De wrald

It paad bjuster

troch Posted on 2 Comments 1 min read 363 views
Foto troch Marc A. Sporys fan Unsplash
Fertwivele sjocht se om har hinne. Wer soe se weze? 

Wy hawwe nije buorren krige. Hiel aardige minsken sa te sjen.

Hy hat altyd yn de bou sitten en kin er in soart oer ferhelje. Sy is in grutte rizige frou, it moat eartiids in kreas jongfaam west hawwe.

Mar se is bytiden har sels net mear.

Dan feroaret se ynienen yn in oar wezen. Se wurdt opslach in oare persoanlikheid  se kriget in swiere stimme as hie se de burd yn de kiel.

Mei uneindich soart geduld en sefte wurdsjes besiket hy syn eigen frou werom te krijen.

Ik kom har tsjin yn de lange gong, se rint fier rjocht op, sûnder stok as rollater .

“Sille we nei hûs ta?” freegje ik en jou har in earm.

“Graach,” seit se; “as it mar nei hûs is.”

It paad bjuster.

Ik bin in …

troch Posted on 4 Comments 1 min read 582 views
Âldeboarn | foto troch eamel (klik foto foar grut)
Frjemd, hè? Minsken freegje my faak: “Wer kom jo wei?”

Steefêst sis ik; “Ût Âldeboarn.”

It frjemde is: we hawwe fuort en daliks kontakt. Wat is dat dochs? freegje ik my sels ôf.

Wy hawwe sechstich jier op It Fean wenne mar gek genoch telt dat net mear; der is gjin werkennen. We hawwe der bern krige, it tsjerkelike en it sosjale libben spiele him der ôf. We hawwe der wurke en en ùs libben libbe sa as elzen ien dat dien hat.

En as men my wer freget, sis ik eltse kear: “Ik kom ùt Âldeboarn.”

Myn suster hie dat net sa. Dy wie bliid dat se ferhûze koe nei in grutter plak. Ien broer is hingjen bleun en de oare gong troch trouwen in doarp fierderop wenjen.

Ùs bern waaksen op yn it doarp. Omdat wy in protte foar ùs wurk op reis wiene brochten wy de bern nei heit en mem. En dat wie altyd feest want alles mocht by pake en beppe.

Swemme yn `e Boarn, boppe op de heawein fan Pyt troch de buorren, en mei Bijke troch de bosksingel. It binne waarme oantinkens om nea te ferjitten.

“Wer komme jo wei?” freegje se.

“Ût Âldeboarn!” sis ik dan.

Bosksingel | foto troch eamel (klik foto foar grut)

Wachtsje

troch Posted on 1 Comment 1 min read 545 views
Foto troch Cristian Newman fan Unsplash
Ha jo it al heard?” freget de man by de baly en leunt swier op de rollator. De telefoniste draait har mei muoite om. Se is dwaande mei har iPad.

De fraach wurdt noch es herhelle. “Ha jo it al heard?” freget ‘r mei stimferheffing. Myn frou is fannacht ferstoarn. Samar yn iens. Ik ha it net iens murken…” seit er fertritlik.

Stroffeljend triuwt er de rollator foar him ùt.

Tusken troch is er in femylje oan it ferhûzjen. De manlju sjouwe it swiere guod nei de oanhinger, de froulje it lytse spul. Ik hear se praten: “Nimst sto de âld klok? Der ha ik gjin romte foar.” “Ik ek net.” seit de oare frou; “It moat mar nei de Kringloop.”

Yn tiid komt der in heit mei in stik as wat bern troch de draaidoar. Se hawwe allegearre in boeket blommen yn de hân, de man hat in Oranjekoeke“Beppe wurdt hjoed hûnderd.” seit it lytste famke tsjn de telefoniste dy noch hieltiid dwaande is mei har berochtsjes.

“Juffrouw?” freget in frou dy yn in oanpaste karre sit. Ik sjoch ien skonk boppe de baly utkommen. “Wannear komt it ieten hjoed?” freget se. De balyjuffrouw sjocht mei argewaasje op. “It wurdt jo wol brocht.” seit se stûmsk.

Taksje! Komme jo?”  Mei muoite gean ik oerein. Yn koarte tiid is er in hiel libben oan my each foarby gong..

Wachtsje…

Unwennegens

troch Posted on 1 Comment 1 min read 460 views

Oeren kin sy troch it rùt nei bûten stoarje.

Sûnt in wike is de basin ferhûze. Werom, dat begrypt sy noch net. Se hiene it sa goed mei elkoar: minske en bist .

Der kaam by;  se koe eltse kat en hûn ùt de omjouwing.

