De wrald

Miljoenen

troch Posted on 0 Comments 1 min read 391 views

Naamloos-1De Miljoenen Nota. Miljoenen flechtelingen. Hy hat in skuld fan miljoenen. Aensen sjonge wy wer ùt folle boarst; “Dy miljoenen iens silligje sil!

It bringt my yn de tiis; dy ‘Miljoenen‘. Sil myn lûd him aensen ek ferminge mei al dy stimmen ?

Miljoenen tinzen fleane troch my hinne …

Freonskip

troch Posted on 5 Comments 1 min read 559 views

Naamloos-1Kinst my helpe?” seit er wanhopich tsjin myn man.

Wy sitte oan it middeismiel. Hy is op de bank delsige en is syn rie ten ein. Hy hat in bedriuw yn boere-ark. Myn man en hy binne beide ûndernimmers en derby goeie freonen.

Se beprate in protte tegearre en bertrouwe mekoar. Se witte fan mekoar wat wy ek sizze it bliuwt under ùs.

“Ik kin myn wurknimmers de leanen en it fakânsjejild net mear ùtbetelje.” seit er fertrietlik. “Ik sil sjen.” seit myn man en hat mei him te dwaan.

Sa sein sa dien; de freon kin wer fierder mei syn saken. Nei in skofke moat myn man noch es byspringe.

De freon kriget nei ferrin fan tiid in nije baan as direkteur fan in bûtenlânskbedriuw en ferhuzet. Hy docht it goed dêr ha wy fernommen. Mar de freonskip wie oer; wy hawwe nea wer fan him heard.

“Hast er ek spyt fan dast him do holpen hast?” freegje ik myn man. “Nè,” seit er; “ik soe it sa wer dwaan mar wol mei oare kondysjes.”

Syn betrouwen yn de minske hat in flinke knau krige. Hy is hoedener wurden.

Freonskip. Betsjut op inoar oankinne.

De beamgrins

troch Posted on 9 Comments 1 min read 600 views

boomgrensWat wenje jim hjir moai., sis ik fol bewûndering tsjin goed kunde.

Grutsk litte se my hun appartemint sjen. Fan twa flats is ien grutte romte makke. En dan it ùtsicht… der fal ik hielendal foar.

Trije heech (“Wy woene net heger as de beamgrins. We wolle de seizoenen meimeitsje.”). En dan noch it ùtsicht op in breed wetter dat bytiden wyld oer de wal hinne klotst.

Ik kom alhiel ûnder yndruk thus fan wat ik sjoen ha.

“Ik wol ferfarre.” sis ik tsjin him.

Fernuvere sjocht hy my oan. “En do mochtst sa graach hjir wenje.” seit er ferheard. “Ja mar altiid simmers dy tùn. En dat ûnderhâld, it wurd my te dreech.” bring ik der tsjin yn. Ik sjoch yn gedachten it klotsende wetter, de loften, dy rikke oant de fierste kime.

Ik sit yn `e tùn en sjoch ynienen it Klysterpearke kuierjen. Dizze maityd ha se har nêst hân yn in âlde spjirrebeam. De twa grize dowen dy in LAT-relaasje hawwe. Roeken dy sljocht  binne op myn pankoeken.

En dan noch yn `e maityd de ferskate nêsten fan it lytse fûgeltsjeguod en ik de hiele dei as in ME-er efter de katten fan de buert oansitte moat.

Ik wit it nò fêst; ik bliuw ûnder de beamgrins.

Mistrouwen

troch Posted on 2 Comments 1 min read 461 views

key_lock-animatedAlle dagen hear ik myn buorman mei syn bosk kaaien ratteljen. Moat hy foar hûs gers meane dan komme de doaren op slot.

Wêrom dochst dat? ” freegje ik him. “Jo kinne hjoed-de-dei nimmen mear fertrouwe.” seit er.

Komst om in bakje kofje!” rop ik dan en steefest komt alles op slot.

Ùs soan warskôge;“Nim gjin bûtenlânske klusjemannen oan. Dat binne oplichters.

Mistrouwich bin ik wurden. En dat is tsjin myn aard: ik bin opgroeid yn in betroude omjouwing . “Foar eltsenien klear stean dy dyn help nedich hat.” sei ùs heit dan.

