Ik bin in …

Âldeboarn | foto troch eamel (klik foto foar grut)

Frjemd, hè? Minsken freegje my faak: “Wer kom jo wei?”

Steefêst sis ik; “Ût Âldeboarn.”

It frjemde is: we hawwe fuort en daliks kontakt. Wat is dat dochs? freegje ik my sels ôf.

Wy hawwe sechstich jier op It Fean wenne mar gek genoch telt dat net mear; der is gjin werkennen. We hawwe der bern krige, it tsjerkelike en it sosjale libben spiele him der ôf. We hawwe der wurke en en ùs libben libbe sa as elzen ien dat dien hat.

En as men my wer freget, sis ik eltse kear: “Ik kom ùt Âldeboarn.”

Myn suster hie dat net sa. Dy wie bliid dat se ferhûze koe nei in grutter plak. Ien broer is hingjen bleun en de oare gong troch trouwen in doarp fierderop wenjen.

Ùs bern waaksen op yn it doarp. Omdat wy in protte foar ùs wurk op reis wiene brochten wy de bern nei heit en mem. En dat wie altyd feest want alles mocht by pake en beppe.

Swemme yn `e Boarn, boppe op de heawein fan Pyt troch de buorren, en mei Bijke troch de bosksingel. It binne waarme oantinkens om nea te ferjitten.

“Wer komme jo wei?” freegje se.

“Ût Âldeboarn!” sis ik dan.

Bosksingel | foto troch eamel (klik foto foar grut)

Diele mei:

Tolerânsje

Wolle jo efkes wat oan `e kant gean?” freegje ik de man dy mei twa rollators it paad blokkearet.

Hy sjocht lilk efterom en docht krekt as ik net bestean.

Ik ha in oare scootmobiel oanskaffe, myn âlde wie al moannen stikken. Osa bliid bin ik er mei. Jimme  sille wol sizze dat ik net in bytsje oan it oerdriuwen bin. Mar as it jo ienige mogelik is om fan it hiem te kommen, dan binne jo oerâl bliid mei.

Ferhûzje en in nije omjouwing, wert jo ek noch osa oan wenne moatte… dan wolle jo graach fan it ste.

Yntusken ha ik yn de lange gong einliks in plakje fûn foar myn ferfiermiddel. Mar kin ik der wol by stean, freegje ik my sels ôf. Der stiet al in scooter, ien fan grutformaat. De man fan de twa rollators komt er by stean.

“Wa binne jo?” freget er; “Ik bin Tolsma.” en stekt de hân ùt.

Nei dat ik my bekend makke ha skowt er de beide rollators demonstratyf tsjin myn scootmobyl oan. “Dy dingen hearre hjir net.” sei er minachtsjend; “Dit is in hûs foar âlde minsken mei oanpaste weinen en rollators en der hearre jo noch net by.”

“Tosma! Tolsma!” ropt er ien; “Wie der wat?”

Neist ùs komt in oesa foars frommeske stean. Fan har blykt de grutte scooter te wezen. “Ne hear.” seit er en draait him ôm.

“Kom mar neist my stean. Dat kin best.” seit se. Oeren letter kom ik thus en ha ik der in freondinne by.

Tolerânsje.

Diele mei:

Geane jo ek nei it feest?

Geane jo ek nei it feest?” freget se wylts se it iten op tafel set.

Yn it ramt fan Kulturele Haadstêd fan Europa binne er yn ferskate doarpen yn Fryslân grutte festiviteiten hâlden.

“Sille jo ek it doarp yn?” freget se noch es. “Ik bin in minne rinner en plak om te sitten sil er wol net wêze.” sis ik.

“Nò, dan freegje jo dochs jo beppesizzers gesellich om mei te gean?” “Dy ha ik net.” sis ik.

“Mar dochs wol soanen, net?” freget se. “Ja,” sis ik; “mar dy wenje en wurkje om ùtens.”

“Nò, dan gean de skoandochters dochs mei? Dan kinne jimme ek noch op in terraske sitte..” “Dy ha ik net.” sis ik.

“Nò, dan mar op de fyts. Dan bin jo sels baas.” seit se. “Ik ha gjin fyts.” sis ik .

“Nò, dan gean ik wol mei.” seit se leaf.

En sa geane wy tegearre op wei nei it :  Kulturele Feest: fan dizze iuw.

Diele mei:

Mienskipsjild

Foto troch rawpixel fan Unsplash

Mei ik wol neist jo sitte?” freget se en lûkt in stoel derby. De rollator wurdt neist har set.