Der wie in dikke, grauwe reade kat mar der hat se rap mei ofweve, dy mocht se fuortendaliks al net lije.

Dan wiene er twa fremde magere grize bisten. “Bisten mei papieren.” sei de frou.

En dan wie der noch Sytse, de buorjonge, mar dy hearde er by. “Soe dy har ek misse? Dochs mar es efkes nei freegje.”

Om dan mar net oer de fûgels te hawwen.

Sy koe se stik foar stik. Ek dy hie se passende nammen jûn neigeande ras, kleur en aard.

Mar de fûgels hjirre hjitte oars. En de katten sil se nea efternei sitte kinne.

Want sy sit ommers efter it rùt !

Unwennegens.

It komt fêst wol goed foar dat ik in âld wyfke bin…..

troch Posted on 7 Comments 1 min read 650 views

Wy binne oer en binne no in wike yn in nije oanleunwente. It wie in poepetoer om alles oer te krijen en in plakje te jaan. Wat hat in minske in protte guod.

It moat wenne, osa wenne.

We binne yn in mienskip telâne kaam, fan aldere minsken. Neat opsjin fansels, wy binne ek de jongsten net mear.

We hawwe it hjir best, ik moat sizze hiel best.

Middeis presys om tolve oere stiet it iten op tafel. En wat foar iten! As kaam it ùt in trije stjerren restaurant.

Mar dochs moat ik wenne oan it libben hjir. It binne allegearre leave froulju, hear, hja wolle alles foar ùs dwaan.

Der wurde medisinen rûndield en der wurdt streng op tasjoen as it wol kloppet. Dat moat ek wol by in soart dementearjende lju fansels, dat begryp ik wol.

Mar dan kinne sy my noch net, ik bin selsstannich en kin noch hiel goed op my sels passe.

“Hawwe jo in kompjûter!?” freegje se ferheard.

“Is dat sa gek?” freegje ik.

“Dat komme wy hjir net faak tsjin is it andert.”

“Ik kin my noch skoan rêde, hear ….”

Heite- & Memmedei

troch Posted on 3 Comments 2 min read 455 views

Komst efkes om in bakje?” freegje ik oan myn freondinne.

“Nè,” seit se; “myn soan hat Heitedei.” “Mar dan is hy dochs thùs?” freegje ik. “Dat is`t him no. Dan wol hy dat ik him assitearje by de bern.”

“Wannear hast dan wol tiid?”

“Nò eiglik nea. Ûs dagen binne beset. Myn skoandochter is lùzemem wurden en dan moat ik earst mei har oerlizze as it har past.” andert se.

In oare kunde hellet en bringt mei har man de bern moarns en middeis nei skoalle.

“Kinne se net better fytse?” freegje ik; “It is net sa fier fan jimme hûs ôf.” “Nè, it ferkear is sa drok wurden. Dat fertrouwe wy net.”

En sa binne se de hiele wike oan it heljen en bringen. It iene bern moat nei it swimmen, de oare nei fuotballen en dan giet er noch ien nei muzykles.

“Lokkich hoech ik net iten te sieden. Dat krije se op skoalle.” seit se. “En dat is hiel ferantwurde. Se krije gjin fet, gjin sûker as sâld.”

“Krije se dan wol sèd?” freegje ik ûnnoazel.

“As wy jûns thùs komme, dan ha wy de put er ùt en gean betiid op bed want moarn moatte wy wer optiid presint wêze.”

Hoe hawwe ùs Heit en Mem dat hân? freegje ik my ôf. Ik wit wol: de tiden binne oars. Ùs beppe woe noch wol es oppasse as ùs mem in reiske hie fan de frouljus ferieniging. Mar der bleun it by. Jier yn, jier ùt hie sy Memmedei. Heitedei bestie noch net.

“Misse wy wat?” freegje ik myn man.

“Ik wol dy wol helje en bringe hear mar ik wol thus ite…” 

Lit him no mar

troch Posted on 7 Comments 0 min read 643 views

Lit him no mar.” seit syn heit. De soan sil wer fleane  en wol yn Colombia.

Hy is in enthousiast Paraglider. Oerâl op de wrâld hat hy flein. Yn it deistich libben is hy skipper en fertsjinnet syn brea op it wetter. Mar syn grutte hobby, dat is fleanen. Sa gau as hy kin is hy fuort. De reizen binne al fier foarùt boeke.

Hy  sil no nei in lân wat in prachtige natûr hat. In lân mei bergen en in freonlike befolking.
“Hoe fynt mem dIt?” freget er. Hij stiet foar my en lit grutsk syn fleantenue sjen.

In grutte helm wurdt opset mei in hiel aparte bril. Mar ek in stuoltsje mei in soart touwen, gespen en riemen.

