Samar

Ik wit it net

trochPosted on 2 Comments1min read1216 views

"Mem, is it wier?", freget myn soan. "Wat is wier?" Hoe faak wurde jo frege: "Is it ek wier?" Ik ha al es heard dat ferslachjowers noait sizze meie: "Ik wit it net..."  Ek menisters moatte dat omsile.

Doe`t  ùs bern lyts wiene moasten jo altiid in andwurd jaan. As jo it andwurd wisten as nèt. Sei men. As Sinterklaaskado krige ik fan myn skoanfemylje twa boeken oer opfiedkunde. Sy sille wol tocht ha, dat kin noait kwea. Twa prachtiche boeken fan Dr Spock mei in tapaslik gedicht. Ik ha ien boek trochwraksele mar doe tocht ik: "Hoe wit dy Amerikaan nò wa ik bin en wa myn bern binne? Alle bern binne dochs nèt itselde?" Hy kin ùs net iens mar jong en ûnnoazel dat ik wie tocht ik: "Hy hat er foar studearre, hy sil it wol witte."

Jierren letter bekende dizze wrâld ferneamde psycholooch dat hy it mis hie mei al syn 'pedagogische' boeken. Ik bliid fansels dat ik syn advys net opfolge hie.

"Mem?", freget myn soan.
"Bestiet God?"
"Ik wit it nèt, jonge, mar ik hoop fan wol...."

Trystens

trochPosted on 0 Comments1min read955 views

Ha jimme juster ek foar de telefysje sitten en nei de troanrede heard? Ik hie al gau myn nocht en koe de trystiche taspraak fan de keninginne net lang oan hearre. Dèr oerhinne kamen de menisters en de minsken dy der ferstân fan hiene oan it wurd. En as jo hun leauwe moatte dan komme de tritiger jierren dèr wer oan. "Soe it sa min wurde kinne?" freechje ik my ôf.

Wy hiene eartiids yn ùs doarp in earmenmeester dy by guon minsken lâns gong en hja wat lùziche neazige sinten brocht. Elkenien yn ùs doarp wist wa dat wie en  hja waarden dèr ek op oansjoen. Op in dei kaam ùs heit thus en sei: "De earmmeester hat my oanhâlden en frege as hy ek helpe koe..." En grutsk sei er "Sa lang as ik libje sille wy jo noait nedich ha!"

Ach, wat wie dy man grutsk. Hy hat it ùs altyd  foarhâlden nèt de hân op te hâlden. "Want dan binne jimme ôfhinklik en nèt mear frij yn jimme dwaan en litten." Mar lokkich binne dy tiden allang foarby en dat sil noait werom komme... dèr leauw ik hillich yn.

Ik moat mar es in nij huodsje keapje, tocht ik sa. Mar nèt fan dy nuversoartigens as dy froulju droegen mar ien der`t ik prûs en tsep fan wurd.

Kar meitsje

trochPosted on 1 Comment1min read1407 views

Der leit hy yn syn koer, ùs Ollie. Hy is siik en hy hoastset him stikken. Wy binne al wiken mei him oan it dokterjen. Hy hat focht achter longen en hert. Ik wit wol: hy is sechtjsin jier wurden mar as jo fan it bist hâlde dan wolle jo him sa lang mooglik yn libben hâlde.

Is dat egoistysk? Ik wit it net. Ik wurd hin en wer slingere tusken best bedoelde rie fan minsken om my hinne. Hy krijt piltsjes foar it pisjen mar ek foar syn hert. Samar ynienen kin hy nei bûten rinne en dwaan as hy noch in jonge hûn is. Mar dan wer leit hy der hinne as hie hy ùs al ferlitten.

Syn maat, Max, begrypt der neat fan en sjocht sa nò en dan by syn koer. Hoe moatte wy hjir mei oan? -Wat is leafde?- Troch gean en moed hâlde as moatte wy hjir in ein oan meitsje? Giet it dan om ùs as om it bist?

Ik besef my hoe swier it is. As it in minske oanbelanget wert jo ôfgryslik fan hâlde...

Ollie, foar jo links...

Utféart

trochPosted on 2 Comments1min read1089 views

Foar de doar stean in man en in frou kreas yn it pak. Op myn fraach wert ik mei helpe kin seit de man; "Denkt U wel eens aan uw uitvaart?" 

"No nè", siz ik; "en nò al hielendal net, ik bin oan it itensiden."

"Bent u  wel verzekerd in geval dat?"

"Wat bedoele jo einliks?", sis ik.

"Weet U er kan U zomaar iets overkomen en wat moet er dan gebeuren?", giet er fjierder.

