Om it hus

Mistrouwen

trochPosted on 1 Comment1min read1107 views

key_lock-animatedAlle dagen hear ik myn buorman mei syn bosk kaaien ratteljen. Moat hy foar hûs gers meane dan komme de doaren op slot.

"Wêrom dochst dat? " freegje ik him. "Jo kinne hjoed-de-dei nimmen mear fertrouwe." seit er.

"Komst om in bakje kofje!" rop ik dan en steefest komt alles op slot.

Ùs soan warskôge;"Nim gjin bûtenlânske klusjemannen oan. Dat binne oplichters."

Mistrouwich bin ik wurden. En dat is tsjin myn aard: ik bin opgroeid yn in betroude omjouwing . "Foar eltsenien klear stean dy dyn help nedich hat." sei ùs heit dan.

Sels as ien krap siet dan skode hy him temûk wat ta. "Jou mar wêrom ast it wer misse kinste." Sa is hy ek wolris op `e kofje kaam mar der waard nea wer oerpraat.

Jûns gong de doar faaks net iens op `e klink. "D'r is by ùs dochs neat te heljen." sei er dan. De tiden binne yngreven feroare.

Mistrouwen... der ferset ik my tsjin yn al myn ieren en sinen. Just nò yn dizze hurd feroarjende maatskippij wer`t Noarms en Weerden ferblikke en ûndùdlik wurde,

De buorman giet foarby. Ik hear him al ùt de fierte oankommen ...

Te keap

trochPosted on 1 Comment1min read1182 views

300Oeral om ùs hinne steane buorden yn de tùn: 'Te Koop' (as by Friezen dy hun net ferbrekke wolle; 'Te Keap').

As ik mei de hûn de buorren yn gean stiet hast yn elke tùn in boerd.

It komt my foar dat elkenien genoch hat fan syn omjouwing. Se hawwe lang wachtsje moatten want se koene hun hûs oan de strjittesteannen net kwyt.

Myn buorman sil nei Kurasau. Syn frou is der berne en nei dat se ûntslach krige hat wol se wêrom. Achter en neist ùs binne flechtelingen kaam. It iene hûs Irakesen en oan de oare kant Syriërs.

Yn koarte tiid is de buert feroare en ynternasjonaal wurden. Ik moat wenne; in praatsje mei de minsken dy ik elke dei tsjin kaam is foarbij.

Net ien freget my mear hoe as it mei my as mei de hûn giet. Kreaze fersoarge tùntsjes sjogge er ferwyldere ùt want dat binne se ommers net went?

We moatte nije freonskippen opbouwe en dat hat tiid nedich. Fertriet en lok moatte op in djoer wer mei-inoar dield wurde kinne.

- TE KEAP -

It komt my foar dat er folle mear ferkocht is dan it hûs allinnich ...

Oerstreame

trochPosted on 0 Comments1min read935 views

caravan"Wer sille jimme hinne?" freegje ik de buorman. "Wy gean nei Italië mei de caravan." seit er. In oare buorman giet mei de hiele húshâlding nei Frankryk. In buorfamke fierderop giet nei Eastenryk.

Al wiken komt de iene nei de oare caravan it parkearterrein opriden. Stik foar stik wurde se neisjoen en test op bannen ensafuorthinne.

Nijsgjirrich folgje ik de hannelingen fan de minsken om my hinne. En dan op de lêste dei moat er ynslein wurde. Folle kratsjes bier en frisdrinken wurde er ynladen. En net te ferjitten de ierappels want dy binne nearne sa goed as by ùs.

Sa stean ik ier en betiid ùt te wiuwen, nim ôfskied en winskje hja in moaie fakânsje ta.

"Wat nò;" betink ik my, "oerstreame troch flechtlingen?"

Ùs parkearterrein is leech en gjin kop te sjen. Ek wy oerstreame fiere frjemde oarden flechtlingen dy sêd binne fan hun eigen lúkse omjouwing.

Mar wa binne hjoed-de-dei de wiere flechtlingen?

parkeer

Ferrekte sear

trochPosted on 0 Comments1min read978 views

beam"Hy hat my ferrekte sear dien." seit er. Ik stean by myn freon, de Spjirrebeam.

"Hoe no?" sis ik. Hy sjocht er ûnwanmoedich ùt. Ja, sis mar oant syn woartels ta kwetst.

"Wat is er oan de hân? Fertel it my no mar. Do kinst my dochs alles fertelle." sis ik.

Hy seit neat. Mar troch oanhâlden fan myn kant komt it er hoartend en stoartend ut.

"Dy fint achter ùs hie lêst fan myn nullen en myn bloed, do wist wol; myn hars. Sa no en dan, as it heal tsjuster wie, seage er in tûke fan myn lea ôf. En no hat er okkerdeis in ljedder by my opset. En rimpen en ûnmeilydsum hat hy my te fiter naam."

