Op stap

Oankrûpe

troch Posted on 1 Comment 1 min read 369 views

We steane tegearre foar de kassa yn de supermerk, de man en ik.

Ik wit net wat it is mar somtiden dan springt er in fonk oer. Hy wie my al earder op fallen, do bleaun it by in knikje.

Ik bin hjoed wat yn in dwerse bui, dat hat min wol es, wat der de reden fan is?

It begûn al by de haadyngong. Der hâlden se my tsjin omdat myn noastergatten te sjen wiene, en dat is in útnoeging foar it firus, seine se. En sis no sels, wa wol der no ynsitte?

Efkes letter stean ik yn de supermerk. Ik hâld my netsjes oan de giele strips dy't oeral op 'e flier plakt binne.

Mar de man dy my al earder opfallen wie lit my foar gean. It  kassafrommeske ropt; "Jullie moeten je aan de strips houden, hoor!"

"Ha jo in sintimeter by jo? Dan sil ik it efkes útmjitte." seit er. Ik hear it wol, wy sitte yn deselde dwerse bui. 

"Mar as dat net mei, mei ik jo dan wol efkes oankrûpe?" freget er gnizend efter syn mûlkapke.

"Nee," sis ik. "der moatte jo mei wachtsje dat alle golven oer ús hinne gong binne. De tiid fan oankrûpen en ôfstân hâlde is noch net foarby!"

Ik set it mûlkapke op en gean fuort. It krûpke komt wol as it mei fan de tiid...

Kryststikje fan it Libben

troch Posted on 3 Comments 0 min read 513 views

Troch de coronarigels wurdt er troch de fersoargingshûzen fan alles útfûn om de minsken mar ôflieding te jaan. Ek oan my waard de fraach steld; "Wer hâlde jo fan?" Der moast ik oer neitinke.

Spultsje dwaan as kryststikjes meitsje?
Kryststikjes meitsje kin ik ek net -ik bin net kreatyf- mar ferhalen fertelle, dat kin ik dan wer wol..

Spultsje dwaan wol ik net, ik kin net oer ferlies. Ik moat my ta de tienen út skamje; it hat my nea boeie kinnen. Wol doe de bern lyts wiene mar letter net mear, doe hie ik wichtiger dingen oan 'e holle krige.

Damjen en skaken, dat waard noch wol dien, mar der wûn de telefyzje it úteinlik wer fan. Ik fernuverje my er alle dagen wer oer wat men noch wit fan dy âlde spultsjes.

"Krystkaarten meitsje, dat is wat foar jo." sei se, en skoud my in oerbiede doaze mei materialen oan. Oan in grutte rûne tafel sitte fjouwer froulju, hja ha keazen foar de krystkaart.

It begjint al mei in protte steuring, se wolle allegearre deselde skjirre ha. Ek oan de sulveren ingel wurdt lutsen.

Ik hâld my ôfsidich en fernuverje my oer safolle kriich op dy âldens.

It is stil wurden, einliks hat elk syn opdracht fûn. Ik sjoch om my hinne en tink 'wat foar minsken binne dit no?  want dát boeit mij.

'Wa bin dit? Wat ha se yn har lange libben dien? Wat ha sy meimakke?'

Stadichoan wurdt it stiller en ûnder it plakken en knippen troch komme de ferhalen los. In frommeske hat altyd in blommesaak hân, mei feardige fingers siket se om it juste tûkje en stjerke.

Mar de measte fingers binne te grau troch it swiere wurk wat se har libben lang dien hawwe.

It grutste part hat buorke, se ferhelje oer minne jierren mar ek oer de goeie, do alles noch yn de fleur wie.

Wylst de kryststikjes groeie ûnder de fingers, sit ik boeit te lústerjen. De tiid flócht om.

Mei grutte bewûndering sjoch ik nei dizze froulju,

it moaiste kryststikje sit rûn de tafel, it is net nei te meitsjen.

Diagnoaze (2)

troch Posted on 3 Comments 1 min read 620 views

Ik sit by de buorlju, sy hat in drege tiid efter de rêch en wol it wol graach oan ien kwyt.

En al gau is it ies tusken ùs beide brutsen. As jo op leeftiid binne, dan hat min it faaks  oer eartiids en komme jo pratende wei by goekunde te lâne.