Sels as ien krap siet dan skode hy him temûk wat ta. “Jou mar wêrom ast it wer misse kinste. Sa is hy ek wolris op `e kofje kaam mar der waard nea wer oerpraat.

Jûns gong de doar faaks net iens op `e klink. “D’r is by ùs dochs neat te heljen.” sei er dan. De tiden binne yngreven feroare.

Mistrouwen… der ferset ik my tsjin yn al myn ieren en sinen. Just nò yn dizze hurd feroarjende maatskippij wer`t Noarms en Weerden ferblikke en ûndùdlik wurde,

De buorman giet foarby. Ik hear him al ùt de fierte oankommen …

Te keap

troch Posted on 1 Comment 1 min read 548 views

300Oeral om ùs hinne steane buorden yn de tùn: ‘Te Koop’ (as by Friezen dy hun net ferbrekke wolle; ‘Te Keap’).

As ik mei de hûn de buorren yn gean stiet hast yn elke tùn in boerd.

It komt my foar dat elkenien genoch hat fan syn omjouwing. Se hawwe lang wachtsje moatten want se koene hun hûs oan de strjittesteannen net kwyt.

Myn buorman sil nei Kurasau. Syn frou is der berne en nei dat se ûntslach krige hat wol se wêrom. Achter en neist ùs binne flechtelingen kaam. It iene hûs Irakesen en oan de oare kant Syriërs.

Yn koarte tiid is de buert feroare en ynternasjonaal wurden. Ik moat wenne; in praatsje mei de minsken dy ik elke dei tsjin kaam is foarbij.

Net ien freget my mear hoe as it mei my as mei de hûn giet. Kreaze fersoarge tùntsjes sjogge er ferwyldere ùt want dat binne se ommers net went?

We moatte nije freonskippen opbouwe en dat hat tiid nedich. Fertriet en lok moatte op in djoer wer mei-inoar dield wurde kinne.

– TE KEAP –

It komt my foar dat er folle mear ferkocht is dan it hûs allinnich …

Oerstreame

troch Posted on 0 Comments 1 min read 397 views

caravan“Wer sille jimme hinne?” freegje ik de buorman. “Wy gean nei Italië mei de caravan.” seit er. In oare buorman giet mei de hiele húshâlding nei Frankryk. In buorfamke fierderop giet nei Eastenryk.

Al wiken komt de iene nei de oare caravan it parkearterrein opriden. Stik foar stik wurde se neisjoen en test op bannen ensafuorthinne.

Nijsgjirrich folgje ik de hannelingen fan de minsken om my hinne. En dan op de lêste dei moat er ynslein wurde. Folle kratsjes bier en frisdrinken wurde er ynladen. En net te ferjitten de ierappels want dy binne nearne sa goed as by ùs.

Sa stean ik ier en betiid ùt te wiuwen, nim ôfskied en winskje hja in moaie fakânsje ta.

Wat nò;” betink ik my, “oerstreame troch flechtlingen?”

Ùs parkearterrein is leech en gjin kop te sjen. Ek wy oerstreame fiere frjemde oarden flechtlingen dy sêd binne fan hun eigen lúkse omjouwing.

Mar wa binne hjoed-de-dei de wiere flechtlingen?

parkeer

Ferrekte sear

troch Posted on 0 Comments 1 min read 419 views

beam“Hy hat my ferrekte sear dien.” seit er. Ik stean by myn freon, de Spjirrebeam.

Hoe no?” sis ik. Hy sjocht er ûnwanmoedich ùt. Ja, sis mar oant syn woartels ta kwetst.

“Wat is er oan de hân? Fertel it my no mar. Do kinst my dochs alles fertelle.” sis ik.

Hy seit neat. Mar troch oanhâlden fan myn kant komt it er hoartend en stoartend ut.

Dy fint achter ùs hie lêst fan myn nullen en myn bloed, do wist wol; myn hars. Sa no en dan, as it heal tsjuster wie, seage er in tûke fan myn lea ôf. En no hat er okkerdeis in ljedder by my opset. En rimpen en ûnmeilydsum hat hy my te fiter naam.

“En no moat ik it lêste eintsje fan myn libben skeint trocht it libben gean.”

Hy is ûntreastber. “Seagje my mar om.” seit er.

Jonge,” sis ik; “de foarkant fan dy is prachtich. En dy rotfint sjocht no ùt op de keale achterkant fan dy. Ik bin hiel grutsk op dy, do  wist net heal hoe. Do bist de moaiste beam ùt de wide omkriten.

