Oer mijsels

Wist noch wol?

troch Posted on 4 Comments 2 min read 1254 views

tsjerke-bewerkt"Wat hasto dochs mei it doarp?" seit myn suster. Se hat nea wat hân mei ùs doarp wert wy berne en opwaakse binne.

Ik wol. Fan jongs ôf oan wie it myn doarp. De minsken wert ik allinnich de foarnamme fan koe mar net de efternamme. Hun aardichheden en onaardichheden  dy wist elken ien.

Der wie in kristelike en in iepebiere skoalle. 'In fine en in grauwe' sei min wol. Der wiene Herfoarme,  Grifformearden en Menisten. De grutte brêge wie de grins; sneins gong elk nei syn eigen tsjerke. Der wie do ien Jehova tsjûge en in ynkele roomske dy gong nei Jirnsum.

Yn de oarloch learden wy inoar pas goed kinnen. Wy wisten fan elkoar; dy is fertrouwd en dy net dus pas op!

Mar foar it grutste part foarmen de doarpsgenoaten ien front tsjin oer de agressor.

Oantinkens fan eartiid komme somstiden samar by my boppe.

Hoe wy swommen yn de feart en ljipaaien sochten yn de maitiid. Mei myn bruorren it lân yn te fierljeppen. Myn earste feintsje wert ik stikem mei yn it singeltsje rûn. Grul, de skuonmakker dy neist de skoalle wenne en alle dagen de learkes fan ùs kleppers meitsje moast.

We hiene altyd bisten wert wat oan mankearre, in hûn sûnder poat en in kreupele kat. Kninen dy fet meste waarden foar de Krystdagen mar dy wy temûk los lieten as it safier wie.

"Wist noch wol?" sis ik tsjin myn suster.

Se begjint oer it waar ...

Bliuw altiid dy sels ...

troch Posted on 0 Comments 0 min read 865 views

1950-benjamin-spock"Do moast dy oanpasse." sei myn skoanheit doe destiids.

Doe ik trouwde kaam ik yn in oar miljieu terjochte. Ik moast my oanpasse mar wat dat ynhâld hie ik gjin idee fan.

Ik woe it eltsenien nei it sin meitsje. Ik wist ommers neat, tocht ik.

Ik die myn ùterste bêst. Ik klaaide my sa as nimmen der krityk op hawwe soe. It hûs wie sa ynrjochte dat ik plomkes krije soe. Ik feroare fan tsjerke en gong nei gearkomsten dy by ùs miljieu pasten.

En ik tocht altyd as er wat mis gien wie dat it oan mysels lein hie.

In protte stipe krige ik net.

Doe kamen er bern en ik krige boeken oer opfieding fan Dr. Spock. Want hja tochten dat ik ek neat wist fan opfieden. In leave muoike fan myn man syn kant sei es: "Dit komt niet goed. Ik vond jou zo`n leuke meid. Je bent veranderd."

Troch de jierren hinne fûn ik my sels wêrom en waard wer gelokkich. Ik waard wisser en doarde yn it iepenbier foar myn miening ùt tekommen.

En boppedat ik hie in man troud dy fan my hâld sa as ik wie.

Bliuw altiid dy sels ...

Fereale

troch Posted on 4 Comments 0 min read 1073 views

IMG_20160801_102133-bewerkt

By it oprêden fan in kast kom ik in kuorke tsjin. It is noch hielendal yn takt. In kuorke fol mei brieven mei grutte griene strikken der omhinne.

Foarsichtich doch ik it iepen en twa steapels brieven komme foar it ljocht. Ik gean der by sitten en begjin te lêzen.

It binne leafdesbrieven fan twa jonge minsken dy tige fereale op elkoar wiene.

Kompjoeter en e-mail wiene er noch net.

En folle telefonearren wie der ek net by; dat wie djûr foar dy tiid.

En sa begûnen dy twa fereale jonge lju elkoar te skriuwen. Yn de rin fan de tiid waarden de beide steapels al grutter en grutter. Sy yn Yngelân en hy yn Fryslân.

En dat is no acht- en fyftich jier ferlyn.

Ik gean oerein, stiif fan`t sitten, en doch se werom yn`t kuorke.

Fereale...

Kleur bekenne

troch Posted on 1 Comment 0 min read 949 views

6a00e008d4d8f088340120a5c7ffe2970b"Mem moat mear kleur bekenne yn har blog." seit de soan; "Hoe tinkt us memmeminske oer de polityk? Oan welke kant stiet mem? En dan noch; kom der es er rûn foarùt hoe mem oer har leauwen tinkt."