“Ha jo noch net san ding?” seit se. “Hja hawwe hjirre allegearre san apparaat. Dy jinge dy dat ùtfûn hat moat wol stjonkend ryk wurden wêze.” seit se snuvend.

“In pracht utfining.” sis ik. Hoe ha se dat eartiids hân? Do kamen se de doar net mear ùt en wiene de âlde minsken oerlevere oan buorren en tsjerke.

“Ik ha de gemeente frege as ik ek in scootmobyl lease kin.” seit se; “It regear wol dochs dat wy sa lang mooglik mobyl bliuwe. Se hawwe west om te sjen as it wol echt nedich wie.”

“Mar ik bin in olfert west.” seit se; “Ik bear har kofje oan en rûn fansels hin en wer. Yn tiid frege se my it himd fan`t gat. As ik ek in spaarrekkening hie en wat myn ynkommen wie. Ik begong my wat ûngemaklik te fielen. Soe sy wol ien fan de gemeente wêze?”

It frommiske giet oerein. “We moatte mar es in eintsje rinne.” seit se.

It giet nèt troch. Ik rin te goed …

Mienskipsjild.

Diele mei:

Wachtsje

Foto troch Cristian Newman fan Unsplash

Ha jo it al heard?” freget de man by de baly en leunt swier op de rollator. De telefoniste draait har mei muoite om. Se is dwaande mei har iPad.

De fraach wurdt noch es herhelle. “Ha jo it al heard?” freget ‘r mei stimferheffing. Myn frou is fannacht ferstoarn. Samar yn iens. Ik ha it net iens murken…” seit er fertritlik.

Stroffeljend triuwt er de rollator foar him ùt.

Tusken troch is er in femylje oan it ferhûzjen. De manlju sjouwe it swiere guod nei de oanhinger, de froulje it lytse spul. Ik hear se praten: “Nimst sto de âld klok? Der ha ik gjin romte foar.” “Ik ek net.” seit de oare frou; “It moat mar nei de Kringloop.”

Yn tiid komt der in heit mei in stik as wat bern troch de draaidoar. Se hawwe allegearre in boeket blommen yn de hân, de man hat in Oranjekoeke“Beppe wurdt hjoed hûnderd.” seit it lytste famke tsjn de telefoniste dy noch hieltiid dwaande is mei har berochtsjes.

“Juffrouw?” freget in frou dy yn in oanpaste karre sit. Ik sjoch ien skonk boppe de baly utkommen. “Wannear komt it ieten hjoed?” freget se. De balyjuffrouw sjocht mei argewaasje op. “It wurdt jo wol brocht.” seit se stûmsk.

Taksje! Komme jo?”  Mei muoite gean ik oerein. Yn koarte tiid is er in hiel libben oan my each foarby gong..

Wachtsje…

Diele mei:

Unwennegens

Oeren kin sy troch it rùt nei bûten stoarje.

Sûnt in wike is de basin ferhûze. Werom, dat begrypt sy noch net. Se hiene it sa goed mei elkoar: minske en bist .

Der kaam by;  se koe eltse kat en hûn ùt de omjouwing.

Der wie in dikke, grauwe reade kat mar der hat se rap mei ofweve, dy mocht se fuortendaliks al net lije.

Dan wiene er twa fremde magere grize bisten. “Bisten mei papieren.” sei de frou.

En dan wie der noch Sytse, de buorjonge, mar dy hearde er by. “Soe dy har ek misse? Dochs mar es efkes nei freegje.”

Om dan mar net oer de fûgels te hawwen.

Sy koe se stik foar stik. Ek dy hie se passende nammen jûn neigeande ras, kleur en aard.

Mar de fûgels hjirre hjitte oars. En de katten sil se nea efternei sitte kinne.

Want sy sit ommers efter it rùt !

Unwennegens.

Diele mei:

It komt fêst wol goed foar dat ik in âld wyfke bin…..

Wy binne oer en binne no in wike yn in nije oanleunwente. It wie in poepetoer om alles oer te krijen en in plakje te jaan. Wat hat in minske in protte guod.

It moat wenne, osa wenne.

We binne yn in mienskip telâne kaam, fan aldere minsken. Neat opsjin fansels, wy binne ek de jongsten net mear.

We hawwe it hjir best, ik moat sizze hiel best.

Middeis presys om tolve oere stiet it iten op tafel. En wat foar iten! As kaam it ùt in trije stjerren restaurant.