Ik rûk dat er wat oanbrând; it sille de jirpels wol wèze tink ik. Ik rop nei myn man: "Dochst it gas wat leger want ik bin mei myn kremaasje dwaande..."

De frou komt tusken beide en freget as hja der efkes yn komme meie. Dat praat wat nofliker fynt se. Op it lest sis ik; "Sit mar net oer my yn. As it sa fier is hearre jimme it wol."

Teleurstelle rinne sy nei de buorren. 'Wat in baan', tink ik noch; alle dagen mei de dea by de doarren lâns. Dû ik in bern wie kamen der faaks negoasjerinners by de doar mei knopen, elestyk, fiterbân ,lùzekammen, hierboarstels en sawat hinne. Mar sutelje mei de dea dat wie der noch net by... -tiden hawwe tiden- 

Ûnder it iten sis ik; "Moatte wy it ek es hawwe oer wichtige saken?"  

"As it mar net oer ùtfeart giet", seit er; "... oanbrânde jirpels ha ik genoch oan..."

Respekt

trochPosted on 0 Comments1min read1050 views

"Hawwe jimme bern noch respekt foar jimme?" frege hja.

Wy sitte tegearre kofje te drinken.We kinne mekoar al jierren en sa komt it petear as fansels op de bern. Har dochters binne like âld  as  ùs soanen. Op har fraach oer respekt moat ik oer nei tinke. It is in direkte fraach en dat freget om in direkt antwurd. Wat moat ik der opsizze? Ik fyn fan wol, mar it is in oar respekt dan ik hie foar myn âlden. Eartiids hearde it gewoan sa. It hearde by it grutbringen. Mar it wie ek faaks in ferplichting, as jo it earne mei iens wiene as net. Hja hiene altiid it gelyk oan hun kant.

Mar lokkich binne de tiden feroare. Respekt moat jo fertsjinne  it komt net fansels. Eltsenien yn syn wearde litte, dan komt min al in hiel ein hinne. En de âlders kinne noch in hiel soart fan hun bern leare mar ek oarsom, hat respekt bygelyks ek mei leafde te krijen ?

It is in lange kofjedrinkerij wurden dochs ha wy in goed petear hân...

Stress

trochPosted on 0 Comments1min read1016 views

Der stiet in monteur foar de doar. Ùs televyzje docht it net mear. UPC hat grut underhâld plege yn hiel de omkriten. Gefolch: gjin byld allinne snie.

De man fan it kastje bûten is nearne te finen. Dan mar skilje mar dan begjint de illinde. Hoe lis ik de man oan de telefoan ùt wat der oan de hân is? Ik bin net technysk en myn man sjocht der neat fan. De UPC-man begrypt mar net wat ik bedoel. Op it lest sis ik yn greven; "We redde ùs sels wol."

Sa skilje ik in monteur -dan mar betelje- mar de ûnkosten gean nei de oarsaak. De monteur is in aerdiche jonge man mar hat de holle bryk op de lea. En mei pine ferlutsen gesicht stiet hy my te wurd. Meilydsum freechje ik  hoe as it mei him is. "It komt fan de stress." andert hy. Op myn fraach as dat fan it wurk komt, seit er: "Myn mem krige juster in hertoanfâl. Sadwaande moast ik dalik nei it sikenhûs. Se is wer thùs , it is allegearre meifallen. Mar nò kin ik myn nekke net bewege , en dat komt fan de stress." Nei in bakje kofje, in aspiryntsje en in praatsje giet er wer foart. We hawwe wer byld en de jongeman rint wer rjochtop de doar ùt.

Wat kin my de rekken skele: it wie dochs de muoite wurdich net !..

Indy

trochPosted on 1 Comment1min read1013 views

"Mem, Indy is ek dea...", seit myn soan.

Ik hear wol; hy is oandien. Ik lis al op bed en krij noch let in telefoantsje. Yndy is in rûchhierriche Jack Russell. Sechtsjen jier allyn ha sy him tegearre ophelle ùt Ljouwert. It hûntsje wie fan in eartyds Veronicaskip-eigener. De man hie in stik as wat Dobermanns en it lytse biske koe der net tsjin op en rûn hieltyd foart. Sa is hy by hun kaam en noait wer foart rûn.

De relaasje rekke ùt mar Indy bleaun. Kontakt hawwe altyd hâlden. Eartiids hiene wy Jelle, in Welsh Springer. Dat waarden dikke maten. Jelle stoar oan in hertkwaal en is mar fjouwer jier wurden. Mar Yndy is âld wurden en hat in prachtich libben hân. Hy hat folle mear foar har west as in hûn. Hy wie har bern mar ek har maat. Hy dielde yn har fertriet mar ek yn har gelok. Nei sechtstjin jier fan freonskip sil it wennen wèze sûnder dit bysûndere bist Indy.