“Der is in hiele grutte brêge ynstoart.” sis ik; “der wiene hiel wat deaden en ferwûningen.”

“Der is ek noch al wat korrupsje yn it lân.” gean ik fierder. “Dy is oerâl op de wrâld, mem!”

Werom giet er no net nei de hunebêdden fan Drinte as de offâlbulten fan Omrin?

“Lit him no mar.” seit syn heit.


Folle Lok & Seine, Friezen!

troch Posted on 6 Comments 1 min read 1305 views

Sa as jimme grif ek dogge sjoch ik efkes efterom. Foaral as min âlder wurdt begjint de skiednis dùdlike foarmen oan tenimmen.

Wat hat dit jier my brocht as wat moast ik ynleverje? It wie in jier fan ôfsjen mar ek fan in hiel soart rikens.

En der hawwe jimme as trouwe lêzers en foarbygongers diel oan hân.

Ik koe en kin op dit plak myn ai kwyt, jimme ynsperirearre my. Trystege dagen waarden ljochter en fleurden my op.

Wat my ek bliid makket; dizze stikjes wurde oerâl op de wrâld lêzen. Want oerâl ha Friezen hun festige en ta wenjen set. Fan Sjina oant Amerika, fan Sùd-Afrika oant Sweden, België, ensafuort hinne.

En dat komt troch de Fryske taal. It is fan thùs, fan heit en mem, fan bruorren en susters. En fan it doarp en de minsken dy by dyn jeugd hearden. En ast om ùtens wennest wurd dat osa wichtich.

En sa wol ik jimme, wert wy op `e wrâld ek binne, in lokkich nijjier winskje! Dat it jim bringe mei wat jimme der fan ferwachtsje.

Waarme groetnis fan Tidenhawwetiden.nl!

Bliuw dy sels

troch Posted on 3 Comments 1 min read 1003 views

Mem moat es oer oare ûnderwurpen skriuwe,” seit er; “dy hjoed-de-dei wichtich binne.”

“En dat is?” freegje ik benijd.

“Nò, ha it es oer seks, metoo as persoanen dy in oar geslacht hawwe. Ensafuorthinne. Dat wolle de lju lêze. It moat interresant wêze. Der moat spanning yn sitte. Dan kriget mem fêst in bulte lêzers.” seit er oertsjûgjend.

Der moat ik oer neitinke. ‘Soe hy gelyk ha?’ freegje ik my ôf.

Ik gean ien foar ien es nei wat hy opsomme.

Seks? Wat moat ik der op sizze? Myn generaasje prate der net sa maklik oer, dat wie prifè. Wol as freondinnen ûnderelkoar eartiids fansels.

Dan komt Metoo wat alle dagen yn de media is. Der stean ik achter, goed dat it iepenbier wurden is.

Froulje as manlju dy homo, lesbisch as transgender binne… litte wy elkoar nimme sa as wy binne. Wa binne wy om der in oardiel oer te hawwen? Wa wy ek binne; it giet dochs om in lokkich  minskelibben.

Nò ik alles es sa neirûn ha bliuw ik mar by myn eigen styl; skriuwe oer it gewoane, deistige bestean.

Dan mar gjin bulte lêzers…

Myn gelikense

troch Posted on 4 Comments 1 min read 1102 views
Photo: Tom Hussey
Einliks sjoch ik yn dat ik fan elkenien de gelikense bin. Eartiids do ik jong wie en yn in doarp wenne wie dat oars. Der wie grut ferskaat yn alle lagen fan de befolking.

Nim no it kristelik en it iepenbier ûnderwiis. It maatskiplik en sosjaal libben oerâl wie in skifting. Bern fan arbeiders as bern fan de dûmje, dokter en sufeldirekteur. It makke in hiel grut ferskaat yn in myn jeugd.

Guon bern hiene folle mear kânsen fûn ik. Myn bruorren moasten nei de ambachtskoalle, myn suster en ik nei de hùshâldskoalle. Dat wie foar de measte arbeidersbern al fêstlein.

Der waakse do by my in gefoel fan unearlikens, dat wy dy kansen net krigen. En der ha ik my altyd tsjin fersetten.

Ik allinnich wist dat ik mear yn myn mars hie. En dat soe ik op in dei elkenien merkbite litte, betocht ik my.

Jierren letter ha ik de Hegere Skoalle Fan It Libben trochrûn. Faaks mei onfoldwaande sifers mar ek mei sifers  wert ik grutsk op wêze koe.

Ik ha myn gelikense fûn, net ien is mear as de oare! 

It giet er om wast bist, net mear en net minder.

WP-Backgrounds Lite by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann 1010 Wien