De mem de frou

De boekenwike 2019  stie yn it teken fan De moeder de vrouw‘.

Hiel yntresant en dat brocht my op it idee om es oer ùs mem te skriuwen want dat ha ik yn al myn skriuwsels nea dien.

Mar dat falt net mei want ùs mem hie folle kanten: se hat har nea deljaan kinnen yn it doarp wert se wennen. Dat lei net oan de minsken as oan it doarp mar oan har sels, sy koe gjin oansluting fine by har doarpsgenoaten .

En as jo dat net kinne, dan binne jo bûten sluten.

Mar as it de middei fan it folksdûnsjen wie, dan stie se ier en betiid ferklaaid klear. Dagen moasten wy oanhearre hoe moai as it west hie en dy se de paskes foar dy sy leard hie.

En dan noch it foardragen: dan feroare se, se strielde en wie net de mem dy ik koe.

Net eltsenien koe dy kant fan har wurdearje want yn dy tiid moasten jo gewoan weze sa as oaren wiene.

De mem de frou: net maklik foar dy jinge dy har leaf hiene.

No ik âlder wurden bin, tink ik noch faak oan har. Wat hie se har untwikkelje kinnen mei al har talinten as se yn dizze tiid libbe hie.

De mem de frou.

Diele mei:

Mist wurde

Foto troch Suzy Hazelwood fia Pexels [klik foar grut]

Pier is juster ferstoarn.” seit in bewenner tsjin my. We bliuwe efkes stean en hawwe it oer de ferstoane.

Ik ha Pier wol fjirtich jier kinnen, hy wenne mei syn frou ticht by ùs. We hiene in ‘klik’ sa `t hja hjoed-de-dei sizze.

Altyd efkes swaaie as in praatsje oer it waar en de bern. Ik sil him misse mei syn gekjeierij.

Yn ùs nije omjouwing gean gauris minsken dea, faaks troch âlderdom.

De iene seit jo mear as de oare mar eltse kear rekket it my hoewol ik somtiden de persoan hielendal net kint ha.

“Wat soe dat foar minske west ha?” freegje ik my dan ôf. “Hat se wat neilitten foar de minsken om har hinne?”

En dan ha ik it net oer it ierdske guod mar oer it wêzen fan dyjinge.

Hat hy as sy waarmte en meiminslikheid utdield, de wrâld in bytsje better makke?

Mist wurde…

Diele mei:

Weemoedigens

Trije dagen efterinoar lizze der leedbrieven by ùs op de doarmatte, fan trije lju dy wy goed kinnen hawwe, de iene better as de oare.

Se binne foar in grut part in ein mei ùs oprûn op ùs libbenswei.

Ik gean der by sitten en lit se stik foar stik oan myn eagen foarby gean.

Op ferskate wegen binne wy elkoar tsjinkaam. De iene troch it tsjerkelik wurk, en de oare troch houlik. De lêste as wurknimmer, dat fjirtich jier duorje mocht.

Mei elkoar oprinne, dat betsjut hichte- en djiptepunten mei-inoar diele.

Se litte in fremd, leech gefoel by my nei. It wie ommers sa gewoan, se wiene der altiid by.

Ik tear de leedbrieven mei weemoedigens op en bin tankber dat ik dizze minsken yn myn libben moetsje mocht.

Weemoedigens

Diele mei:

Holland-Amerika Lijn

Mannestimmen fan in shantykoor sjonge oer fiskers dy hun libben lieten op sé. De seal is ofladen en mannichien sjongt mei, kin min de tekst net dan nùndert min gewoan mei.

Neist my sit in kreaze steatige frou -al op leeftyd- se hat wat oer har wat myn oandacht lûkt. Sy sjongt net mei mar stoarret nei it programma.

Se draacht in trainingspak mei in grut embleem fan de “Holland-Amerika” der op.

Dat is men hjir net went fan in frou fan dy âldens. Der moat ik mear fan witte en freegje; “Heeft u gevaren?”