Ynienen komt myn hùsarts it hûs ynstowen, giet foar my stean en ropt; "Jo moatte no daliks nei it sikehûs! De planning wie moarnmiddei mar min wol dat it no daliks oangean moat..."

Ik bin net gau fan 't stik mar no wol en freegje mei triljende stimme; "Bin ik yn libbensgefaar, dokter?"

"Né," seit er, "mar it sikehûs wol dat jo daliks komm. Se sille wol har reden hawwe."

Mar as ik mei triljende stimme sis; "Wa past er dan op Stientsje? Dy kin net sûnder my." en gean fierder mei in oerslaande stim; "Wa hat in auto en wa wol my der hinne bringe?"

De man oan de lofterkant doart net yn it tsjuster te riden, de buorman oan de oare kant hat de auto krekt fuort dien en hat allinnich syn rollator noch.

Mar dan komt der in frommeske fan it hûs oandraven. "Ik gean wol mei." seit se.

En kordaat pakt se my beet en gean wy op paad. By oankomst steane se al klear om my op te heinen.

"Jo kinne gjin ieten as drinken krije, hear. Jo moatte nochter wêze." seit it haad en giet wylst nei in oare pasjint.

Nei in nacht fan draaien en stinnen wurd ik ier en betiid ophelle en wurd beplakt mei elektryske triedden fan ferskate kleuren. "Sa, jo binne der klear foar." seit it famke, "Se kinne jo ophelje." en lit my allinnich.

Nei oeren wachte te hawwen mei in roppige mage en in kâld boppeliif komt er in jong fintsje oanstowen. Dat blykt de sjirurch te wêzen.

"Sorry hoor," seit er hymjend, "maar de ingreep gaat niet door. We gaan een plaspil proberen." Ik bin ferbjustere. ik bin er klear foar en noch nochter ek.

"Jo treffe it, dokter,"  sis ik, "dat ik nochteren bin. Oars hiene jo ek kennismeitsje kinnen mei de net-nochtere kant fan my." Hij kin der net om laitsje.

Efkes letter gean ik nei hûs. De sjirurch hat sels foar ferfier soarge. Dat dan wol wer.

 

Spannende tiden

troch Posted on 3 Comments 1 min read 715 views

Foto troch Shahin Khalaji fan Unsplash

Der stiet hja yn 'It Fermidden' (de grutte seal), it is kofjetiid. In slank eptich frommeske, se is de direktrise fan dit âldereinhûs.

En ás sy komt, dan is er wat te rêden. Eltsenien dy dat noch kin, giet rjochtop sitten.

'Wa is sy?, wurdt er flústere, 'Kinst sto har?' 'In nije bewenner, seit er ien.

'Ne, der is sy te jong foar. Se sil wol yn it bestjûr sitte.' tinke se.

En dan nimt sy it wurd; der is besmetting fûn op in oare ôfdieling fan it hûs.

De minsken begjinne trochelkoar hinne te praten en dan baarne de fragen los: 'giet ùs lèsmiddei wol troch?' En 'meie wy noch wol bridsje as spultsjes dwaan?'

Foar guon lju is it wat tefolle en wol der mear fan witte. In minske fan omtrint hûnderd ropt: 'Mei ùs Geale wol komme?'

De oanwêzigen moatte it earst besinke litte. Mens erger je niet en it damjen lizze er rommelich by.

Wy, dy oan de 'goeie' kant fan it gebou wenje en noch net besite hân ha fan it firus, skriuwe in kaart mei in bemoedigjende tekst er op.

Binne hjirre wol geskikte teksten foar? freegje ik my ôf...

Spannende tiden, dat binne it.

Werom- en foarùtsjen

troch Posted on 1 Comment 1 min read 629 views

Min wol hjir graach witte hoe de minsken de Corona-tiid troch kaam binne. En derom hawwe se in gearkomste belein yn it tehûs want praat efternei hat net ien wat oan.

En sa sitte wy op in moarn oardel meter fan elkoar ôf yn de seal.

Kofje en koeke is er genoch want foar de geselligheid moat dat er by.

