Jelmer

Tink er om!” ropt se. We sitte achter yn de tùn, myn buorfrou en ik.

It is stil om ùs hinne. In protte minsken binne al op`n paad. De stilte wurdt allinnich fersteurd troch fûgels en it ferkear yn de fierte. In trein lit witte dat er der oan komt.

Dan ynienen ropt se; “Tink er om!” In grutte moaie brune flinter mei oranje en wite wjukken giet op myn knibbel sitten.

Stil sitten bliuwe hear.” seit se noch es.

“Wêrom?” sis ik.

“Dat is ùs Jelmer.” seit se.

In pear jier ferlyn hat se in soan ferlern oan kanker. Yn ferskate bisten sjocht sy him werom kommen.

We sitte beide deastil. Ik doar my net te bewegen.

Dan komt er in selde flinter neist him sitten.

“Wa is no Jelmer?” freegje ik.

“Wit ik net. Dy it langst sitten bliuwt, tink ik.” seit se.

Efkes letter fleane se in rûntsje om ùs holle en fuort binne se.

Wat is dat dochs mei minsken dat se hun dierberen werom sjogge yn blommen en bisten? Se hawwe se nea los litte kinnen, tink ik. De groede is noch altyd te farsk.

“Dag Jelmer,” sis ik; “komst mar gauris wer.” 

Dy Jelmer…

 

Wat ha ik meikrigen?

Wat hasto fan dyn alderlik hùs meikrigen?” sei in goed kunde tsjin my.

Wy binne beide minsken op leeftiid. En dan giet it praat faak oer âldetiden. Se hat my mei har fraach oan it tinken set.

Wat ha ik âlderlikhûs meikrigen?

Der wiene Heit en Mem en fjouwer bern. Twa jonges en twa famkes. Myn âldste broer koe ik goed mei opsjitte. By him koe ik noch wol es wat los peuterje sa as knikkers. Do ik âlder waard skode hy my wol es wat bûssinten ta.

Dan kaam myn suster, dy miende altyd dat se op my passe moast. Ta myn grutte argewaasje fansels, sy fielde al jong de ferantwurdlikens foar it gesin.

Dan kaam in broer boppe my. Dy wie sunich. Knikkers liene, lit stean fan jild, wie der net by. By it âlder wurden binne wy de bêste maten wurden.

Dan wie er ùs Heit wat in hurde wrotter wie.

Fan him ha ik trochsetten leard, neat wie him te dreech. Nearne ha wy krapte hân wylts hja dochs drege tiden meimakke hawwe.

Fan ùs Mem ha ik de leafde foar literatuer erve.

It iene Fryske boek nei it oare helle sy ùt de biblioteek. Dy lêsde se jûns as wy allegearre op bed leinen. Se hâld ek fan gedichten, dy waarden ùt knipt en bondele. By it opromjen fan har hûs fûnen wy laden fol.

Sa as yn eltse hùdhâlding barde der fan alles, ek sykte en soargen gongen ùs doar net foarby. Mar de bân wie underling tige hecht dus koe it in soart lije.

Tebek sjoen, dan bin ik grutsk op myn alderlik hûs

Hja hawwe ùs leard wat wurklik belangryk is yn it libben.

“Wat ha ik mei krigen?”

Lizze jo noflik?

Lizze jo noflik?” freget it susterke. Se skowt my yn in grutte rûne koeketromp dy om jo hinne draait en fan elts ûnderdiel fan jo lichem foto`s nimt.

Earst hat se my it himd fan it gat frege. “Ha jo ek in gehoarapparaat? Ha jo ek sieraden om?”

“Nè,” sis ik; “de trouring ha ik thûs lizzen. Dy is  nei acht- en fyftich jier nea ôf west.”

Ha jo ek klean oan mei ritsen as stielen drukknopen?”

“Nè bern,” sis ik; “dy tiid ha ik allang hân. Alles is elastysk wurden.”

“Ha jo ek in CD meinaam?” seit se. “Hoe sa?” freegje ik.

“As jo der yn lizze kinne jo musyk hearre wat jo graach hearre wolle.” “Draai mar it Fryske folksliet.” sis ik.

Wolle  jo net Elske DeWall hearre? Der freegje de measten om.”

Lang om let wurd ik yn it apparaat skowen.

Sa no en dan hear ik, tusken de lûden fan it koeketromke yn; “Klink dan en daverje fier yn it rûn, dy âlde eare…”  en dan nimt it apparaat it lûd wer oer.

De tiid is om dwyl rin ik nei it klaaihokje. Wat soe it ding fûn ha? Ik ha dochs net in fremde kwaal ûnder de lea?

It sil mij benije.

 

 

 

Hernia

Jo hawwe in hernia.” seit de sjauffeur. Hy sjocht my oankommen en hat de taksje foar de doar riden.

“Hoe sa?” sis ik.

Ik ha jierren allyn it selde hân. Ik koe net mear rinne, sitte as lizze en stie by de tafel te iten.”

“Net gesellich foar jo frou en bern.” sis ik; “It moat fansels noch bliken dwaan dat ik in hernia ha.”

“Ik ha it al lang sjoen.” giet er fierder en set hastich ùt ein. Der moatte hjoed mear lju nei it sikenhûs.

