Samar

Op it droege

trochPosted on 2 Comments2min read1052 views

Dû ik in jong famke wie rûnen myn suster en ik gauris nei pake en beppe ta. Fan Âldeboarn nei de twadde warrebrège wie in fiks ein. Mar boatsjende en sjongende wei wiene wy der samar.

Ùs pake en beppe wennen yn in arke. Op in goeie dei kaam myn beppe fan bed ôf en wâlde oan`t de knibbels ta yn it wetter. "Dat kin sa net.." sei pake, "de arke moat op it droege." Mei help fan de buorman dy in hyskraan hie waar it gefâl op 'e wâl setten.

Al gau kamen der in protte hinnen, in pear geiten en kninen. Myn beppe hie in winkeltsje en rûn mei de bôlekoer en pake wurke yn de turf. It wie skreppen mar hja redden it op. Hja ferbouden sels griente en hiene aaien fan de hinnen. Hja libben wie yn myn eagen ienfâldich sûnder stress, fansels wie it bodzjen mar der hiene wy as bern gjin weet fan.

As er ien jierdei wie mochten wy wol ris fan de boerejonges priuwe sa ek de hinnen. Al gau koene wy it net mear droech hâlde fan it leitsjen; de hinnen dûnsen, keakelden en leinen aaien sûnder te brieden. Jûns spilen wy "Mens, erger je niet". It leste potsje lieten wy pake winne want oars gong hy mei de pest yn op bed.

Ach, wat ha ik moaie oantinken oan it ferline. Pake en beppe binne er allang net mear mar sy makken diel ùt fan in lokkige jeugd. Hja hiene de arke op it droege mar net de skiepkes...

'Allemaal politiek'

trochPosted on 0 Comments1min read969 views

Op de ynpaktafel fan in supermarkt sit in man mei syn fuotten te skommeljen nei my te sjen. Hy sjocht nei wat ik oan it ynladen bin yn myn boadskipkarke. Skynber wachtet hy op syn frou en sjocht wat ferfeelsum om him hinne.

Dan sjocht hy dat ik in pear komkommers ynlaad. "Durft u het aan, mevrouw?" freget er. "Bent u niet bang dat u uzelf en uw gezin vergiftigd?" "", siz ik; "... ik bin sljocht op komkommer. "Mevrouw, u heeft groot gelijk. Het is allemaal smerige politiek. Rusland heeft iets gevonden tegen de EU landen. Laten ze  maar naar zich zelf kijken , zij zitten met hun eigen Tsjernobyl in de maag. Allemaal politiek, mevrouw. U moet maar zo denken; de zieken en de  dooien vallen om Hamburg heen. Het heeft met heel iets anders te maken. Achter de schermen, mevrouw, dààr gebeurt het..."

Wat ha wy lekker iten fan myn komkommersalade. Mei wat sâld piper en in sipeltsje. Hearlik.

Frachtrider

trochPosted on 0 Comments1min read839 views

Lûd klaksonearjend giet ùs buorman mei syn frachtauto nei Frankryk. Sneins giet er foart en komt tsjin it wykein wer thùs. Mei it selde ritueel toeterjent en as it donker is gean de koplampen oan en ùt.

Wy binne bliid dat hy wer heel thùs kommen is. Hy docht foar him sels, hy kin net in baas boppe him fele, seit er. It is in jûkel fan in frachtauto: in Scania. Hy fertelde my dat hy sechtjen meter lang is en as hy leech, is fjirtsjin ton swier en as hy laden is weaget er fjirtich ton. Fan alles ferfiert er; karton, lege grienteblikken, jirpels, pampers, frouljusferbân en kowehûden. De lading komt oeral wei: ùt Amsterdam, Deventer, Beilen en noch folle mear plakken ùt Nederlân.

Bytiden sit hy ek wol ris yn 'e knipe as hy oernachtsje moat op in parkearterrein. Fakentiden siikje sjaufeurs mekoar op foar de gesellichheid mar ek foar de feiligens. Foar in soart is it miskien in jongesdream mar it is in grutte ferantwurdlikheid om de lading feilich te plak te bringen.

Dèr is hy wer, ùs buorman, lûd toeterjend en wiuwend. Wy kinne ùs wer restich deljaan want de frachtrider is thùs.