"Jonge," sis ik; fan polityk ha ik nea ferstân hân."

Dan hâld ik it wer mei Mark Rutten en fyn him in aardige fint; hy laket altyd. Dan docht er wat dat my net noasket en is it Halbe Zijlstra omdat hy in Fries is fansels.

En dan ha ik wer in weak gefoel foar Emyl Roemer, hy hat in earlike ùtstrieling en kin it aardich bringe.

Ik bin dan ek hielendal net polityk engazjearre. Ik spylje op de man.

Oer it leauwen... dat wurd dreger.

Dat is osa persoanlik, der praat ik net graach oer. Myn neisten witte wol hoe ik er oer tink.

De basis fan it leauwen is hun by brocht. Yn betrouwen dat sy letter hun eigen kar meitsje kinne yn it libben.

Ik bin altyd tsjin religy optwingen west, der binne eartiids de grutste misslaggen troch makke en hjoed-de-dei noch.

Kleur bekenneSawol polityk as leauwen.

Ik rin er net foar wei mar gean it ek net ùt de wei.

Myn tùn

troch Posted on 2 Comments 0 min read 823 views

photo379551891105884240-bewerkt

Myn tùn is myn alles. Ha ik it somstiden dreech, dan gean ik de tùn yn. Ik set de skeppe yn `e grûn en hoe fierder ik dol hoe mear ik myn emoasjes kwyt kin.

Ik fertel de Goudsjeblommen  en de Fioeltsjes wat my dwers sit. It unkrûd lùstert mei en bewege har sêft hin en wer. De slakken ha de tiid en heare geduldich nei myn ferhaal.

'Werom makkest dy sa drok om?' sizze se; 'Doch krêkt as ùs, wy binne op it ein like fier as jimme.' 

'Ja , mar,' sis ik; 'jimme hawwe de tiid en ik net.'

Se geane allegearre om my hinne sitten. In Podde klimt op in stien want hy wol gjin wurd misse. In foarse Langskonkmich makket om gjin tiid te missen in web yn myn hier.

'Ik sit mei in probleem .' sis ik. De Goudsjeblom tilt syn kopke omheech, de Beltsjeblommen sjogge nei underen. In Krobbe kriget in skrobbearing en de wjirm moat him ôfjaan. De beammen bûge hun krunen; de spanning is fielber.

'Wy wolle ferfarre.' sis ik; 'De tùn wurd my te oermânsk.' Der falt in grutte stiltme om my hinne.

'Ja mar wy kinne dochs mei helpe?' seit de krobbe. 'Sst,' seit de wjirm; 'oars gean ik wer de grûn yn.'

Ynkoartens komme we wer byelkoar en dan sille wy it er noch es oerhawwe.

Wer moat ik dan hinne mei myn gefoelens, myn fertriet en blidens? freegje ik my ôf. Myn tùn. Ik kin myn freonen net misse...

Allergysk

troch Posted on 2 Comments 1 min read 925 views

sneezIk stean foar in dilemma.

Sûnt in pear moane is Stientsje by ùs. Nei in pear drege wiken fan unwennig wezen docht se al krekt as hat it nea oars west.

Se is oanhinklik en hat it ritme fan alledei wer te pakken. Se hat freonskip sluten mei de kat fan Sytse, en dat seit wat.

Dy fernearde gjin ynkele yndringer. Ek hat se al in freondinne; in wyfke mei in unsjoch kopke mar mei in prachtige sturt wat mear hat fan in plùskebiezem. Ek de fûgels dy altyd yn ùs beam sitte is se mei befreone.

Mar no myn grutte dilemma.

Earst tocht ik; ik wurd ferkâlden. Dat kin om dizze tiid sa mar. Mar it hâld mar oan, dei en nacht snotterje. It makket my deawurch.

Ferskate minsken komme mei goedjaande ried. De buorman sei; "Dy kat moat wêrom nei`t asyl." "Net mear yn `e hûs nimme." seit in oarenien. "Bûten sitten gean, ramen en doarren iepen." seit wer in oare.

Mar hoe kin ik no Stientsje wêrom bringe, se is al ynboargere. Mei in grutte bôge belânet se op myn skoat... Wat moat ik dwaan?

Dan mar snotterje nim ik my foar mar. Stientsje bliuwt!

Gammel

troch Posted on 1 Comment 0 min read 963 views

Woman_Sneezing

Ik  bin gammel en fiel my  beroerd.

Ik bin noch te boadskipjen west en ha fan alles dûbeld ynslein.

