Fyftsjin minùten

Posted on 2 min read 72 views

‘Jo hawwe fyftsjin minùten foar in kontrôlebeurt mefrou en dan ek noch oer twa moanne…’ ; seit de toskedoktersassistinte. Ik sei noch; ‘Mei ik him dan wol moarn sizze en efkes nei syn sûnens freegje?’ It kommentaar wie; ‘As it mar by dy fyftsjen minùten bliuwd.’

By de hùsdokter is it noch slimmer, der krye jo tsien minùten. En as min mei in probleemke sit oer je sûnens en sa, dan wit de assistinte der wol rie mei. Dy froulju binne heale dokters wurren, wat soe hun studzje wèze? In hûsdokter komt net mear oan hûs, as der moat immen stoarn wèze om fèst te stellen dat de persoan echt dea is. Wol min graach in dûmny ha dan komt der in pastorale wurker (neat mis mei). It stikt tsjintwurrich fan de help ferliners mar wer binne de professjenels dy der safolle jirren foar studearje hawwe? Wer is it idealisme fan san berop as ambt bleun?

Ik wol net sinysk wèze, dat leit my net. En boppe dat ik ha in hiel aerdich hûsdokter en dûmny. Ik wol perfoarst begrip ha foar dit soart minsken. Miskien woene hja sels ek wol oars. Mar ik tink dat in dokter de measte fan syn pasjinten net iens kin as ea sjoen hat. ‘Goed teken’ sille jimme sizze en dat is ek sa want dan binne  jo goed sûn. Mar dochs wol ik witte wat foar man by myn bed stiet want as ik dea bin ha ik der gjin weet mear fan.

Mar it moat wol  binnen de tsjien minùten bliuwe fansels. En de toskedokter hat er wer fyftsjin minùten by kryge. Wer fan akte…


Gryp

Posted on 1 min read 38 views

Sûnder dat wy nei Mexico west hiene krige ik de gryp. Mar ik tink dat it in Fryske fariaasje der op wie. Krekt sa hommels en dwers. Okkerdeis hawwy mei in taxi riden en de sjaufeuze hoase har ùtelkoar. It wie in simpetyk frommiske en de reis wie net djûr. Mar dat der it grypfirus by yn begrepen wie waar net fermeld.

Hawar der lei ik dan foar mets. It barren fan de wrâld om my hinne ynteresseare my gjin moer. De fersoarging wie prima mar it hie om my net hoecht. Ien keer waar my in board sop brocht, it wie fan ûndùdlike makely. Best bedoeld fansels mar lit my mar lizze. Bûten it beroerd fiellen giet alles gewoan troch.

Gek genoch fûn ik it noflik, sa in pear dagen bûten wurking te wèzen. Net ien hie my nedich en ik hoegde my nearne mei te bemuoien. Soms ha jo wolris it gefoel: ik bin ûnmisber. Mar it rèd him best ek sûnder dy. Myn fekânsjedagen binne wer foarby en ik fiel dat ik wer nedich bin.

En moatte jimme in taxi ha, freegje dan as by de priis ek in grypfirus ynbegrepen is


Gryp

Posted on 1 min read 45 views

Sûnder dat wy nei Mexico west hiene krige ik de gryp. Mar ik tink dat it in Fryske fariaasje der op wie. Krekt sa hommels en dwers. Okkerdeis hawwy mei in taxi riden en de sjaufeuze hoase har ùtelkoar. It wie in simpetyk frommiske en de reis wie net djûr. Mar dat der it grypfirus by yn begrepen wie waar net fermeld.

Hawar der lei ik dan foar mets. It barren fan de wrâld om my hinne ynteresseare my gjin moer. De fersoarging wie prima mar it hie om my net hoecht. Ien keer waar my in board sop brocht, it wie fan ûndùdlike makely. Best bedoeld fansels mar lit my mar lizze. Bûten it beroerd fiellen giet alles gewoan troch.

Gek genoch fûn ik it noflik, sa in pear dagen bûten wurking te wèzen. Net ien hie my nedich en ik hoegde my nearne mei te bemuoien. Soms ha jo wolris it gefoel: ik bin ûnmisber. Mar it rèd him best ek sûnder dy. Myn fekânsjedagen binne wer foarby en ik fiel dat ik wer nedich bin.

