D'r is meer…

Mei de tiid mei gean

troch Posted on 4 Comments 2 min read 499 views
Foto troch Mateusz Dach fan Pexels
San dikke tsjien jier ferlyn kaam de soan thùs mei in kado. 'Foar mem,' sei er en sette in grutte doaze midden op tafel.

'Wer is dat foar?' sei ik, 'ik bin net iens jierdei.'

'Pak mar ùt.'  sei er.

Nei dat de tafel beseit wie mei wiete boltsjes skûm komt er in grut skerm tefoarskyn. 

'Wat no?'  frege ik ferbjustere, 'Wat moat ik dermei?'

'Hiest tefolle jild yn 'e bûse ?' sei syn heit noch.

'Mem moat oan 'e kompjûter. It is no tiid en net ùtstelle want dan is it te let.'

Djip under yndruk en en oertsjûge fan myn eigen unkunde waard de kompjûter oansletten.

Derop folge tiden fan machteleazens en lilkens. 'Werom snap ik dat no net?' fersuchte ik dan en woe him yn de grize container smite.

As ik stadich oan it in kromke troch krige hoe as it wurke, dan wie der wol wat oars wat it net die.

'En no Telebankierje.' sei de soan op in dei, 

'Ach né, wol?' sei ik deabenauwd, 'Dat komt op de kop ferkeard.'

'Nuchter neitinke, goed lèze en gewoan dwaan wat it apparaat seit.'  sei de soan wer. Ek dat krige ik under de knibbel.

En no, safolle jier letter, tank sy in trochsetterige soan, kin ik er net mear sûnder. Wa kin dat sizze op myn âldens ? 

'Mei de tiid mei gean, Mem, jo binne nea te let om te learen. 

Tankje wol soan ...

Achthûndert

troch Posted on 1 Comment 1 min read 520 views

Yn in rûnte fan tachtich jierrigen bin ik oan it foarlêzen ût Tidenhawwetiden.

De measten lju sitte yn in oanpaste wein as hawwe de rollator under hannerik. De iene is noch hiel skerp fan geast en de oare lit de wurge holle al gau hingje. 

Myn freondinne lêst foar yn de Hollânske taal en ik yn de Fryske.

By underfining wit ik dat it in koart ferhaal wêze moat, it moat werkenber wêze. It moat daliks hun oandacht hawwe, se moatte it sels wer opnij belibje...

Troch de tiden hinne skreun ik oer blidens mar ek oer fertritlikens.

Oer  myn man en ùs jonges, oer hun wederwarichheden ("Net alles fertelle, Mem." seine se wol es). 

Oer Max, Olly, Jelle en Stientsje, want bisten hearden er altyd by.

Mar it gie ek faaks oer lju dy ik tsjin kaam yn it deistige bestean. En wat is no boeiender dan minsken?

Blidens en drôfens wikselden mekoar ôf, ek yn myn libben.

De achthûndertste tiden mocht ik hjoed skriuwe, it iene sloech meer oan as de oare fansels, en de stavering wie ek net altyd sa as it wêze moast.

Tige tank, freonen, folgers, lêzers én passanten, foar al dy jierren fan freonskip. 

Achthûndert... 

Maarten

troch Posted on 0 Comments 1 min read 534 views
Foto: Omrop Fryslân
Kloften folk steane op brêgen en bermen en hingje yn lantearnepeallen.

En dat allegearre om mar in glimp op te fangen fan de swimmer dy iensum troch it wetter ploetert.

En dat docht er allegearre foar minsken dy de freselike sykte kanker hawwe as oan stoan binne.

Yn tinzen swim ik mei him mei troch de neare nacht oant de sinne wer opkomt.

Wat soe der yn al dy iensume oeren troch syn holle gean, freegje ik my ôf. Soe er oan syn frou tinke as oan syn beide famkes, as hoefolle stempels noch?

Ik wit net werom mar it makket my emosjoniel, it byld fan de swimmende man.

Se sille my net op 'e wal stean sjen as op in brêge te jûchheie. Ik sil oan him tinke en hoopje dat hy mei sukses syn doel berikke mei wat hy foar eagen hat.

Dy Maarten...

In hiel grut applaus is hjir wol op syn plak.

Folkslieten

troch Posted on 0 Comments 1 min read 1030 views

De kûgel is troch de tsjerke. Nei lang geharre war fan ferskate lju en regearpartijen is it sa fier: de folkslieten moatte op skoalle wer leard en song wurde.

In fyn it in goed beslut, myn man dêrtsjinoer fynt fan net. En sa binne wy op de iere moarn oan it diskusearjen en wurde it net iens.