Ik sjoch hoe syn stamme rjochter wurd en de tûken en nullen wer oerein komme.

“Mar it die wol ferrekte sear.” seit er noch es …

Hoe no fierder?

troch Posted on 2 Comments 1 min read 619 views

Naamloos-1Hoe no fierder?

Nei al dy dagen fan oarlochsbetinkings en befrijingsfeesten bliuw ik mei in leech gefoel achter. Gefoelens dy oer elkoar hinne rôlje.

Mei al dy ferhalen fan minsken dy de ferskriklikste dingen meimakke hawwe, moat ik de oare deis al wer oan `e Oranjekoeke en de Oranjebitter.

Ik wit net hoe jimme der oer tinke mar ik ha der muoite mei.

Ik moat yn rap tempo my omskeakelje fan in trien nei in laits. De generaals wer it lân ùt en wy gean wer nei de oarder fan alle dei.

  • Hawwe dizze dagen ùs wer wat leard? tink ik by my sels.
  • Hat it ùs wer sjen litten wat it is om ûnder in ûnderdrukker te libjen?
  • Hawwe mei dizze betingkings nò ek wat mear begryp krige foar de flechtelingen dy ùs lân oerstreame?

Ik wuolje de flagge om ‘e stok. Foar in jier giet er wer de kast yn.

Ien ding hat it my dizze dagen wol wer dùdlik makke: Frede it kostberste is wat er bestiet.

Hoe no fierder …

Tebektinkens – 5 Maaie 1945

troch Posted on 1 Comment 1 min read 477 views

Naamloos-1“Moast nei underen komme!” ropt ùs heit nei boppen.

It is sneintemoarn. We binne krekt ùt tsjerke en ik fermeitsje my op ‘e souder. Noch es ropt er; “De Kanadezen komme der oan!”

Ynienen is er gerop en geraas om my hinne. Ik doch yn ‘e gauwichheid in pear fierste te grutte klompen oan. It doarp wert jo op snein in kanon ôfsjitte kinne is it nò ien en al gaos. De lju komme ùt alle hoeken en hennen, se laitsje gûle en balte troch elkoar hinne.

Fan ôf Beetst en de Tynje komme der grutte tanks oan rôljen, de minsken binne net mear tehâlden.

Fyf jier fan ûnderdrukking en deltwingjen moat er ùt. Ynienen wurd ik omheech hise troch in pear Kanadeeske soldaten. Segefierend as hie ik sels it lân befrije ryd ik heech op in tank troch it doarp. Ien klomp wie ik al kwyt, de oare bongele noch oan ien tean.

Dan sette se my  op `e grûn oerladen mei sigaretten en sûkelade. Mei bebliede fuotten fan de krammen dy ùs heit altyd oer de kappen fan de klompen die kom ik thus. Hy wie net iens lilk, de smokerij dy in soart goed.

Tebektinkens.

En altyd wer sit ik op 5 Maaie heech boppe op in Kanadeeske tank …

Soene wy immen yn `e hûs nimme wolle?

troch Posted on 1 Comment 1 min read 476 views

Untitled-2

Dizze fraach waard yn de media stelt.

We hawwe it oer de hûnderden flechtelingen dy `t  ùs lân oerstreame. We kinne de ferskriklike bylden en sjogge der dei yn dei ùt nei. It wurd al gewoante, it heard by it deistige nijs sa as by it waar en wat docht de rinte.

We binne der allegearre mei oan, selfs de polityk. It giet sels safier dat it regear hjir mooglik om fâlle kin.

Myn pake en beppe hiene in grutte hushâlding mar namen er twa pleechbern by. Wêrom koe it doe wol en no nèt, freegje ik my ôf. Immen sei: “As eltse Nederlânner no es ien yn `e hûs naam dan wie it probleem oplost.”

“Soe sto wol op `e bank sliepe wolle en ik op in stretcher ?” freegje ik myn man; “dan kin er in flechteling op ùs bedDat moat dochs mooglik wêze.” Hy sjocht my oan as doogde ik net.

 Myn ferstân en myn gewisse hawwe it dreech …

Soene wy immen yn `e hûs nimme wolle?

WP-Backgrounds Lite by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann 1010 Wien