En moatte jimme in taxi ha, freegje dan as by de priis ek in grypfirus ynbegrepen is


Macula

Posted on 2 min read 36 views

Der sitte wy dan, myn man en ik yn in wachtkeamer fan in hiel grut eachsikenhûs. Ik sjoch ris om my hinne. Soe der ek in bekinde by wèze? Mar hoe soe dat ek? Dy minsken komme allegearre ùt it westen.

Mar stik foar stik ha sy in ferbânt foar it each. De iene hat him lofts en de oare rjochts. It spiit my om it te sizzen mar ik ha it gefoel dat hjir in teaterstikje opfierd wurd. By it sjen fan dit ploechje minsken kin ik it laitsjen hast net litte. Yn myn eachen binne it allegearre Mosje Dajan`s

Ik gean oerein en sjoch om my hinne. Soe min hjir ek  kofje krye kinne. Dèr is in kofje apperaat  mar dy wol allinne  produsearje as hy euro`s sjocht.  Ik kin it ding net oan ‘e praat krye. Al gau rint de wachtrûmte  leech en foar dat ik it troch ha stean se om my hinne. Se drukke allegeare op ferskate knoppen. En ja hjer, der komt cappuccino ùt mar sûnder bekerke der ûnder. Lokkich ha de measten in pleister oer de eachen en sjogge de rafaasje net. Mar ik tink  by my sels ‘wie ik mar thùs bleun, dan hie ik gewoan kofje setten’.

Troch de alteraasje ha wy net heard dat ùs namme oproppen waard en in ûngeduldige assistint stiet ùs te wurd. De eachendokter seit tsjin myn man: ‘Jo hawwe Macula‘ Dat is net best fansels en ik libje tige mei him mei.

Mar dochs klinkt it my as Drakula yn de earen.

Foar alle minsken yn dy wachtrûmte hoopje ik dat sy goed sicht krye meie fan ‘e dingen om hun hinne…

De brêgewachter

Posted on 1 min read 67 views

In soan fan ùs hat hiel lang brêgewachter -wipper- west op ferskate brêgen yn Fryslân. Prachtig wurk fûn hy dat. Direkt kontakt mei minsken. Ien brêge wie syn favoryt. Dat wie in brêge wert wol gauris skûtsjeskippers lâns kamen. Dy ferfierden dan fean en tûnmodder. Se kamen dan altiid efkes by him om in praatsje en in bakje kofje. Troch dat sy geregeldwei by him lâns kamen ontstie er in sekere freonskip. Der waart him fan alles ta betrouwd. Hùshâldelike problemen thùs as bygelyks it ferlies fan in bern. Mar as it wurk ôfrûn wie bleunen de ferhalen yn it brègehokje achter, dat wie de ôfspraak.

Hoe folle moaie beroppen binne sa net ferdwûn.

Nim nò bygelyks de wyksuster dy elke bewenner fan har omkriten koe. De molkkarre dy alle dagen lâns kaam mei syn boekje. De plysje dy yn it doarp wenne. De man fan de fersekeringen en de hûshier; sy kamen eltse moanne lâns. Om dan mar oer de postbode te swijen… wat koe dy eltsenien. Hy sei gewoan tsjin myn mem:”Jo krye moarn in iter..” Dat hie hy al fèst mar lèzen.

Mar jimme witte grif wol mear beroppen fan eartiids. Se binne allegearre foart, de sosjaale earmoede kaam der foar yn `t plak.

Dizze minsken fan eartiids binne de pylders fan ùs bestean.

Ferjit se net!

~Heabrêge~

Smoke

Posted on 2 min read 46 views

Binne jo ek in smoker? Ik moat it earlik ta sizze: ja. Mar sa as elke ferslave siz ik:  ja, hò es  efkes, ik bin mar in smoute smoker. Mei oare wurden it hat neat om ‘e hakken. Sa folle smook ik net.

Mar wat my it measte dwers sit is it kommentaar fan de minsken om my hinne. Ha jimme dat nò ek? Min kin gjin oanrin krye as der komt in warskôging: hoe min it smoken is en hoe gefaarlik. Fan it selde lekken in pak  is it mei de drank. Sa gastfrij as ik bin bied ik  minsken wol ris in wyntsje oan. Ek dan komt er in warskôwing dat drank sa ferwoastent wèze kin.