"En no moat ik it lêste eintsje fan myn libben skeint trocht it libben gean."

Hy is ûntreastber. "Seagje my mar om." seit er.

"Jonge," sis ik; "de foarkant fan dy is prachtich. En dy rotfint sjocht no ùt op de keale achterkant fan dy. Ik bin hiel grutsk op dy, do  wist net heal hoe. Do bist de moaiste beam ùt de wide omkriten."

Ik sjoch hoe syn stamme rjochter wurd en de tûken en nullen wer oerein komme.

"Mar it die wol ferrekte sear." seit er noch es ...

Oanhelje

trochPosted on 1 Comment1min read1125 views

Naamloos-1Mei in protte leven giet de belle oer. Der stiet in lyts famke op de stûpe. It is ùs buorfamke fan sawat fjouwer jier. Leaf sjocht se der ùt; in ros jurkje mei bypassende skuontsjes.

"Mag ik even binnen komen?" freget se.

"Wit dyn heit datsto hjir biste?" freegje ik har. "Ja hoor, ik heb het gevraagd." en rint fuort troch.

We sitte bûtendoar, se jout har noflik del. Se keuvelet hûnderd ùt. Dat mem ferhuze is en sy nei de fekânsje nei in fremde skoalle moat.

"Wer giest dan hinne?" freegje ik har. Sûnder haperjen seit se; "Naar Earsterwierrum maar ik ken daar niemand."

Ik ha mei har te dwaan en sis; "Do krigest der fest gau freondintsjes."

Senuweftich rin ik al es nei it hekje  ('Soe har heit it wol witte?'). Ik bin er net gerêst op. En ja hear; dy stiet al ùt te sjen. "Se is hjirre, hear!" rop ik. Pûrlilk is hy op syn dochter en my.

"Se hie jo frege." sis ik. "Nynke!" ropt er lûd; "Meekomen!" en lûkt har rimpen oan `e earm. "Maar ik was bij Omie, hoor!" seit se gûlend.

Heit hat dit wykein de beide famkes en is oerdreaun besoarge. Want sis mar earlik as er wat mei harren barre soe; dan seach hy se fuort net wer.

Oanhelje. It kin hjoeddedei net mear.

Spitich.

Oanklauwt

trochPosted on 1 Comment1min read1377 views

setup-errorIk ha in nije kompjûter. 'Prachtich' sille jimme sizze. Dat is ek sa mar alle programma's ùt de âlde PC moasten oer set wurde yn de nije. Dat wie net san poepetoer mar de Fryske oersetting... dat wòl.

En der sûnder kin ik net. Foar myn eigen blog Tidenhawwetiden.nl ha ik him nedich en mei alles wat ik fierder doch op de kompjûter.

Regelmjittich wurd ik attindearre troch lêzers as foarbygongers op myn Fryske skriuwen. In man ùt Ljouwert melde, ik moast net yn it Frysk skriuwe; it wie in blamaazje foar de Fryske taal.

Mar hoe kin ik as rasechte Fries my ferwurdzje yn it Hollânsk?

Wer kin ik myn gedachten en gefoelens better bleat jaan as yn myn eigen memmetaal? Oars wurde it dochs ferhaaltsjes sûnder ynhâld?

Lokkich ha ik in soan dy my helpe wol. Oardel dei hat hy wurk hân om de Fryske Staveringshifker yn MsWord te krijen. Ik freegje my ôf werom stiet neist de Nederlânske fertaling net de Fryske op ùs kompjûters? It is dochs de twadde erkende taal?

Der fâlt noch in hiele striid te winnen foar as it sa fier is, tink ik.

Oanklauwt? Nè hear. Tank sy de Fryske Staveringshifker en de soan is it ynoarder kaam.

Skoetmobyl

trochPosted on 8 Comments1min read1459 views

AMBA0240 (1)

"Moatte jimme es sjen." Entûsjast komt de soan om `e hoeke fan`t hûs. "Wy hawwe in kado foar jimme beide."

Ta myn grutte argewaasje sjoch ik in skoetmobyl stean. "Foar ùs?" kin ik er noch krêkt ùtbringe.

"Ja," seit er; "we woene it jimme wat nofliker meitsje. It rinnen wurd wat dreech foar jimme." 

"Ja mar," sis ik; "ik kin noch hiel goed ùt de fuotten komme."

"It is goed as jim der optiid by binne. Dan kinne jimme der mei omgean as it nedich is." seit er.

Ik sjoch oan him dat de reaksje ferkeard falt. Hy hat er dagen mei oan it pielen west. Hy tocht dat ik bûten skroeven wêze soe fan blidens.

"Jonge," sis ik; "as it sa fier is sille wy der fêst hiel bliid mei wêze. Mar wy moatte oerâl oan wenne; gehoarapparaten, stokken, rollators. It is in grutte stap foar ùs. Moast mar in bytsje geduld mei ùs hawwe. Ik sjoch oan him dat hy it noch ferwurkje moat."