Nei lang om let ha ik in ôfspraak makke mei de orthopeed. De hûsarts is oerstjûge dat ik in nije heup hawwe moat, dy siet er ommers al tweintich jier yn. Nei ferskate ynjeksjes hân te hawwen waard de pine slimmer.

“Ik wol hegerop.” sis ik tsjin de hûsarts .”As jo der op steane kin dat.” seit er.

“Hoe gaat het met U?  seit de orthopeed en jout my in stevige hân. We begroetsje mekoar as âlde freonen. Hy kin mij better fan binnen as fan bûten. Hy hat ommers yn de rin fan de tiid hast alle underdielen fan my ferfongen.

“Wij gaan het onderzoeken.” seit er. En hy makket er goed wurk fan. Ik gean fan de iene wachtkeamer nei de oare.

“Moarn!” rop ik oerdreaun. Net ien sjocht op, se binne allegearre yn `e bân fan hun smart-phones.

In nije ôfspraak wurdt makke en dan foar de MRI.

“Sei ik it net?” ropt de sjauffeur; “It is in hernia!”

In hernia….

Fiksje as werklikheid

Dat kin net hear,” seit in nicht fan my; “do hast in stikje skreaun oer Jabik, myn broer.”  Sels fyn ik it in goed stikje mar ik helje it fuort. Ik hâld fan goeie underlinge ferhâldingen .

Dat is seker in stikje oer Ynse, do wist wol wa ik bedoel. Dat kin net hear.” seit in oarenien mei in kromke ferwyt in har stim.

“Wie dat jimme heit der sto oer skreaun hast?” seit in freondinne; “Ik wist net dat it san aparte man wie.” 

“Né,” sis ik; “it ferhaal giet oer in hiel oar persoan.”

Ik hâld fan minsken, elts is wer oars. Minsken falle my op.

Ik wit net wat it is mar se lûke my oan.

En as it oer famylje as oer goekunde giet, moat ik der oer skriuwe kinne.

Mar om oer famylje te skriuwen dat leit dreger, der moat jo foarsichtich mei wêze.

“Sa ha ik ùs mem nea kennen,” seit myn broer. In oare broer seit: “Sa wie se krekt.”

Elk fan ùs hat in oare kant fan it minske kinnen leard.

“Meist wol oer my skriuwe hear.” seit ùs mem dan; “As it mar gjin lulferhaaltsjes binne …”

Fiksje as werklikheid, jo moatte it beskriuwe kinne.

 

Mem dochs

It reint ast spield. Wy drave hurd nei de supermarkt. By de grutte glêzen skodoarren stiet in jong famke mei de strjitte krante. Dweil trochwiet stiet se te wachtsjen op immen dy in krante fan har keapje wol.

Mar se stove allegearre by har lâns. Se sjogge har net iens as wolle har net sjen. Elts is mei syn eigen ding dwaande.

Ek wy geane hastich by har lâns. ‘Dat biddeljen ek altyd.’ tink ik by mysels.

Mar dochs fiel ik my altyd skuldich as ik mei myn winkelwein fol boadskippen by har lâns rin.

De soan en ik slaan fan alles yn, de karre rekket aardich fol. Efkes letter komme wy mei in ôfladen karre wer by it famke lâns.

‘Krant kopen?’ freget se yn in fremd dialekt. It wetter rint yntyd by har lea del. Mei in skean each sjoch ik dat soan har in brifke tastoppet.

‘Wêrom dochst dat?’ freegje ik foarsichtich.

Ik sjoch efterom en sjoch in man op it famke takommen. Se prate efkes meielkoar en dan leget se de bûse.

‘Der giet dyn jild.’ sis ik.  

‘Mem dochs,’ seit er; ‘sjoch es yn de karre. Wy hawwe it dochs poer bêst.’

‘Ja jonge, do hast gelyk.’ en ik skamje my …

Anna

Ik rin wat senuweftich troch it hûs. Ik ferwachtsje besite. Alles moat er kreas en himmel ùt sjen. Want de earste eachopslach seit in soart oer de minsken dy der wenje.

Se komt te tee drinken hat se my witte litten. Se is net samar besite; ik ha har noch nea sjoen. En dochs kin ik har al hast toch en troch.

Dat sit sa; ik ha har kennen leard fia har en myn skriuwsels. Oer en wer fertelden wy elkoar wat ùs sa al dwaande hâld. Stadichoan gongen de petearen djipper.

We ferhellen oer de pine by it ferlies fan in dierbre.

Mar ek oer fermaaklike sitiaasjes. Sa as sy it leafst allinnich mei in tintsje op de camping stiet. Allinnich wêze yn de natûr mei de lûden fan de fûgels om har hinne.

Ik sjoch noch es om my hinne. Se kin sa komme. En dan stoppet er in auto, in frou stapt ùt.

Dit moat Anna wêze.

Ik slach de earmen om har hinne. ‘Kom mar gau mei.’ sis ik; ‘De tee is rè.’

It wurdt in gesellige middei. We hoege net mei elkoar yn de kunde te kommen, we witte ommers alles al fan elkoar. Al dy ferhalen komme sprekkend oerien mei dit frommeske.

Anna.

WP-Backgrounds Lite by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann 1010 Wien