Mar dochs moat ik wenne oan it libben hjir. It binne allegearre leave froulju, hear, hja wolle alles foar ùs dwaan.

Der wurde medisinen rûndield en der wurdt streng op tasjoen as it wol kloppet. Dat moat ek wol by in soart dementearjende lju fansels, dat begryp ik wol.

Mar dan kinne sy my noch net, ik bin selsstannich en kin noch hiel goed op my sels passe.

“Hawwe jo in kompjûter!?” freegje se ferheard.

“Is dat sa gek?” freegje ik.

“Dat komme wy hjir net faak tsjin is it andert.”

“Ik kin my noch skoan rêde, hear ….”

Diele mei:

Ik sil dy misse…

Wy binne dizze dagen oan it ferhûzjen.

Alles wurdt ynpakt mar dan ek alles. Fêst as los, it giet mei. As ik net oppas en bytiids in stap te bek set, sit ik yn in doaze mei in sterk touw der om hinne.

Wat moat mei en wat nèt? Dat is it kritearium dizze dagen.

Ik wol opromje en hy net. Om earlik te wêzen; it seit my neat. Op in pear dingen fan ùs heit en mem nei.

De pendule dy ùs heit yn de oarloch ruile foar bûterbonnen en ùs mem har befetsje kocht ùt it boelguod fan de herfoarme dûmny: ik kin al dy fehalen en se binne my hiel dierber.

Hoe kin ik no sok guod mei de Lege Knip meijaan?

De minsken komme ien foar ien ôfskie nimmen. Ik kry earmen om my hinne. Se sizze: “Ik sil dy misse!”  

De iene kin it gûlen net litte en de oare snuft wakker.

Wat is no miend?

Diele mei:

Ik bin lilk

Photo by Gabriel Matula on Unsplash

Wêrom lilk? sille jimme sizze.

No, dat sit sa: ik ha ùs bank in adresferoaring stjûrd. Kreas op tiid, der sil it net oan lizze. Earst fia de kompjûter fansels sa as hjoed-de-dei wenstich is.

In pear dagen letter komt er in grutte slûf mei fjouwer grutte fellen papier thùs. Twa der fan binne yn oarder: it âlde adres is ferruile mei it nije.

Mar dan komme der twa fellenpapier ùt wert gjin adreswizingen op steane mar allebeide moatte se nei it nije adres. Ik snap er neat fan.

Ik klim yn de telefoan mar foar dat ik mar wat sizze kin lit sy my witte wat ik per tik hun skuldich bin.

It is krekt as tinke se dat ik dôfe as net hielendal helder bin. Hieltyd seit it minske dat ik wachtsje moat. Ik doch ommers neat as allinnich mar nei bûten sjen?

Dan einlik is it kofjeskoft foarby, tink ik.

Se seit op in spile, meilydsume toan: “Mevrouw, u heeft hier geen rekening lopen.”

“Ja wis wol.” sis ik; “Ik wie der al fier foar dat jimme der wiene.”

“Probeert u het nog eens.” seit se en leit de hoarn del.

“Ik gean nei in oare bank!” rop ik obstinaat. “Se binne allegearre gelyk.” seit myn man.

Wer is de tiid bleaun dat se my noch by de foarnamme neamden?

No bin ik NL89 ABNA 012 3456 789 ….

Diele mei:

As ik de leafde net hie …

Photo troch Gemma Evans op Unsplash

We sitte yn de tûn. It kin efkes yn de smoute fan it hûs.

Se hat it dreech. Nei in gemoedlik praatsje oer it waar en sa komt it hege wurd der ùt.

Ik wit alles fan har, wy binne al jierren befreone, en dan hawwe jo gjin geheimen mear foar elkoar.

“Hy is yn de war,” seit se; “en somstiden agressyf. It iene momint oanhalig en dan wer fijannich. Ik moat fan alles leare; moat ik mei prate as krekt net? Ek al liket it praat nearne op?”

“Ik wit it somstiden net mear.” seit se. “It is dochs de man wert ik altyd fan hâlden ha!”

“Wy hawwe ienkear elkoar belove; wat er ek barre sil inoar ta stipe te wezen. As ik de leafde net hie, stiet er earne. Bestie Alzheimer as diminsje do ek al?” freget se.

We geane yn hûs. We hawwe it beide kâld krigen.

“As ik de leafde net hie …”

Diele mei:
WP-Backgrounds Lite by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann 1010 Wien