De Famylje

Soarch op Maat

trochPosted on 5 Comments1min read1069 views

Naamloos-1"Jo moatte mear bewege." seit de fysioterapeute tsjin myn man; "Der moatte hiel wat kilo's ôf."

Sûnt in pear moanne krije wy in ferpleechster en in fysioterapeute oan hûs. Dit giet ùt fan de Maatskip fan Artsen der`t wy by hearre. It sil wol ùt te stean hawwe mei de Soarch op Maat, tinke wy.

Ien kear yn de trije moanne komme sy op besite. De bloeddruk wurd opnaam en it gewicht wurd yn 'e gaten hâlden.

Ik moat sizze; it binne aerdiche froulje. De fysioterapeute hâld fan hûnen en is osa sportyf. De ferpleechster is yn it sâlt bebiten en wit fan wanten.

Yn earste ynstânsje wie it allinnich foar myn man bedoeld mar hja nimme my no ek mei.

Sa steane wy elke moarn neist elkoar foar it oanrjocht ùs oefeningen te dwaan. Alle lichemsdielen komme stik foar stik oan bar. Ik mei it ritme fêststelle en der giet it wol es mis. As ik alle litmaten hân ha is hy noch healwei.

"Dit is de lêste kear." seit hy; "Dy 'soarch op maat' kin om my de pot op."

"En nò gean wy nei in diëtiste." sis ik. Ik ha de smaak te pakken en bin net te hâlden.

Meditaasje en stilte

trochPosted on 2 Comments1min read1096 views

Naamloos-1"Hawwe  jimme in bychthokje krigen?" freget se my.

"Ne," sis ik; "it is in stilte plak. Dan kin jo je efkes werom lûke as jo dat nedich hawwe."

"O," seit se en tinkt er it harres fan. We rinne tegearre troch de tsjerke dy ferbouwd wurd.

Omrop Fryslân stelde op syn webside de fraach: 'Meditearje jo wol es en wer dogge jo dat dan?'

Der kamen ferskate reaksjes op. De iene gong te hynsteriden en de oare hie in protte baat by yoga. Wer in oarenien sei; "Jo kinne meditearje op de fyts as by de kassa as jo dochs wachtsje moatte."

Yn dizze jachtige tiid krije minsken ferlet fan rêst en stilte. Er komt hjoeddedei safolle op ùs ôf dat de hurde skiif fan ùs hiele wêzen wol es oerrint. It is net mear fansels sneintemoarns nei `t tsjerke te gean om efkes ta ùs sels te kommen.

Sport, yoga, 'Mindfulness' en mear meditaasje-mooglikheden binne derfoar yn it plak kaam.

"Sille wy ek in romte meitsje foar meditaasje?" freegje ik him.

Hy sjocht my fremd oan. Somstiden kin hy my net mear folgje...

Begripe jimme dat no?

Bijbliuwe

trochPosted on 0 Comments1min read916 views

ticktock"Bijbliuwe." seit men. Foaral by it âlder wurden.

Och, wat doch ik myn bêst om bij te bliuwen. Op ferskate manieren besiikje ik bij te bliuwen. Sa wol  op it terrein fan  de polityk  technyk as  op maatskiplik  flak.

Ik ha nea in stjer west yn learen. Allinnich op it mêd wer`t myn interesse op dat stuit lei.

Foar de klasse stean: gedichten en psalmen foardrage... dàn wie ik yn myn elemint. Dan wie it deastil: de bern seagen by my op. Derfoaroer wiene er fakken by dy my alhelendal net leinen.

De lêste jierren helje ik yn rap tempo de skea yn. Buitenhof, Jinek, Andere Tijden, Zembla...  ensafierder. Ik krij er gjin genoch fan. En dan it wrâldbarren noch: ik bin er noch net klear mei.

Ik wol myn horizon ferbreedzje en dat moat yn rap tempo.Want hoefolle tiid haw ik noch?

En ik wol net as in unûntwikkelde loat myn eigen stambeam ûntsiere. "Wy  hâlde fan dy sa asto biste." seit er.

Moai sein mar 'de  tiid hâld gjin skoft'...

Michiel de Ruyter

trochPosted on 2 Comments1min read1336 views

Naamloos-1Hawwe jimme de film fan Michiel De Ruyter al sjoen? Ik net mar ik sil er hinne. Ik bin ommers nei him ferneamd!

Ùs nationale held De Ruyterde namme wert ik myn libben lang  grutsk op west ha. Op skoalle al... ik wie net in De Vries, in Dijkstra as in De Jong mar in De Ruiter.