En dan begjint se seft te praten om net te steuren. Se wie frij faam en hie jierren lang hostess west op it grutte ferneamde skip.

En sa befarre wy tegearre de wrâld en ferjitte alles om ùs hinne.

“Nea de leafde fûn?” freegje ik. “Nee,” seit se; “het schip was mijn grote liefde.”

“Velen hebben een prachtige wereldreis gemaakt en daar mocht ik aan mee werken.” seit se mei in glimke.

Ik gean nei hûs, yn gedachten by de hostess fan de Holland-Amerika Lijn.

Diele mei:

Ik wol bliuwe …

Foto troch frommeske Kat Jayne fan Pexels

Ik wol bliuwe.” seit se striidber, de hânnen yn de skelksbûse en de fuotten wiidùt.

Sa stiet se foar my nei dat ik har sein ha dat de bern grut genoch binne en wy ùs sels wol rêdde kinne.

Se wie al jierren by ùs, twa kear yn `e wike kaam se de boel te behimmeljen.

Fergroeid mei ùs hùshâlding. As wy wer es wat kwyt wiene; Frou Stienstra wist wert it lei.

Se naam de telefoan oan en koe sa troch de jierren hinne ùs hiele famylje en goekunde.

Mar se wie net mear nedich.

“Ik wol net foart.” seit se oerstjûr en gûld it ùt.

“Ik wol hjir bliuwe!” ropt se; “Jo hoege my net te belenjen. Ik wol it fergees wol dwaan. It is myn utsje, thùs ha ik neat mear.”

Se is noch in pear jier bleun, oant se troch in auto oanriden waard.

Faaks moat ik noch oan har tinke, bliid dat ik har kinnen ha.

En tankber dat wy wat betsjutte koene yn har kleurleaze bestean.

“Ik wol bliuwe …”

Diele mei:

Nasjonale Foarlêsdei Foppe boppe!

Dat Ûs Foppe goed yn fuotbaljen is witte wy allegearre wol.

Mar sûnt juster wit ik ek dat hy hiel goed ferhalen fertelle kin.

Yn it kader fan de Nasjonale Foarlêsdei wie hy as spesjale gast yn ùs fermidden.

Middels in grut skerm ferhelle Foppe oer it hûntsje Harry dat ferdwaald wie.

Jong en âld hongen oan syn lippen.

Mei in High Tea en lekkere hapkes fleach de middei foarby.

“Mei ik in foto fan jo nimme?” freegje ik skrutend want jo witte mar noait mei dy ferneamde lju .

“Jo hawwe leaver in selfie, net? seit er laitsjend en slacht in earm om my hinne.

De middei kin foar my net mear stikken.

😂

Diele mei:

Dinnebeam

Ymponearjend en ùtdaagjend stiet er efter yn de tùn, syn tûken stekke fier oer de erfgrins hinne.

Wy sille ferhûzje mar ik ha gjin each foar it hûs, ik ha allinnich mar each foar dy grutte dinnebeam.

“Wat fynst er fan?” freget myn man; “It falt my wol tsjin; in krap huske mei in grutte tùn.”

Sûnder om my hinne te sjen sis ik; “Wy dogge it.”

“Mar do hast it hûs net iens sjoen.” seit er, fernuvere.

En sa gongen wy oer.

Troch de jierren hinne ha wy in betrouwensbân opbouwd, De Dinnebeam en ik.

Do de bûtelânske buorman him omseagje woe om dat er lêst fan de nullen hie, ha ik dat mei gefaar foar eigen libben keare kinnen.

Max en Olly, ùs Cockers, Pinky de Poes. Porky en Bes, katten fan ùs soan, binne tusken syn woartels begroeven.

En no sille wy wer fuort, en moat ik de beam efter litte. We hawwe it tegearre goed troch praten, hy hie der alle begryp foar koe ik wol merkbite.

“As de lju de bile net yn dyn lea sette, dan hast noch in lang libben foar de boech.” sis ik.

En sjoch net mear efterom.