Dat is in tik fan my; ik wol reserve hawwe. Fan alles twa keapje, dat bin ik went. Dat ha ik fan ùs mem leard. Se siet faak krap mar soarge dat se oeral dûbeld fan yn `e hûs hie.

Djipfries bestie noch net, foar woartels waard in kûle yn `e grûn makke.

Myn suster en ek sliepten yn `e bedstee mei derûnder de foarried ierappels foar de winter.

Min kin dochs alle dagen nei de supermarkt gean? Sels op snein en troch de wike oant acht oere ta.

Ik gean op bed. Se sykje it mar ùt, se rêde hun wol. Ik ha ommers alles dûbeld.

Gammel.... Ûs heit swarde by in hiete groch. Ek derfan mar dûbeld, dan komt it fêst  goed.

Ensaid

troch Posted on 1 Comment 0 min read 973 views

ensaid

"Do moast mar op naailes." sei ùs mem; "Dat komt dy letter goed fan pas. Kinst dyn eigen brea fertsjinje."

Sa wie er yn ùs doarp in oplieding foar kûpeuze joen troch de Ensaid Moadefakskoale.

Aukje, learares ùt it selde doarp, soe ùs bybringe hoe wy diplomearre naaisters wurde koenen. Nei in pear jier moasten wy eksamen dwaan yn Utert.

Al ier en betiid stienen wy op it perron fan Akkrum, dea senuweftich. Ik hie foar dizze wichtige dei nije pantys kocht want 'de earste yndruk is trochslaand, tocht ik.

Op it stasjon fan It Hearrenfean wiene de pantys al nei de barrebysjes.

Ien foar ien waarden we foar de eksamenkommisje roppen. Ik moast ùtlizze hoe ik in mantelpakje ynelkoar sette soe. Mar omdat ik de Nederlânske taal net goed machtich wie seach ik dat se gauris de wynbrauwen omheech lutsen en it leitsjen net litte koenen.

Mar ik slagge mei glâns en gluorje, tank sy myn Fryske taal.

Fanne moarn lies ik de rouadvertinsje fan Aukje. It binne dierbre oantinkens.

Ensaid ...

Batterijen

troch Posted on 0 Comments 0 min read 784 views
giphyHawwe jimme wol es tocht hoefolle apparaten wy sa stadichoan oplade moatte? Mobyl, tablet, skeerapparaat en noch folle mear ark.

Mar wat binne se handich! We kinne er net mear sûnder, miene wy. Mar jo moatte der wol optiid by wêze oars binne se dea en jo hawwe er neat mear oan.

En dat gefoel oerkomt my ek wol es, dat myn batterij leech is. Der binne soms dagen dan wol it net. 'Wêrom sil ik my drok meitsje?' tink ik dan.

It selde wurk komt alle dagen wêrom... wat hat it allegearre foar nut? De dagen rige har oanelkoar en en de batterij laat net mear op.

Ik sjoch nei bûten en sjoch in Klyster yn in panne wetter baaien. Wyld giet it er om ta. Kopke ûnder en maar wer kopke ûnder, de fearren wurde ien foar ien neisjoen.

Ynienen tink ik by my sels; 'Hy moat dat dochs ek eltsedei dwaan? Wêrom kin ik dat dan net?'

Myn batterij is wer fol. Ik kin de wrâld wer oan. Tankje Klyster!

Batterijen ...

Famyljesiik

troch Posted on 0 Comments 0 min read 698 views
strik2Ja, ik wit it wol; ik bin famylje siik. Ik skilje alle wiken.

Earst nei myn broer boppe my. Te pas as te unpas. Ier yn de moarn as let yn de jûn. "Hoe giet it mei jimme?" freegje ik dan. En nea seit hy; "It past no net." Hy wie sunich en woe my noait knikkers line want ik ferlear altyd.

Der boppe siet myn suster. Dy wie strang, sy moast altiid op my passe en dat die se mei oertsjûging wol sa dat it my somstiden beneare.

Dan kaam myn âldste broer; hy stie altiid foar my klear. "Kin ik ek wat fan dy liene?" sei ik dan as ik wer es blut wie.

En grif struts er de hân oer`t hert. "Hâld it mar." sei er dan gol. Hy wist dat er der neat fan werom seach.

En dat is noch sa; we hawwe in hiele hechte ban en kinne mekoar dei en nacht skilje.

Se kenne my en fine neat nuver as ik fremde setten ha. "Sy is no ienkear sa." sizze se en der wurd gjin inkel wurd oan smoarg makke.

Wat is no moaier om jo sels te wezen en sokke bruorren en susters te hawwen?

Famyljesiik. Dat bin ik.