"Rin mar net neist de skuon," seit de man; "it wie in slavedriuwer. Lit it mar in held west hawwe mar in fraaien ien hat it nea west." giet er fierder. Ik wol der gjin praat mear oer hjerre.

Myn man en ik hawwe mekoar wol fûn want hy is in De Zee en dat past wol by Michiel De Ruiter fûn ik. Mar der wie wol in grut ferskaat yn it ferline: syn  foarâlden wiene skûtsjeskippers dy stront en modder ferfierden. Se farden oer de Sudersè nei Hollân en ferkochten de lading... it wiene hândelslju.

Mar dochs as jo ùs better kinne dan merkbite jo noch it ferskil. Hy is in handelsman en ik bin moedich.

Michiel De Ruyter: in namme om grutsk op te wêzen ...

De joernaliste

Naamloos-1As wie ik net fuort west giet se wer fierder mei har ferhaal. "Wer wiene wy ek al wer bleun." seit se dan en sjocht my freegjend oan.

Ik bin by myn muoike. Eltse wike op tongersdeitemiddei gean ik by har lâns en dan hawwe it oer eartiids doe sy as joernaliste by de Hepkema's Krante wurke. Hûnderd ùt ferhelle se dan oer har ûnderfinings as joernaliste. En dat wie wat as ienigste frou yn in mannenwrâld.

We hawwe it oer it jier 1929; de emansepaasje wie noch lang net yn sicht. Se kaam fan de H.B.S. en soe yn de biblioteek wurkje. Se hâld fan boeken en lêsde in protte. Mar nei in skofke ferfeelde har dat.

Troch kontakten kaam se yn oanrekking mei 'De Hepkema'. Se krige in keamer boppe in tabakszaak en koe dalik begjinne. Se hat it dreech hân, it wie ommers in manljusbastion! Se mocht allinnich de gearkomsten fan de plattelânsfroulje ferslaan. It yntresante barren gong nei de kollega`s mannen. Oant se brânnen en plysjesaken dwaan mocht... doe wie se op har plak.

"Nije wike gean we fierder." sei se dan; "we binne noch lang net ùtpraat."

De joernaliste. Ien en njoggentich is se wurden.

Naamloos-1

Tsjuster

trochPosted on 4 Comments1min read1228 views

2011012833_4619941418Jannewaris hat koarte dagen, it is krekt as giet de nacht oer yn de nacht. Healwei de dei nimt de nacht efkes  piipskoft om dan wer oer te gean yn de nacht.

Om earlik te wêzen; ik kin er min oer. Ik bin in bern fan it ljocht. Ik fleurje hielendâl op as de sinne him ek mar efkes sjen lit as is it ek mar in streekje as in glimke.

"Moat it nò sa?" seit myn man as ik ier en betiid de kersen oanstek. "Ja," sis ik; "wolst in wyf as eamelsek as in ien dy `t opt skik is?"

Ek kin ek nèt bêst oer tsjinslach, dat is eiglik ek in faset fan it tsjuster. Mar sa as it ljocht altyd wrakselje sil mei it tsjuster sil it ljocht dochs altyd oerwinne. Want as it altyd ljocht wêze soe hoe kin min dan it tsjuster waardearje as oars om?

"Jo hawwe fitamine B nedich." seit de rimmetykdokter tsjin my; "Jo hawwe de sinne nedich."

Ik bin it roerend mei har iens. Oant salang de kersen mar oan.

Taalargewaasje

Naamloos-1"Wolsto efkes lêze?" seit myn broer en rikt ien de Bibel oan. We fiere ùs jierdeis meielkoar, dat is troch de jierren hinne wisânsje wurden.

Ùnder de oanwêzigen sit in grut ferskaat yn de wize fan leauwen. En ik moat sizze, dat giet altyd wûnderbaarlik goed. Wy hawwe respekt foar elkoars oertsjûging. Der is in Menist by, in Baptist en twa PKN-ers.

We binne de lêste jierren went om meielkoar te iten. Nei de kofje de burrel dan de iterij. Oan`t ein wurd er in passend stikje ùt de Bibel lêzen mar altyd ùt de Nederlânske fertaling.

"Hast net in Fryske Bibel?" freegje ik him. 

"Jawol," seit er; "mar dy is my te dreech om te lêzen."

"Jonge," sis ik mei argewaasje; "do wist net wasto mist. Fan al dy oersettings hat bliken dien dat de Fryske oerset it tichste by komt."