Read More

Diele mei:

Lêsklupke

Foto: Eflon

Sûnt in hoartsje mei ik minsken fan âldens in middei foarlêze.

Earst hie ik sa myn betinkens want wat moat ik lêze? Moatte it gedichten wêze, teltsjes as koarte ferhalen?

En dan noch; kin it yn it Frysk as moat it yn it Hollânsk?

Om barrens lêze wy foar wat in bytsje geskikt is foar dizze minsken.

De earste kear fûl my raar tsjin. Do ik om my hinne seach wie de helte yn sliep fallen.

“Ik doch it net mear mei,” sei ik nitelich; “ik kin myn tiid wol oars brûke.”

Om net sleau te dwaan bin ik mar troch gien, it binne ommers minsken dy in fersetsje nedich hawwe.

“Wannear begjint it lêsklupke wer?” freget âlde Bringsma; “Ik sjoch er sa nei ùt!”

En der doch ik it foar. Salang dizze minsken mar in moaie middei hawwe.

Ik pak it boekje fan Marten L. de Boer derby: “Ûs dûmny preket goed, mar hy yt better”. Sukses fersekere  🙂

Diele mei:

Doch dyn bêst en lit de lju mar rabje

Sûnt alwer in jier as wat allyn bin ik op oantrunen fan in soan mei in webside begûn.

Ik miende as Frysk famke berne en tein yn Fryslân, dat doch ik sa wol efkes.

Ik koe ommers Frysk skriuwe -miende ik- mar dat foel nuveraardich tsjin.

De stavering wie troch de jierren hinne hiel wat feroare. En ik bleun by de âlde oersetting stean want dy hie ik ommers op skoalle leard?

Yn dy tiid do de earste ‘Tidenhawwetiden’ kamen, wiene der gauris krityske opmerkings.

Sa as fan in slachter ùt Ljouwert, dy fûn dat ik my mar bij de wasktobbe hâlde moast.

In frou ùt Drachten sei dat ik er net oan begjinne moast want it Frysk wie te heech grepen foar my.

En gek genoch, tocht ik, se kinne om my de (Kryst)beam yn. “Ik gean gewoan troch. Dat bin ik oan mysels ferplichte.”

It moaie derfan wie,  ùs jonges hawwe troch myn fratsen it Fryske skriuwen en lêzen leard.

Hja korrizjearje my nò, en sa ha wy fan beide kanten ùs Memmetaal kennen leard.

Doch dy plicht bêst en lit de lju mar rabje…

Diele mei:

Krystbeam

Foto troch Les Anderson fan Unsplash

By de buorren has se -no ja, de bern dan- de krystbeam optuge. It is in middelgrutte beam.

By myn broer stiet mids yn de keamer in flinke fersierde beam, prachtich oanklaaid mei alles der op en oan.

“Moai, hear.” sis ik, en mien it ek.

En sa moat ik dizze dagen in soart fersierde beamen bewûnderje.

Wy dogge der net oan mei, wy hawwe al jierren gjin krystbeam. ‘Fremd’ sille jimme sizze.

Ik bin es by mysels te ride gong, wer dat wei komt, dat anty-krystbeam gefoel.

Ik kom ùt in tiid dat de sufeldirekteur, de dokter en de notaris in grutte beam yn de tûn hiene.

En dan stie er ek noch in enoarme beam yn de Herfoarme Tsjerke, der waarden wy as bern stil fan.

Thùs makke ùs mem it gesellich. We dronken sjûkelarjemolke, krigen sûkerbôle en spilen “Mens erger je niet”.

Nei myn gefoel ha wy neat mist en dochs hat dat it begjin fêst west fan de aferzje tsjin krystbeamen, betink ik my.

Mar ik moat sizze; ik fyn it prachtich yn dizze donkere tiid al dy ljochtsjes en fersierde beamen.

“Komme jo efkes?” ropt in âld minske; “Hy stiet er, hear!”

Ach ja… krystbeamen.

Diele mei:
WP-Backgrounds Lite by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann 1010 Wien