We wurde yn groepkes ferdield, en foar eltse groep is er ien dy `t de petearen stjûre moat. En dat sil nedich weze want eltse bewenner hat it wer oars belibbe.

It is foar de direktrise net makkelik om de gearkomst yn alle rêst te lieden.

Myn buorfrou besiket er hieltyd tusken te kommen, mar se is dôf en sjocht min. In oar âld wyfke ropt mei lûde stimme; 'Jimme prate te lang, ik wol ek wat sizze!'

Ik besykje wat posityfs te sizzen mar kom er net troch hinne.

Sa sjogge jo mar wer dat it nedich is om de lju prate te litten oer hoe sy de Corona-tiid ûnderfûn hawwe. Foarùt sjen en hoopje dat it nèt werom komt, der binne wy it meielkoar oer iens,

Elts giet wer nei syn eigen hûs want it waarme iten stiet al op tafel.

Werom- en foarùtsjen... Ek as jo benei hûnderd binne?

Berêsting

~ Oare tiden ~

troch Posted on 0 Comments 1 min read 461 views

De telefoan giet. In entûsjaste stim ropt; "Moast bûten sjen! Ik stean nei dy te swaaien!" Op in bankje fierderop sit in frommeske en besiket kontakt mei my te krijen.

It kabinet hat besluten om de maatregels te ferlingjen oan't achtentweintich april .

De reaksjes fan de bewenners binne ferskilllend.

In freondinne sei; "Dat haal ik niet. Bestel de ambulance nu meteen maar." Se kin net mear rinne en slyt har dagen yn in oanpaste wein dy spesjaal foar har makke is.

Har ienichste ùtsje is efkes nei bûten te gean, de sinne op har gesicht te fielen. Ik ha mei har te dwaan mar wat doch ik der oan? 

Yn in krinkje binne se oan it fuotbaljen, in famke flocht har de skonken ùt it gat, de bal fleant alle kanten ùt.

Fjierderop ha se de buorren ùtnoege kofje te drinken yn 'e gong en mei genoch romte er tuske  slagget dat ek noch. 

In ynwenner soarget eltse dei dat de lju de krante yn 'e bus krije, elts is ree om wat foar inoar te dwaan. 

Mei in protte help en ynset fan it personiel en bestjûr fan dit aldereinhûs hawwe hjir gjin besmettingen pleats fûn. 

"We moatte it mar oer ùs hinne komme litte." seit de man, en treaun de rollater muoisum foar him ùt. 

Ik jou him in triuw mei myn earmtakke want sa dogge wy dat hjoed-de-dei dochs.

Berêsting...

Prottelkofje

troch Posted on 0 Comments 1 min read 632 views

Wolst in kopke kofje?" freegje ik him.

"Wat foar kofje hat mem?" seit er. 

"No," sis ik (ik gean mei de tiid mei fansels); "Dolce Gusto Cappuccino en Lungo, as Douwe Pypke's Senseo. Sis it mar."

Syn mûle falt iepen. "Ik tocht dat mem allinnich prottelkofje hie."

"Ik wenje dan wol yn in âldereinhûs mar dat hâldt net yn dat ik neat wit fan de wrâld om my hinne." sis ik.

Troch dit âldereinhûs bin ik fan it sâlt, it sûker en de drank ôf. 

It giet hjir allinnich om de sûnens fan de bewenners dy om en de by tachtich, njochentich en hûnderd jier âld binne. 

"Hoe giet it mei jo?" sis ik tsjin de man dy syn libben lang boardsjes boud hat.

"Ik ha te hege bloeddruk." seit er, "En no moat ik fan myn slokje ôf." "Mar wat bliuwt er dan oer?" freget 'r mistreastich.

"Gewoan troch gean." sis ik tsjin him, "Sa as jo went binne."

We klinke der nochs es op en binne it roerend iens. 

It wurdt in Bearenburchje. Krekt sa as hy went is...

Fatsoenlikens

troch Posted on 5 Comments 1 min read 732 views

S Sûnt in wike rin ik mei twa ynswachtele fuotten rûn , en ek noch  trije lagen wynsels.

"Jo hawwe opsette fuotten," sei de dokter; "dat is net goed."