Ik moat earlik sizze; ik hâld fan folkslieten. Foaral fan it Fryske. As er wer in kampioen fan Fryslân op it podium stiet en ùs folksliet wurd song, hâld ik it net droech.

Mar ek as it Wilhelmus earne op de wrâld klinkt bin ik djip rekke.

It komt fan ùt de oarloch, tink ik.

Wy hiene in radio under de matros yn de bedste. En op tiden dat it ridlik feilich wie sette ùs heit Radio Oranje oan en begong de útstjoering mei it Wilhelmus.

Ek op skoalle learden wy it folksliet, lokkich twa kûpletten en net alle fyftsjen. We hiene in master dy der neist ùs ek it Fryske Folksliet learde. En as ien it goed opsizze koe dy krige in moai skrift mei pompeblêden der op.

Eltsenien jong en âld moat it kinne. It heard by ùs bestean.  ûs Frysk en Nederlanner wezen.

Derom sa lyts mooglik begjinne!

Folkslieten.

Jelmer

troch Posted on 5 Comments 1 min read 818 views

Tink er om!" ropt se. We sitte achter yn de tùn, myn buorfrou en ik.

It is stil om ùs hinne. In protte minsken binne al op`n paad. De stilte wurdt allinnich fersteurd troch fûgels en it ferkear yn de fierte. In trein lit witte dat er der oan komt.

Dan ynienen ropt se; "Tink er om!" In grutte moaie brune flinter mei oranje en wite wjukken giet op myn knibbel sitten.

"Stil sitten bliuwe hear." seit se noch es.

"Wêrom?" sis ik.

"Dat is ùs Jelmer." seit se.

In pear jier ferlyn hat se in soan ferlern oan kanker. Yn ferskate bisten sjocht sy him werom kommen.

We sitte beide deastil. Ik doar my net te bewegen.

Dan komt er in selde flinter neist him sitten.

"Wa is no Jelmer?" freegje ik.

"Wit ik net. Dy it langst sitten bliuwt, tink ik." seit se.

Efkes letter fleane se in rûntsje om ùs holle en fuort binne se.

Wat is dat dochs mei minsken dat se hun dierberen werom sjogge yn blommen en bisten? Se hawwe se nea los litte kinnen, tink ik. De groede is noch altyd te farsk.

"Dag Jelmer," sis ik; "komst mar gauris wer." 

Dy Jelmer...

 

Mem dochs

troch Posted on 4 Comments 0 min read 552 views
It reint ast spield. Wy drave hurd nei de supermarkt. By de grutte glêzen skodoarren stiet in jong famke mei de strjitte krante. Dweil trochwiet stiet se te wachtsjen op immen dy in krante fan har keapje wol.

Mar se stove allegearre by har lâns. Se sjogge har net iens as wolle har net sjen. Elts is mei syn eigen ding dwaande.

Ek wy geane hastich by har lâns. 'Dat biddeljen ek altyd.' tink ik by mysels.

Mar dochs fiel ik my altyd skuldich as ik mei myn winkelwein fol boadskippen by har lâns rin.

De soan en ik slaan fan alles yn, de karre rekket aardich fol. Efkes letter komme wy mei in ôfladen karre wer by it famke lâns.

'Krant kopen?' freget se yn in fremd dialekt. It wetter rint yntyd by har lea del. Mei in skean each sjoch ik dat soan har in brifke tastoppet.

'Wêrom dochst dat?' freegje ik foarsichtich.

Ik sjoch efterom en sjoch in man op it famke takommen. Se prate efkes meielkoar en dan leget se de bûse.

'Der giet dyn jild.' sis ik.  

'Mem dochs,' seit er; 'sjoch es yn de karre. Wy hawwe it dochs poer bêst.'

'Ja jonge, do hast gelyk.' en ik skamje my ...

Foltôge libben

troch Posted on 1 Comment 1 min read 488 views
Bron: Shut in - Flickr (Creative Commons)
We sille sneon te middei byinoar komme. Ùs mem wol net mear fierder libje. Ik hie wol troch dat it slim mei har wie mar dat it sa wie, dat wist ik net." seit se fertrietlik.

Myn freondinne hat it er dreech mei.

Hjoed-de-dei kin min it mei de dokter en de minsken om jo hinne oerlizze. It bliuwt dreech, leauw dat mar. It binne beslùten dy net werom te draaien binne.

Ik bin by in freon op besite. Hy hat nei seis jier kanker de striid op jûn. Wit hoefolle chemokueren hat hy undergien. Nei eltse kontrôle krige hy goeie berjochten. Hie hy wer hoop en siet er wer fol mei plannen.

