De Famylje

Diagnoaze (1)

troch Posted on 9 Comments 1 min read 1021 views

Do moast nei dokter ta," sis ik tsjin myn man; "do hoastet my tefolle." "It giet fansels wol wer oer." seit er. Hy moat neat fan dokters ha.

Mar it wurdt alle dagen slimmer en hâldt ùs beide 's nachts klear wekker. De paracetamol en de bûsdoeken binne net oan te slepen. Ik ha myn nocht en freegje as de dokter efkes komme wol.

"Even een penicilline kuur." seit er; "Dan is het zo weer over."

Mar it wurdt minder, ik sjoch him eltse dei efterùt gean. Dan is it freedtemiddei, ik hâld it net mear ùt en skilje de assistente.

"Maar wàt heeft hij, mevrouw?" freget se, mei ien each op de klok. "Dat wiet ik net," sis ik oanbrând; "mar hy moat dalik komme."

"Dat gaat niet zomaar." seit se. "Lit mar!" rop ik; "Ik rêd my sels wol!" en smyt de hoarn del. De boadskip is oer kaam en in fremde dokter stiet al gau yn de keamer .

"Dy man hie allang yn 't sikehûs lizze moaten." seit er en skillet in ambulance en it sikehûs.

Ik ryd efter de auto oan en betink my dat eartyds wy ùs stil hâlde moasten want de dokter, dy wist it wol. No moatte wy sèls de diagnose stelle en sizze wat ùs mankearret.

Lokkich wiene wy krekt op tiid.

De mem de frou

troch Posted on 0 Comments 1 min read 965 views

De boekenwike 2019  stie yn it teken fan 'De moeder de vrouw'.

Hiel yntresant en dat brocht my op it idee om es oer ùs mem te skriuwen want dat ha ik yn al myn skriuwsels nea dien.

Mar dat falt net mei want ùs mem hie folle kanten: se hat har nea deljaan kinnen yn it doarp wert se wennen. Dat lei net oan de minsken as oan it doarp mar oan har sels, sy koe gjin oansluting fine by har doarpsgenoaten .

En as jo dat net kinne, dan binne jo bûten sluten.

Mar as it de middei fan it folksdûnsjen wie, dan stie se ier en betiid ferklaaid klear. Dagen moasten wy oanhearre hoe moai as it west hie en dy se de paskes foar dy sy leard hie.

En dan noch it foardragen: dan feroare se, se strielde en wie net de mem dy ik koe.

Net eltsenien koe dy kant fan har wurdearje want yn dy tiid moasten jo gewoan weze sa as oaren wiene.

De mem de frou: net maklik foar dy jinge dy har leaf hiene.

No ik âlder wurden bin, tink ik noch faak oan har. Wat hie se har untwikkelje kinnen mei al har talinten as se yn dizze tiid libbe hie.

De mem de frou.

Krystbeam

troch Posted on 2 Comments 1 min read 846 views
Foto troch Les Anderson fan Unsplash
By de buorren has se -no ja, de bern dan- de krystbeam optuge. It is in middelgrutte beam.

By myn broer stiet mids yn de keamer in flinke fersierde beam, prachtich oanklaaid mei alles der op en oan.

"Moai, hear." sis ik, en mien it ek.

En sa moat ik dizze dagen in soart fersierde beamen bewûnderje.

Wy dogge der net oan mei, wy hawwe al jierren gjin krystbeam. 'Fremd' sille jimme sizze.

Ik bin es by mysels te ride gong, wer dat wei komt, dat anty-krystbeam gefoel.

Ik kom ùt in tiid dat de sufeldirekteur, de dokter en de notaris in grutte beam yn de tûn hiene.

En dan stie er ek noch in enoarme beam yn de Herfoarme Tsjerke, der waarden wy as bern stil fan.

Thùs makke ùs mem it gesellich. We dronken sjûkelarjemolke, krigen sûkerbôle en spilen "Mens erger je niet".

Nei myn gefoel ha wy neat mist en dochs hat dat it begjin fêst west fan de aferzje tsjin krystbeamen, betink ik my.