"Tankje wol," sis ik; "ik bin grutsk op jimme. Op jimme noed foar ùs."

De skoetmobyl stiet yn `t hok te wachtsjen. Oant syn tiid kommen is...vroem

 

Kleur bekenne

trochPosted on 1 Comment1min read1104 views

photo_2015-06-03_20-51-38-bewerkt"Kinne jo dizze kleurferve ek meitsje?" freegje ik de man fan de boumerk en hâld him in oranjereade bûsdoek foar.

"Wer is it foar?" freget er.

"We hawwe fjouwer betonblokken foar hûs krige en dy wol ik brûke as bank." sis ik.

"Ja, mar dat is oranje." seit er. "Soene jo dat wol dwaan?" giet er fierder; "De wrâldkampioenskippen fuotbaljen binne foarby. En it tennisjen moat noch bliken dwaan as se kampioen wurd. Ik soe it noch net dwaan as ik jo wie."

"Mar ik bin jo net." sis ik en hâld foet by stik.

Ynienen bin ik er ùt en wiis nei syn t-shirt; "Mei ik der in hoekje fan hawwe? Dat is krekt de kleur dy ik sykje. Dan ruilje wy gewoan; jo de bûsdoek en ik in lapke fan jo shirt."

Hij sjocht my wat nuveraerdich oan. Mar ja, de Klant is Kening. Der docht min alles foar is`t net wier? Sa sein, sa dien.

Hy ropt my noch nei; "Ik hoop dat er hjoed gjin mear fan sokke klanten komme. Dan ha ik jûn gjin klean mear oan 'e hoed."

Ik lis it stik t-shirt op de stienen bank en helje de oare deis de goeie ferve. "Slagge, hear." sis ik tsjin de boumerkman. We hawwe tegearre in blik fan ferstânhâlding.

Kleur bekenne. It moat fan beide kanten komme.

Previntyf

trochPosted on 0 Comments1min read956 views

kaien1Mei in helsk leven giet de doarbelle oer. Foar my stiet in grutte gespierde kleure man. Hy stekt syn hân nei my ùt en seit; "Ik ben Jan Jansen." en lit syn ID kaartsje sjen.

Hy laket my oan fan ear ta ear. Ik doch de doar in bytsje tichter, jo binne hjoeddedei wat hoedener wurden.

Nei dat ik myn hân wêrom krige ha seit er: "Ik ben inbreker geweest en heb jaren in de bak gezeten. Ik heb mijn schuld afbetaald en mijn les geleerd. En nu stel ik mijn jaren lange ervaring in dienst van de gemeente."

"Bent u goed beveiligd?" freget er.

"Ja," sis ik, wis fan my sels; "we hawwe der alles oan dien: flitslampen oan `e gevel foar en achter en kettings oan `e binnenkant fan de doaren."

"En dit dan?" seit er triomfantlik en hâldt in bosk kaaien omheech; "Die had U in de deur laten zitten toen u de hond uit liet."

"Dus jo binne by ùs yn hûs west." sis ik grimmitich.

"Ik wil alleen maar laten zien wat inbrekers kunnen doen. Geen sleutels meer in de deuren laten zitten."

"Komt U vanavond ook  in het wijkgebouw?" seit er; "Daar ben ik de spreker."

Nei dat wy ôfskie nommen ha giet er fierder mei syn previntive wurk. As soe it in missy wêze kinne?

Ferbining

trochPosted on 5 Comments1min read1172 views

Naamloos-1Al in hoartsje ha ik reboelje mei it ynternet en altyd as ik it neetsaaklik brûke moat. "Wost efkes op `e bank sjen?" freget myn man.

Nei dat hy eachkrupsje krige hat, hat hy my weiwiis makke op it ynternet barren. Nei in protte earmoedzjen en eameljen fan myn kant krige ik it ûnder 'e knibbel. En nò kin ik er net mear sûnder mien ik.

"Oanstellerij." seit myn freondinne; "Ik doch net oan sokke moderne fratsen en ik kom er ek."

"No ha ik mem sa faak in berjocht stjoerd. Wêrom antwurdet mem net?" seit de soan.

Ùtnoegingen foar fergaderingen komme net oer. It is wer tiid foar de belêstingynfullerij, de boekhâlder sil komme en dat moat tsjintwurdich fia de kompjûter.

Lang om let skilje ik UPC mar ik begryp neat fan wat dy jongfeint seit. Dan sels mar wer langùt op 'e grûn, alle ferbiningen der ùt en der wer yn. In buorjonge helpt my ùteinlik ùt de brân en alles rint wer sa as it moat.

Alles yn it libben giet om 'e ferbining. Ek tusken minsken underling.

As er steuring is moatte wy der wat oan dwaan en moatte somstiden op de knibbels om de ferbining wer goed te krijen.