As ik mei ùs Jack-Russels te rinnen gean sjoche se my nei en dan fiel ik de ferwitende eagen: soe sy de stront fan har hûnen wol oprakke?  Wat is dat toch dat minsken sa op elkoar passe moatte?

Myn reaksje is dan faaks, it is myn saak it is myn libben ik doch wat ik doch.

Ik lit in oar ek frij. De minsken om my hinne mei dwaan en litte wat se wolle it is hun eigen ferantwurdlikens. Fansels is alles sûnder mjitte net goed. Te folle smoke, ite as drinke, dat is ferkeard. Dat witte wy allegearre wol. Mar soene wy net better mear om elkoar bekrooadzje moatte dan te beskoalmasterjen?

Wy hiene thùs in piperekje mei de tekst: Een tevreden roker is geen onruststoker. En ien mei:  In vermaak of verdriet vergeet uw pijpje niet.

En as it skimerich waart smoke myn heit in pipe, myn pake naam in prûmke tabak. Dat wiene noch es tiden. Wat wisten hja fan miljeu as sûnens……..

Tja. “Tiden hawwe tiden” …

Memmetaal

Posted on 2 min read 44 views

Wat is jimme taal? Is dat Frysk? As prate jimme Nederlânsk?

Myn bertetaal is Frysk en der bin ik grutsk op. Werom? Dû ik berne waard sei myn mem: “Wat binne wy bliid mei  dy”.  Dû de grutte leafde yn myn libben kaam sei hy: “Ik hâld fan dy”. Dû myn heit stoar wiene syn lèste wurden; “Jjimme binne alles foar my”. Dû myn mem demint waard koe se allinne yn har berte taal kommunisearje.

En as it earste wurdsje Mem  is...

Wer kinne jo je gefoelens better ynkwyt as yn je memmetaal? Jo emoasjes, fertriet, blidens mar ek jo lilkens… dat kin allegearre yn jin berte taal.  En siz nò sels; yn net ien taal klinkt Heit en Mem as Pake en Beppe sa moai as yn it Frysk!

Mar ik meitsje my soargen oer ùs taal. By de basisskoallen krye de bern gjin Fryske taalles mear, de gemeenten hat er gjin jild mear foaroer. Jonge âlders, berne yn fryslân, prate mei hun bern Hollânsk. Se binne bang dat hun bern achter bleauwe yn hun ûntwikkeling. Fan it selde praat de juffer op de beukerskoalle Hollânsk omdat er ferskate bern ùt in oar lân komme. Dochs is myn miening: lear se twa talen, dit is nò hun Heitelân. Myn bern hawwe  goed frysk leart wylds se mei oare talen yn oanrekken kamen.

In sikenhûs yn Fryslân nimt allinne personiel oan dy`t Frysk prate as in kursus Frysk dwaan wolle by Afuk. Dea en libben  lizze ommers deun byelkoar.

Tink om dyn Fryske woartels… do wost se dochs nea ferleagenje!

 


Unferdraachsumens

Posted on 2 min read 31 views

Wat is er dochs mei ùs wrâld oan è hân? Hoe kin dat nò dat der san unferdraachsemheid tusken folken bestied?

Nò wurre de Kopten -kristenen- ùt Egypte wer ferfolge en bedrige. Altiid is er wol earne op de wrâld geweld tsjin minsken dy oars leauwe as oars tinke. Mar wy kinne der ek wat fan. Nim nò Amsterdam wer `t homo `s hast net mear feilig de strjitte op kinne. Wer`t Joadse minsken yn dy selde sted hun keppeltsje net mear doare te dragen. Wer`t in doarp yn Fryslân in joods gesin foart pest hat.

Wat is er mei ùs oan è hân? Hoe tinke wy yn ùs neiste omkriten der oer? Wy hawwe minsken om ùs hinne wenjen ùt ferskate lânnen op è wrâld. In Surinaamse buorfrou, in gesin ùt Irak, in Poolse frou en ien ùt it Bosnische. Ùs beste freonen binne homo en we hawwe  freondinnen dy lesbysk binne. Wy ha der nea by stil stien want we kinne mekoar al jierren. Wat ferbyldzje wy ùs wol? Wa binne wy  dat wy ùs boppe oaren stelle kinne?