Gefolch is dat gjin skoech mear past, sels myn man syn trouskuon passe net mear en dát seit wat. Eltsenien is ynt spier om foar my geskikt fuotark te finen. Ek de soan  kaam mei toffels thùs mar maat seis en fjirtich wie te grut skotten. 

En omdat ik dochs nei de apoteek moast sei ien; "Kinst wol binnentroch gean want it eazet bûten."

Sa sein, sa dien. Skrutens tikje ik op it raam en daliks fleant er in doar iepen. In grutte frou yn in wite jas stiet poerlilk foar my.

"Jo moatte foarom!" seit se mei stimferheffing. "Ja mar," sis ik, hiel fan it stik; "it reint en ik rin op sokken. Ik moat wol binnentroch!"

"Neat mei te krijen. Foartaan foarom. Wy ha net foar neat in foardoar." Se gooit my de medisinen ta en ropt noch; "Hjir gjin gewoante fan meitsje, hear!"

Ik bliuw feralterearre stean. Dan mar op hoasfuotling nei hûs. Ik kom thùs as hie ik oan it sleatsje springen west.

Fatsoenlikens is ek net mear wat it ea wie. 

Kringloopwinkel

troch Posted on 6 Comments 2 min read 649 views

Giest mei?" freget se oan mij; "Der is in hiele grutte kringloopwinkel yn Drachten kaam."

Se wit wol dat ik in swak ha foar dat soart winkels, foar in bytsje sinten kin jo as jo wolle jo hûs ynrjochtsje. 

Dûbelteard yn har autootsje komme wy oan, grutte tassen mei twa rollators wurde der ùt set. Net dat wy dy dingen nedich hawwe , seit se: "Dat is handich foar it guod dat wy ynslaan sille."

Nei in protte gewring en geskuor binne wy yn it grutte gebou, en stean ferbouwerearre om ùs hinne te sjen. Minsken, minsken, wat in guod. Fan ôf de grûn oant de nok ta stiet it opsteapele.

"Earst mar in bakje kofje net?" sis ik en siich op in stoel del.

Myn freondinnen binne nearne mear te sjen, oplost tusken de protten minsken.

Neist my komt in âlder echtpear sitten, in bernewein neist hun. Ik kypje foarsichtich ûnder de kape en ferwachtsje in skattich popke te sjen.

"Hy is leech." sis ik, in bytsje teloarsteld.

Se moatte beide laitsje; "Der dogge wy it guod yn wat wy keapje." Ûnder de kofje fertelle se dat se elke wike hjir komme, bringe guod yn en keapje wer nije. "Wy geane net mei fekânsje mar bestede ùs jild hjir oan en hawwe ek noch in gesellige dei,"

Efkes letter stoart ik my mei de rollater foar my ùt yn 'e mannichte minsken.

Mei in âlde riten stoel boppe op de rollator kom ik yn 'e neimiddei ôfpeigere by de ùtgong. De froulje binne yn gjin fjilden as wegen te bekennen. 

Ik jou my del yn de âlde riten stoel, it echtpear fan de ófladen bernewein wiuwe enthusiast nei my...

Geane jo ek nei it feest?

troch Posted on 4 Comments 1 min read 703 views

Geane jo ek nei it feest?" freget se wylts se it iten op tafel set.

Yn it ramt fan 'Kulturele Haadstêd fan Europa' binne er yn ferskate doarpen yn Fryslân grutte festiviteiten hâlden.

"Sille jo ek it doarp yn?" freget se noch es. "Ik bin in minne rinner en plak om te sitten sil er wol net wêze." sis ik.

"Nò, dan freegje jo dochs jo beppesizzers gesellich om mei te gean?" "Dy ha ik net." sis ik.

"Mar dochs wol soanen, net?" freget se. "Ja," sis ik; "mar dy wenje en wurkje om ùtens."

"Nò, dan gean de skoandochters dochs mei? Dan kinne jimme ek noch op in terraske sitte.." "Dy ha ik net." sis ik.

"Nò, dan mar op de fyts. Dan bin jo sels baas." seit se. "Ik ha gjin fyts." sis ik .

"Nò, dan gean ik wol mei." seit se leaf.

En sa geane wy tegearre op wei nei it :  Kulturele Feest: fan dizze iuw.