Wy libje mei. Wy witte ommers wat it is in famyljelid te ferlizen in hûn heart dèr dochs ek by ...   

(En sliepe.. wat is dat?)

Onder De Linden

trochPosted on 0 Comments1min read1121 views

In jonge fan sechstsjin jier sit oan 'e bar yn it café "Onder de Linden" yn Lùnbert. Hy wie noch wol oan de jonge kant om dèr te wèzen, mar ja wat moat je oars as jo oars neat dogge as wurkje fan moarns ier oan `t jûns let. Achter  de bar hinget in grut skilderij mei trije katten der op. Se sitte op in tafel en hawwe rûzje om in panne mei molke. De jonge is troch it tafriel ûnder bekoaring kaam. Mar it kasteleinske wol him nèt ferkeapje. Op in dei seit se tsjin him; "Ik gean fuort en do meist it skilderij hawwe."

Sa hat it altiid by ùs thùs boppe de skoarstienmantel hong. Letter ha ik it skilderij krige en nò hinget it al wer hiel lang by ùs yn de keamer. It is in nijskjirrich tafriel mei de titel "Bedorven Lievelingen"en is ùtjûn troch ùtjouwerij Joh. IJkema,  's-Gravenhage.

Ik tink dat myn heit it wurdearje soe dat ik der mei pronkje...

Stellerij

trochPosted on 3 Comments2min read1119 views

"Mem, nò is myn fyts alwèr stellen!" Us soan komt pûr lilk  thùs fan skoalle. "Hiest him net op slot tink." is myn reaksje. "En juster ha ik him noch plakke litten by Hanske de fytsmakker." giet hy fjirder. De safolste fyts is foart. Wy keapje ùs earm oan fytsen en keapje allinne noch mar twadde- as treddehâns. Ik ha skjin myn nocht fan dy stellery en sis tsjin him; "Dan snapst dochs ien wèrom... "

In pear grutte fernuvere eagen sjoche my oan. "En mem seit altiid dat we earlik bliuwe moatte!" Hy kin der net by. Mar ik mien it nèt fansels.

Ùs jonges binne al wer in set de doar ùt mar hjoed skeat it my wer yn `t sin troch dat in buorjonge syn fyts ek kwyt wie. Okkerdeis binne der op in nacht fjouwer fytsen by ùs ùt it hok helle wer fan in gloed nije dy ik de foarige dei kocht hie. Der wiene mear minsken yn de omkriten dy hun fyts kwyt wienen. "Hja skine der mei in buske by lâns west te hawwen." seit de buorman. Ien kear yn `t jier hâld de plysje iepen dei en dan kin jo jin eigen fyts wèrom keapje. Mar ùses wiene der nèt by fansels. Der sil wol ien yn it bûtenlân op ride tink ik.

Nò ja. As der mar ien mei holpen is en lang wille fan hawwe mei. En net stellen wurd...

 

Griene Fair

trochPosted on 0 Comments2min read991 views

Yn de moaie parktûn fan "Residentie Oranjewâldflat" stean san fiif- en tweintich kreamkes yn 'e rûnte opsteld. En tusken dy standhâlders stean wy mei in kream fan eigenmakke sieraden.

It doel fan de "fair "; it moat in grien karakter hawwe. Dat hâld yn, eigen makke produksjes en miljeu-freonlik. Fan alles kin jo der fine, fan eko jirpels en griente oan`t sels makke wyn en sjem ta. Eigen makke huodsjes en tienen kuorkes. Wat binne minsken dochs kreatyf. Ik ha der grutte bewûndering foar. Mar we hawwe it waar tsjin, de iene buie jaget op de oare. Wy ha hâlden en kearen om de boel op de tafels te hâlden. It publyk bliuwt wei, de âlde minsken fan it fersoargingshûs stean ùs mei meilydsume gesichten foar de ruten oan te sjen. De frou efter ùs kryt in bots wetter oer har hinne; it tintdak bejout him.

Yn koarte tiid rint it wetter ùs ta de boksen ùt. Troch de mikrofoan hearre wy hoe Reitse Spanninga -de kok fan omrop Fryslân- de "fair "iepend. In Tilbury mei Fryske hynders dindert oan ùs foarby. Stadich oan klearet it op en de sinne komt der by. It wurd noch gesellich ek en goed ferkocht. Einlings is dizze fair in reuny: it is in dei fan moetsjen wurden. Guon lju untdekke freonen fan lang ferlyn en witte net dat sy yn it selde hûs wenje .

En de man fan de eigen makke wyn docht goeie saken. It is ommers o sa smout en smûk...!