Kameraden

Sy is myn kameraat.” seit de jonge en wiist my grutsk op in frommeske dat fierderop stiet.

“It koe minder.” sis ik. Wat moat min oars sizze? We litte beide de hûnen ùt. Ik koe him wol en sa kamen wy yn de kunde.

“Kinne jimme mekoar al lang?” freegje ik, net unbeskieden. Want dat boeit my, hoe dizze beide minsken mei elkoar yn ‘e kunde kaam wiene.

“We moeten mekoar ynt kafé en wiene daliks fereale op elkoar.” seit er; “Ik koe nearne mear oan tinke as allinne oan har. Op myn wurk en nachts. Se wie er altyd, it behearske myn deistich bestean.”

Ik ha wat ôfrûn mei ùs  hûn om har te moetsjen. De bisten ha makke dat wy elkoar wer troffen. Mar dat is allang foarby, sund dy tiid binne wy kameraden wurden.

“Binne jimme noch  fereale op elkoar?” freegje ik foarsichtich.

“Nè,” seit er; “we binne maten wurden. Dat is hiel wat oars. Dat is in kwestje fan betrouwen.”

Thus kommend freegje ik myn man; “Bin ik dyn kameraat as bist noch fereale op my?”  

Fernuvere sjocht hy my oan; “Dat hoegst dochs net te freegjen? Dat wist dochs wol??”

Kameraden.

It muoit my

Spyt. Ha jimme dat ek wol ris? Ik wol, regelmjittich ha ik spyt.

Net alle dagen fansels, dan soe ik net mear myself wêze kinne.

“It spyt my.” sis ik tsjin de soan as hy my wat fan eartiids foar de fuotten smyt. “Wer gong it ek al wer oer?” freegje ik him.

Slim hat it net west want oars wie it my bybleun mar hy wit it noch wol, dat is it  nuvere.

Werom ûnthâlt de iene it wol en de oare net?

It ferfelende is dat jo immen skansearre hawwe sûnder dat jo er fan bewust binne. In freonskip fan wol fyfentweintich jier hâld fan de iene op de oare dei samar op.

It is somstiden ek wol es sa dat de freonskip op in djoer foarby is, der is gjin nijs mear oan elkoar te untdekken.

Dochs mar es mei de soan prate en him sizze dat it my muoit. De freondinne mar wer es opsykje en har witte litte dat it sa net miend wie ….

It muoit my minsken, as ik sûnder it sels te witten ien fan jimme skansearre ha.

It muoit my.

Folkslieten

De kûgel is troch de tsjerke. Nei lang geharre war fan ferskate lju en regearpartijen is it sa fier: de folkslieten moatte op skoalle wer leard en song wurde.

In fyn it in goed beslut, myn man dêrtsjinoer fynt fan net. En sa binne wy op de iere moarn oan it diskusearjen en wurde it net iens.

Ik moat earlik sizze; ik hâld fan folkslieten. Foaral fan it Fryske. As er wer in kampioen fan Fryslân op it podium stiet en ùs folksliet wurd song, hâld ik it net droech.

Mar ek as it Wilhelmus earne op de wrâld klinkt bin ik djip rekke.

It komt fan ùt de oarloch, tink ik.

Wy hiene in radio under de matros yn de bedste. En op tiden dat it ridlik feilich wie sette ùs heit Radio Oranje oan en begong de útstjoering mei it Wilhelmus.

Ek op skoalle learden wy it folksliet, lokkich twa kûpletten en net alle fyftsjen. We hiene in master dy der neist ùs ek it Fryske Folksliet learde. En as ien it goed opsizze koe dy krige in moai skrift mei pompeblêden der op.

Eltsenien jong en âld moat it kinne. It heard by ùs bestean.  ûs Frysk en Nederlanner wezen.

Derom sa lyts mooglik begjinne!

Folkslieten.

Read More

Dieredei

Stientsje hat ek Dieredei.

Dieredei. By ùs is it hiele jier Dieredei.

Ik kom ùt in tiid dat bisten gjin besteansrjocht hiene. Der sille fansels altyd minsken west hawwe dy fan bisten hâlden. Mar it grutste part fûn it gewoan dat se der wienen. Se hearden by it strjitbield en by it doarp fan do.

Der waard net altyd sachtsinnich mei omgien. As er te folle katten kamen waarden se fersûpt yn in sek, ferswirre mei grutte stiennen.

Fèdokters bestiene der wol mar net foar lytse hûsdieren. Foar hûnen wie it ek net altyd feest, se koene in wâld krije as se foar de fuotten rûnen.