En ik mei es in ritsje mei, hat hy my ûnthjitten... '


Komplimintsje

trochPosted on 2 Comments1min read975 views

"Sjochst ek wat oan my?"; freegje ik myn man. Ik stean om him hinne te swaaien en wachtsje op in komplimint. "Stiet dy goed..." is syn anderd; "Hast dat allang?" Ik freechje in freondinne, grutsk as ik bin; "Hoe fynst de tûn?" "Do moast dyn gers net te koart meane" seit hja.

Eartiids dû ik in famke wie holp ik wolris in boerinne. Dy sei dan; "As ik har in kompliment jou rint se noch hurder" As in dominy earne preke hat seit min tsjin de man; "Wy ha jo wol minder heard as jo meie wol ris werom  komme."

Wat is dat nò? Werom jou`e wy mekoar op 'e tiid net in komplimintsje? Is it  ùs Fryske folksaard as by tiden oergeunst? As is min benauwd dat je nest jo skuon rinne sille? Jou elkoar mar es in skouderklopke as in komplimintsje. Dat is goed foar jo eigenwearde....

It strûpt net

trochPosted on 0 Comments1min read858 views

Wat is dat dochs tusken minsken? Hollanders sizze: "Het klikt niet tussen ons".

Je moetsje ferskate minsken yn jo deistiche bestean. Mei de iene strûpt it en de mei oare, dy jo al jirren kinne, akkordearet it net. Ik freechje my ôf hoe kin dat?  Wy sizze al gau: "Wy lizze mekoar net." Mar is dat sa? De iene komt jo iepen te mjitte en de oare stelt him ôfwachtsjend op. It blykt  faaks wol as min dy persoan better kin dat jo partidich west hawwe. Myn soan seit wol ris: "As ien my net leie mei, nò dat is syn probleem. Mines net." Mar der bin ik it net mei him iens. Ik besiikje my iepen te stellen foar eltsenien. En as dat net slagget, dan besiikje ik der wat oan te dwaan. Wy minsken binne allegearre ferskillend mei ferskate eftergrûnen en karaktereigenskippen.

Want wat is boeiender dan minsken? Net ien is gelyk...


Anonymiteit

trochPosted on 0 Comments1min read937 views

"Wat is jo bertedatum?" seit de doktersassistinte. Ik bin al jierren by de selde hùsdokter mar myn namme is bertedatum. Sa is it ek mei sikenhûs as fysiotherapeut, oeral hat min gjin namme mear mar in bertedatum. Wy binne nûmers wurren.

Wy hjitte nò -www.@.nl - bertedatum as postkode. En dan noch as je immen oan de telefoan ha moatte is dat in ramp.  Jou je dan mar lang ùt del op de bank. De dame as heer yn kwestje har earste fraach is de postkode, jo hearre har tikjen op de pc.  Ik freechje my benaud ôf: soe ik der wol yn stean?  Lokkich ha ik op skoalle leart oan`t fjouwer te tellen. Wit hoe faak moat ik 1.2.3.4. drukke. Soene hja twifelje oan myn ferstân... Wer gean wy mei elkoar hinne freechje ik my wol es ôf?  Soene wy yn de takomst hielendal net mear witte hoe wy hjitte? Moat ik myn buorman mei syn postkode as syn apestutsje roppe ?

Ik doch der net oan mei , ik ha fan myn Heit en Mem in moaie namme krigen en der mei ùt...

Fryske nammen

trochPosted on 0 Comments1min read1059 views

In jier as wat allyn erfden wy fan in muoike in bysûnder bibeltsje mei leren kaft en sulveren beslach. It kaam ùt it jier 1831 en wie bedoeld as geskink foar it breidspear. Namme en tanamme, berte- en stjerdatum stiene mei grutte letters yn notearre.

Faak tocht ik; wa soene dy minsken west hawwe? Minsken boeie my. Oan't wy op begraffenis moasten nei Nijegea, Smellingerlân. Sa as it eartiids wisânsje wie, moasten wy trijes om it tsjerkhôf rinne. Wylds wy stean te wachtsjen falt myn each op in grêfstien. Mei in skok sjoch ik de nammen fan it echtpear ùt it troubibeltsje. Tsjeard en Tryntsje binne hjir te hôf brocht yn 1900.