"Jou mar op." sis ik en lês steande yn myn Memmetaal ùt it Heiteboek.

Sa gean wy letter op wei nei hûs: de Menist, de Baptist en de twa PKN-ers.

Mankelikens

trochPosted on 2 Comments1min read1117 views

lindaFoar dat ik oan it nije jier begjin mei ik graach efkes werom sjen. Sûnder dat ik it wol komt er in gefoel fan mankelikens oer my.

'Dy gefoelens binne foar âlde minsken' ha ik altyd tocht. Mar no doch ik er sels oan mei.

Tinzen oan wat it my brocht hat en wat ik los litte moast. Wer ha ik minsken mei skeint troch koarsichtigens. Âlde freonskippen binne weiwurden en hawwe liddiche plakken achter litten.

Ek de technyk hat grutte stappen yn myn libben makke, faaks tsjin wol en tank. Mar de jonges wolle in mem dy mei dwaan kin. Somstiden sit ik foar de tillevyzje mei de smartphone in programme te sykjen en mei de ofstânbetsjinning te skiljen. Sûnder dy dingen soe it ek net mear kinne mar wenne moast it wol.

Stadich oan ferdwynt de mankelikens en komt er blidens foar yn `t plak. Ik fiel my in befoarrjocht minske dat ik dat allegearre noch meimeitsje mei.

Kom mar op, jonges mei jimme oantrunen fan nije untwikkelings.

Jimme mem is  klear foar 2015.

Advintsferhaal

trochPosted on 3 Comments1min read1101 views

Naamloos-1"Wolst  in advintsferhaal fertelle?" frege it bestjûr fan de frouljusferieniging. De Advintsjûn komt er wer oan en dat giet al jierren sa.

Foar de pauze in Nederlândsk ferhaal en dernei in Fryske. En dat mei ik jier yn en jier ùt dwaan. Se moatte koart wêze fan ynhâld hawwe en net te dreech. Troch de jierren hinne bin ik troch de Fryske skriuwers hinne.

'Dan moat ik sels mar los.' betink ik my. Nei in protte stinnen komt it ferhaal der ùt.

It is in ferhaal wurden ùt de oarloch wat ik as bern meimakke ha. De earste rigels stean op papier. Hoe fierder ik  yn de tiid werom gean hoe mear de kontoeren dùdliker wurde.

Ùs heit siet yn in fersetsbeweging. Ùs mem koe net oer ferried en ûnrjochtfeardichheid en ferprate har noch alles. En dan moast it wer rjocht breide wurde om ùs heit net te ferrieden. It is in oangripend ferhaal wurden en elke Advint moat ik it wer fertelle.

It hat de frouljusclub wol in lid koste: se fielde har troch it ferline oansprutsen. Nei hast sântich jier is de groede noch net hele, tink ik fernuvere.

"Wolst dat Advintsferhaal noch es dwaan?"  freget de foarsitter.

En ik, ik meitsje it noch spannender. Sa  kin it ferhaal noch jierren oan it neigeslacht troch jûn wurde...

Max

trochPosted on 1 Comment1min read1272 views

"Kom jonge, we moate der efkes ùt." sis ik tsjin de hûn. Hy leit lang ùt op it flierkleed yn in stripe sinne.De kop komt efkes omheech en lit him dan wer falle. Hy wurd âld en min te rissen. Dôve as in kwartel, oan myn meneuvels sjocht hy wat er barre moat.

Santsjin jier ferlyn haw wy him ùt Jobbegea helle. De frou stie deis op rommelmerken en hie gjin tiid foar bisten. Noch gjin jier âld en al fjouwer bazen hân. "Hy rint altyd fuort." sei se.

En sa is hy yn ùs libben kaam en nea fuort rûn.We hawwe yn dy jierren in soart meielkoar meimakke.Fertrietlike en moaie mominten sa as it yn in minske libben giet.

Max is in minskehûn, hy is altyd bliid en kin mei eltsenien opsjutte. Mar hy hat sa syn foarkar. Ien kear hat hy in donkere man yn `e broek hong. En blinegeleide hûnen hat er de pest oan. Beheinde minsken hat er it ek net opstean wylts wy him grutbrocht hawwe mei leafde foar alles wat libbet.

Ik bin my er fan bewust dat er oan dit hûnelibben in ein komme sil en dat sil in drege sile wurde. Oan wa moat ik dan myn emoasjes kwyt  en wa begrypt my sûnder in wurd te sizzen?

"Giest mei?" sis ik en til him op.

Dy Max.

max