Kninen waarden in jier lang fetmeste mar dan belânnen se yn it fleispanne. Ta grut fertriet fan de bern, dy hiene der ommers in bân mei krige.

Wy hiene thus faaks bisten dy ùs heit fûn yn `t lân. In hûn mei trije poaten dy yn in meanmasine sitten hie. In kat dy in stut miste en it paad net mear rjocht hâlde koe.

Hinnen waard goed op past, se leine ommers eiin. Mar as dat foarby wie dan bedarren se ek yn de panne, dat wie do sa.

Dieredei. In hiele goeie ynstelling mar it moat net by ien dei bliuwe fansels.

“Minsken en bisten hearre byelkoar en binne no ienkear unskiedber.” 

Steuring

Mem moat net skrikke hear.”

In panykeftiche stem komt my troch de telefoan temjitte. Fansels skrik ik der fan, der moat dochs neat mei him wêze!

“Wat is er bard?” freegje ik ûngerêst. Yn gedachten sjoch ik him al op de brankaar lizzen.

“Nè hear,” seit er gau; “mei my is er neat mar ùs websiden lizze der ùt. Alles is fuort.”

Wy hawwe beide sa ùs eigen webside. It binne hiel ferskate skiuwsels.

Faaks begryp ik synen net mar dat is in generaasje ferskil tink ik. Ik beskiruw gewoane, deistige dingen dy ik sa al tsjinkom en dat is him frjemd.

It is in goeie gearwurking wurden. Wy rinne mekoar net foar de fuotten.

Hy hat er fjirtsjin jier oan bestege, it wie eiglik syn deiboek wurden. Ek hat it him in protte digitale freonen oplevere.

Sa ek mei myn side, yn in fertritlike perioade ûntstien. Tidenhawwetiden.nl hat foar my in terapeutyske wearde krige. Mar ek in protte goekunde oplevere oer de hiele wrâld. Friezen-om-ùtens dy graach op ‘e hichte bliuwe wolle fan it Heitelân.

“Mar no is alles fuort. Alles foar neat dien.” Tryst sitte wy beide elk oan in ein fan de line.

Efkes letter in gjalp; “It is er wer. Alles is er noch!” 

(Dat is; foar salang ‘it duorret…)

 

Skiftsje

Yn welke bak moat dit no wer?” freget myn man. Wifeljend stiet er boppe in rigele ôffalbakken. Se steane sa opsteld dat it foar elts dudlik is hokfoar ôffal der yn moat.

Wy binne allegearre der fan oertsjûge dat er wat dien wurde moat oan dy grutte bulten ôffal. Ek wy binne begien mei ùs ierde en witte ek wol dat it sa net fierder kin.

Mar somstiden binne wy der mei yn `e tiis. Yn welke bak moat dit ek al wer? Wifeljend stean ik dan mei de brot yn `e hannen boppe de bakken.

Papier by papier, glês by glês, klean by klean en grien by grien, dat is allegearre sa klear as in klûntsje. Mar dan komt it; is dit no papier as plestik? Der sit metaal yn; moat it no dochs yn de grize?

Wat hiene wy it eartyds maklik, tink ik by mysels. De molkboer kaam twa kear yn `e wike der by lâns. In mingel sûpe as in mingel molke as sûpenbrij. It waard allegearre ofmjitten en yn in boekje skreun. Ien kear yn de wike waard er ôfrekkene.

Wat wie it libben dochs simpel.

Skiftsje. Is it allegearre net wat oerdreun hjoed-de-dei?

Wy binne mei ùs ierde begien en derom sille wy dochs skiftsje moatte …

Dichtsje

Ach, wat soe ik graach dichtsje wolle. Ik ha it faak besocht mar al gau lei de grûn besiede mei mislearre gedichten.

Hoe ha dy dichters it dochs? freegje ik my ôf.

Moaie wurden binne er genoch, foaral yn de Fryske taal. Mar om yn it gemoed fan minsken te kommen, sis mar de snaren fan de siel te reitsjen is mear nedich.

En ha jo dan einliks it gedicht klear, dan moatte er noch toanen by. Toanen dy passe by de wurden dy allinnich de lêzer hearre kin. Binne it net de goeie toanen dan giet it gedicht ferlen… it komt net oan. Minsken sille it dan nea fiele en nea oandien wurde.

In goed gedicht moat emoasjes oproppe. Sawol blidens as fertriet, argewaasje as in laits. Moat it ek rymje? freege ik my ôf. Dat wurd wer dreger, fansels.

Yn myn holle komt hiel seft in melody omheech, soe ik er wurden by fine kinne?

Ach, wat soe ik graach dichtsje wolle…

WP-Backgrounds Lite by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann 1010 Wien