Troch de Fryske nammen ha wy har wer fûn. Ùs soan hjit ek Tsjeard, ferneamd nei syn oer oer Heit. Wat is it moai om in Fryske namme te dragen en om nei Heit en Mem as Pake en Beppe ferneamd te wèzen. As ik soms hear hoe Fryske âlders hun bern ferneame nei pop- as filmstjerren, dan fyn ik dat begrutlik. Dizze bern sille nea hun skiednis, hun histoarje efterhelje kinne.  It binne net altiid moaie Fryske nammen dy men yn de famylje hat mar der is fèst wol wat op te finen.

Nim nò ùs Doutzen. Har namme giet oer de hiele wrâld en wat binne wy der grutsk op ist net wier...



Memmedei

trochPosted on 2 Comments1min read1017 views

Moarn -acht Meie- is it wer Memmedei. Al wiken is de media dwaande om ùs op in emoosjenele wize te bewurkjen. Op ferskate manieren wurd ùs onder de noas wreaun dat wy foaral Memmedei net ferjitte moatte. Op in psychologyske en ùtdoktere wize wurre wy bewurke om dochs mar fan alles te keapjen.  En as wy der net oan mei doche, dan seit ùs gewisse: 'Do hâlds net genoch fan dyn mem'.

Eartiids diene wy der thus neat oan, dat wie noch net yn 'e mode. Ùs heit naam wol ris in blomke mei foar ùs mem mar dan hie hy wat goed te meitsjen, tink ik. Letter troude ik en myn man sei; 'Der doche wy net oan mei, dat ha middenstânners ùt fûn'. Dû ùs bern lyts wiene kamen se mei in tekening thùs  foar memmedei. Ik ha se bewarre, kreatyf wèze en ynspanne om wat foar har te meitsjen, dat waard wurdeare. Memmedei is prachtich mar it jier is lang, lit it net by iene dei sitte.

Snein komme ùs bern thùs, we meitsje der in smoute dei fan. En blommen hoecht net, ik wit dat jimme fan my hâlde.


Oranje-Bitter

trochPosted on 4 Comments1min read1651 views

Keninginnedei is foar ùs in bysûndere dei. Net allinne in feestdei omdat Keninginne Juliana eartiids jierdei wie mar ùs âlste soan waard berne op har jierdei.

Tritich April njochentjen hûnderd en sechstich waard hy berne. Wy krygen doe ek noch in felisitaasje fan Hare Majesteit wat jilde foar alle bern dy `t op dy datum berne waarden. Mar foar ùs is it in feestdei mei in rourântsje wurren. Oardel jier allyn ferstoar hy oan in hertstilstân, samar ien ienens. Hy wie njoggen en fjirtich jier.

En dochs bliuwt it in bysûndere dei. Mar wol in Keninginnedei mei Oranje-Bitter.

Facebook/Twitter

trochPosted on 2 Comments1min read1108 views

In soan sei tsjin syn mem: "Wat ha ik in freonen. Ik ha noch nea sa folle hân..."

"Wer binne dy dan?", freget syn mem.

"Op Facebook en Twitter", seit 'r.

"Kinst sto dy dan en wisto dan wa dat binne?"

"Ja, we twitterje alle dagen."

"Mar," seit de mem, "hast se wol es sjoen as mei hun praten?"

"Ja hear, der stiet in foto by... "

Myn soanen skine ek op facebook te sitten en ek te twitterjen. Ik besiikje my der yn te ferpleatsen -want ik wol by bliuwe fansels- en dit fenomeen begripe. Mar as ik al dy berjochtsjes lèz, dan snap ik der neat fan. Wat kin it in oar skille as ik kofje set as yn de sinne sitte wol?

Doe  Egypte yn oarloch rekke en de oerheid slùte it internet ôf, koene wy  alles folgje fia Facebook. Ek troch twitterjen bleunen wy  fan 'e sitewaasje op 'e hichte.  Geweldich, wat in ùtfining. Mar sa as it mei alle nije ùtfiningen giet, min moat er wiis en ferstânnich mei om gean.

Wat sil ik jûn foar reaksjes krije...