Dan seach ik him wer sa as hy eartiids wie; in rizige kreaze fint mei in grut bosk hier. We hâlden hoop dochs moasten wy him okkerdeis loslitte.

'Wat is in foltôge libben'? freegje ik my ôf.

We kinne er allinnich mar mei respekt oer hawwe!

Foltôge libben.

Mankelikens

troch Posted on 2 Comments 1 min read 500 views

Ik stean foar `t rùt, er hinget in dikke mist. De strjitten lizze er ferlitten by. It is stil, de measte lju hawwe tusken de feestdagen frij naam.

Sokke dagen komt de bedriuwichheid let op gong. As it no de mist is as it ferlittende ùtsicht der oerfalt my in gefoel fan mankelikens.

'Wat is dat dochs?' freegje ik my sels ôf; 'Dat ik san hekel ha oan de dagen tusken Kryst en Âld & Nij? It binne lege dagen, sûnder betsjuttng.'

De krystbeam sjocht my ferwitend oan as ik him begjin ut te kleien. Ik praat tsjin him en liz ùt werom. "Omdat ik my sa fiel." sis ik; "Der past gjin oerdied fan ljocht by." 

Ik gean op `e grûn sitten om de lêste slingers dr ùt te plùzjen. Wylts de beam stadich oan untmantele wurd, geane myn tinzen werom.

Myn suster dy hommels weirekke en goekunde dy wy misse moasten. Ik wit wol: it wiene minsken fan âldens mar sommige litte in leech plak achter. Ùs hûn dy wy nei sântsjen jier mei in protte triennen bedobbe hawwe.

Ik sjoch nei bûten: de sinne wrakselet him in paad troch mist flarden hinne.

Ynienen tink ik; 'Dat moast sto dochs èk kinne.' en rjochtsje myn rêch ...

Mankelikens ...

Kleur bekenne

troch Posted on 1 Comment 0 min read 636 views

6a00e008d4d8f088340120a5c7ffe2970b"Mem moat mear kleur bekenne yn har blog." seit de soan; "Hoe tinkt us memmeminske oer de polityk? Oan welke kant stiet mem? En dan noch; kom der es er rûn foarùt hoe mem oer har leauwen tinkt."

"Jonge," sis ik; fan polityk ha ik nea ferstân hân."

Dan hâld ik it wer mei Mark Rutten en fyn him in aardige fint; hy laket altyd. Dan docht er wat dat my net noasket en is it Halbe Zijlstra omdat hy in Fries is fansels.

En dan ha ik wer in weak gefoel foar Emyl Roemer, hy hat in earlike ùtstrieling en kin it aardich bringe.

Ik bin dan ek hielendal net polityk engazjearre. Ik spylje op de man.

Oer it leauwen... dat wurd dreger.

Dat is osa persoanlik, der praat ik net graach oer. Myn neisten witte wol hoe ik er oer tink.

De basis fan it leauwen is hun by brocht. Yn betrouwen dat sy letter hun eigen kar meitsje kinne yn it libben.

Ik bin altyd tsjin religy optwingen west, der binne eartiids de grutste misslaggen troch makke en hjoed-de-dei noch.

Kleur bekenneSawol polityk as leauwen.

Ik rin er net foar wei mar gean it ek net ùt de wei.

Gemeentehûs

troch Posted on 0 Comments 0 min read 573 views
Foto troch Sijbren Sijtsma
Foto troch Sijbren Sijtsma

"Waar is het stadhuis , mevrouw?" freget in âlder echtpear my.

Ik rin dr bylâns en wiis op it gebouw neist my.

Efkes letter freget in man; "Waar kan ik hier parkeren? Ik moet naar het gemeentehuis maar weet niet waar ik moet zijn."

In pear dagen allyn fregen in pear bûtenlanners my yn in fremde taal; "Wij zoeken het stadhuis, kunt u ons helpen?"

Wêrom is it gemeentehûs fan it Hearrenfean sa untfynber? Wy hawwe in prachtige gebou -Crackstate- mar der is yn de rin fan de tiid fan alles oanbreide.

Men rekket der fan yn `e tizen. De gemeente fan it Hearrenfean timmert graach oan de wei en wol as Sportstêd oer de hiele wrâld bekend weze. Soene wy net sichtberder wêze moatte tichte by hûs?

It is ùteinlik is 'it hûs fan ùs allegearre'. Eartiids wie it dùdlik; der stie dan mei grutte letters op "Gemeentehuis".

Ik moat mar yn `t tsjinst fan de gemeente de lju te wurd stean en ferhelje hoe `n moaie gemeente wy hawwe. (..)