne oan it libben hjir. It binne allegearre leave froulju, hear, hja wolle alles foar ùs dwaan.

Der wurde medisinen rûndield en der wurdt streng op tasjoen as it wol kloppet. Dat moat ek wol by in soart dementearjende lju fansels, dat begryp ik wol.

Mar dan kinne sy my noch net, ik bin selsstannich en kin noch hiel goed op my sels passe.

“Hawwe jo in kompjûter!?” freegje se ferheard.

“Is dat sa gek?” freegje ik.

“Dat komme wy hjir net faak tsjin is it andert.”

“Ik kin my noch skoan rêde, hear ….”

Ik sil dy misse…

Wy binne dizze dagen oan it ferhûzjen.

Alles wurdt ynpakt mar dan ek alles. Fêst as los, it giet mei. As ik net oppas en bytiids in stap te bek set, sit ik yn in doaze mei in sterk touw der om hinne.

Wat moat mei en wat nèt? Dat is it kritearium dizze dagen.

Ik wol opromje en hy net. Om earlik te wêzen; it seit my neat. Op in pear dingen fan ùs heit en mem nei.

De pendule dy ùs heit yn de oarloch ruile foar bûterbonnen en ùs mem har befetsje kocht ùt it boelguod fan de herfoarme dûmny: ik kin al dy fehalen en se binne my hiel dierber.

Hoe kin ik no sok guod mei de Lege Knip meijaan?

De minsken komme ien foar ien ôfskie nimmen. Ik kry earmen om my hinne. Se sizze: “Ik sil dy misse!”  

De iene kin it gûlen net litte en de oare snuft wakker.

Wat is no miend?

Ik bin lilk

Photo by Gabriel Matula on Unsplash

Wêrom lilk? sille jimme sizze.

No, dat sit sa: ik ha ùs bank in adresferoaring stjûrd. Kreas op tiid, der sil it net oan lizze. Earst fia de kompjûter fansels sa as hjoed-de-dei wenstich is.

In pear dagen letter komt er in grutte slûf mei fjouwer grutte fellen papier thùs. Twa der fan binne yn oarder: it âlde adres is ferruile mei it nije.

Mar dan komme der twa fellenpapier ùt wert gjin adreswizingen op steane mar allebeide moatte se nei it nije adres. Ik snap er neat fan.

Ik klim yn de telefoan mar foar dat ik mar wat sizze kin lit sy my witte wat ik per tik hun skuldich bin.

It is krekt as tinke se dat ik dôfe as net hielendal helder bin. Hieltyd seit it minske dat ik wachtsje moat. Ik doch ommers neat as allinnich mar nei bûten sjen?

Dan einlik is it kofjeskoft foarby, tink ik.

Se seit op in spile, meilydsume toan: “Mevrouw, u heeft hier geen rekening lopen.”

“Ja wis wol.” sis ik; “Ik wie der al fier foar dat jimme der wiene.”

“Probeert u het nog eens.” seit se en leit de hoarn del.

“Ik gean nei in oare bank!” rop ik obstinaat. “Se binne allegearre gelyk.” seit myn man.

Wer is de tiid bleaun dat se my noch by de foarnamme neamden?

No bin ik NL89 ABNA 012 3456 789 ….

As ik de leafde net hie …

Photo troch Gemma Evans op Unsplash

We sitte yn de tûn. It kin efkes yn de smoute fan it hûs.

Se hat it dreech. Nei in gemoedlik praatsje oer it waar en sa komt it hege wurd der ùt.

Ik wit alles fan har, wy binne al jierren befreone, en dan hawwe jo gjin geheimen mear foar elkoar.

“Hy is yn de war,” seit se; “en somstiden agressyf. It iene momint oanhalig en dan wer fijannich. Ik moat fan alles leare; moat ik mei prate as krekt net? Ek al liket it praat nearne op?”

“Ik wit it somstiden net mear.” seit se. “It is dochs de man wert ik altyd fan hâlden ha!”

“Wy hawwe ienkear elkoar belove; wat er ek barre sil inoar ta stipe te wezen. As ik de leafde net hie, stiet er earne. Bestie Alzheimer as diminsje do ek al?” freget se.

We geane yn hûs. We hawwe it beide kâld krigen.

“As ik de leafde net hie …”

Ferfarre

[foto: Drents Museum]

Wy sille ferfarre.” sei myn pake dan. Hja wennen oan in opfeart, sy neamden dy ‘de Wyk’.

Pake wie turfmakker en beppe sutele mei de koer. Se hiene it net sa rom mar dat wie wenstich yn de tritiger jierren.

Ferfarre, dat wie do destiids mei de pream. Dy lei dan foar de wal en sa waard er fan alles yntôge, oant de hinnen ta. Somstiden gongen se mar in pear meter fierderop. It hong fan de mildens fan boer ôf hoe lang se der lizze mochten.

As bern ha wy der in prachtige tyd hân; aaisykje, sletsje springe en swimme yn de opfeart. It gong hun nea te gek. It binne dierbre oantingkens wurden.

Ek wy sille ferfarre (yn dit gefal ferhûzje). Net troch ‘de Wyk’ as mei de pream mar mei in ofisjele ferhûsauto.

Wat moat mei en wat net? Myn man hat er muoite mei en wol alles mei nimme.

Ik nèt, ik moat werom tinke oan dy pream .

Ferfarre…

Reanimearje

Wolle jo ek reanimeare wurde?” freget de suster wylts se de gerdynen om myn bed ticht lûkt.

“Hoe sa?” freegje ik; “Ik ha allinnich mar de gryp.”

“Dat is standerd.” seit se; “Dat moatte wy freegje.”

“En wat is it telfoannummer? Wa kinne wy skilje as it mis giet?” 

“Ik soe it net witte.” sis ik; “Hja wurkje allegearre.”

“Lit mar gewurde. As  it sa fier is, dan sis ik it wol.”

“Ne,” seit se; “dat moatte wy fan tefoaren witte. Jo witte it mar noait.”

Se freget my it himd fan it got. ‘Wannear binne jo berne en wat  foar jiertal?’ ‘Se is oan it ùtfinen hoe fier de diminsje taslein is.’ giet it troch my hinne.

“Wat foar dei is it hjoed en wat foar datum?” freget se.

Der moast ik oer nei tinke: ik wit wol de datum want it wie oars ùs mem har jierdei west. Mar de dei koe ik my net herinnerje. “Witte jo dat miskyn ek?” freegje ik.

It bliuwt efkes stil. “Nò jo my dat my op de man ôf freegje… Ik wit it ek net.” seit se.

“Dus,” sis ik; “der mankearet neat oan ùs beide kadaster!”

We moatte laitsje, it ies is brutsen tusken ùs. Nei koart oerlis mei har meardere bringe se my op seal. Ik nim my foar om it er mar fan te nimmen. Wannear wurde jo wer sa yn de watten lein?

En dat allegearre troch de gryp.

WP-Backgrounds Lite by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann 1010 Wien