It is goed om te hearren wat er yn de wrâld geande is mar bliuw wol tichte by hûs. It bard ek yn ùs strjitte. Soene wy net yn it lyts sjen litte kinne dat wy oars wolle? Dat wy net wolle wat ùs oandien wurd, wy it oaren ek net oandwaan wolle?

In âld frysk sechje seit; “De wrâld.. dat binne wy mei elkoar…”

*Afbeelding van het internet geplukt. Mocht dit de uwe zijn laat het me weten. Dan wordt deze keurig verwijderd. Dank…

Unferdraachsumens

Posted on 2 min read 54 views

Wat is er dochs mei ùs wrâld oan è hân? Hoe kin dat nò dat der san unferdraachsemheid tusken folken bestied?

Nò wurre de Kopten -kristenen- ùt Egypte wer ferfolge en bedrige. Altiid is er wol earne op de wrâld geweld tsjin minsken dy oars leauwe as oars tinke. Mar wy kinne der ek wat fan. Nim nò Amsterdam wer `t homo `s hast net mear feilig de strjitte op kinne. Wer`t Joadse minsken yn dy selde sted hun keppeltsje net mear doare te dragen. Wer`t in doarp yn Fryslân in joods gesin foart pest hat.

Wat is er mei ùs oan è hân? Hoe tinke wy yn ùs neiste omkriten der oer? Wy hawwe minsken om ùs hinne wenjen ùt ferskate lânnen op è wrâld. In Surinaamse buorfrou, in gesin ùt Irak, in Poolse frou en ien ùt it Bosnische. Ùs beste freonen binne homo en we hawwe  freondinnen dy lesbysk binne. Wy ha der nea by stil stien want we kinne mekoar al jierren. Wat ferbyldzje wy ùs wol? Wa binne wy  dat wy ùs boppe oaren stelle kinne?

It is goed om te hearren wat er yn de wrâld geande is mar bliuw wol tichte by hûs. It bard ek yn ùs strjitte. Soene wy net yn it lyts sjen litte kinne dat wy oars wolle? Dat wy net wolle wat ùs oandien wurd, wy it oaren ek net oandwaan wolle?

In âld frysk sechje seit; “De wrâld.. dat binne wy mei elkoar…”

*Afbeelding van het internet geplukt. Mocht dit de uwe zijn laat het me weten. Dan wordt deze keurig verwijderd. Dank…

Freonskip

Posted on 2 min read 51 views

Ha jimme ek freonen en hoefolle? As jo minsken der nei freegje, dan wurd er faaks sein: o, ik ha sa folle!  Mar ek wol wurd er sein: ik hoech  gjin freonen, ik ha net ien nedich.

As ik by mysels nei gean, dan kin ik noch al wat minsken. Mar werom, wy wenje en libje al hjirren yn it selde plak.  Dû wy jong wiene en it ùs foar de wyn gong, och wat hiene wy in freonen. Mei jierdei`s koene se net yn è keamer. Wy waarden frege op ferskate feesjes en partyen. Och, wat wie dat in tyd- wat in freonen hiene wy.

Mar dû kaam er tsjinslach yn ùs libben. De saken gongen net goed en de omstânnichheden wiene beroerd. Stadich oan waar de freonenkring lytser. Earst hiene wy it net troch wy hiene wol oare dingen oanè kop. In inkele kaam noch wol ris lâns mei meilydsum praat. Dochs bleunen er in pear oer. Yn dy tiid hawwe ûnderfûn wat echte freonskip yn hâld.

En dochs hat min in freon nedich as is it er mar ien. In echte freon dy`t je net beskoalmastert oer de wize fan jo libjen. Dy je nimt sa as je binne.

Okker dei`s sei in jongefint  tsjin mij: ik bin ynkoartens jierdei mar ik wol er neat fan ha. Wa moat ik freegje? Ik ha net ien. Dat docht mij sear want net ien minske kin en moat allinne wèze. Der kin in tiid komme dat je mekoar nedich ha. En wat is it moai om mei elkoar te laitsjen en te gûlen. Mar jo moatte wol jo best er foar dwaan, freonskip komt net fansels, is net fergees en is net  ûnbaatsuchtich.

Gelokkich ha ik in Freon dy `t mij  troch en troch kin, mij nimt sa as ik bin en dat falt foar him net altyd mei!

WP-Backgrounds Lite by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann 1010 Wien