Mar ik moat sizze; ik fyn it prachtich yn dizze donkere tiid al dy ljochtsjes en fersierde beamen.

"Komme jo efkes?" ropt in âld minske; "Hy stiet er, hear!"

Ach ja... krystbeamen.

Milkshakes

troch Posted on 1 Comment 1 min read 695 views


Hastich en beswit komt er de keamer yn. Der wurde in pear bekers milkshakes op de tafel set, hy ploft op de bank del.

Ik wit ùt underfining dat ik net fuort begjinne moat te freegjen hoe it west is. Dat is dreech foar my want ik bin osa benyd hoe it yn Sina gong is.

Mar ik moat my bedimje. Oer in skofke komme wy wol wat te hearren as hy er oan ta is.

"It is mei ùs goed." sis ik sûnder dat it frege wurdt en fertel oer Stientsje en de minsken om ùs hinne.

"Hâld mar op." seit syn heit; "Hy is al yn sliep fallen."

In swier gesnurk makket in ein oan myn freegjen.

"Wat wolst," seit myn man; "hy hat tritich oeren fleanen efter de rech."

Rimpen giet er oer ein en sjocht ferheard om him hinne. "Do bist thus." sis ik; "Gean mar gau op bed."

Wer kin dat hjoed de dei noch: ûnder it petear yn sliep falle? Dat kin allinnich thùs.

"Soe er it nei it sin hân ha?" freget myn man.

"Wy komme it wol es te hearren." sis ik; "As hy der klear foar is."

Mar hy is wer thùs en dat is it wiichtichste.

Ik romje de lege milkshakesbekers op. Wy kinne wer rêstich sliepe.

Ik bin in ...

troch Posted on 4 Comments 1 min read 943 views
Âldeboarn | foto troch eamel (klik foto foar grut)
Frjemd, hè? Minsken freegje my faak: "Wer kom jo wei?"

Steefêst sis ik; "Ût Âldeboarn."

It frjemde is: we hawwe fuort en daliks kontakt. Wat is dat dochs? freegje ik my sels ôf.

Wy hawwe sechstich jier op It Fean wenne mar gek genoch telt dat net mear; der is gjin werkennen. We hawwe der bern krige, it tsjerkelike en it sosjale libben spiele him der ôf. We hawwe der wurke en en ùs libben libbe sa as elzen ien dat dien hat.

En as men my wer freget, sis ik eltse kear: "Ik kom ùt Âldeboarn."

Myn suster hie dat net sa. Dy wie bliid dat se ferhûze koe nei in grutter plak. Ien broer is hingjen bleun en de oare gong troch trouwen in doarp fierderop wenjen.

Ùs bern waaksen op yn it doarp. Omdat wy in protte foar ùs wurk op reis wiene brochten wy de bern nei heit en mem. En dat wie altyd feest want alles mocht by pake en beppe.

Swemme yn `e Boarn, boppe op de heawein fan Pyt troch de buorren, en mei Bijke troch de bosksingel. It binne waarme oantinkens om nea te ferjitten.

"Wer komme jo wei?" freegje se.

"Ût Âldeboarn!" sis ik dan.

Bosksingel | foto troch eamel (klik foto foar grut)

Ik sil dy misse...

troch Posted on 9 Comments 1 min read 1239 views

Wy binne dizze dagen oan it ferhûzjen.

Alles wurdt ynpakt mar dan ek alles. Fêst as los, it giet mei. As ik net oppas en bytiids in stap te bek set, sit ik yn in doaze mei in sterk touw der om hinne.

Wat moat mei en wat nèt? Dat is it kritearium dizze dagen.

Ik wol opromje en hy net. Om earlik te wêzen; it seit my neat. Op in pear dingen fan ùs heit en mem nei.

De pendule dy ùs heit yn de oarloch ruile foar bûterbonnen en ùs mem har befetsje kocht ùt it boelguod fan de herfoarme dûmny: ik kin al dy fehalen en se binne my hiel dierber.

Hoe kin ik no sok guod mei de Lege Knip meijaan?

De minsken komme ien foar ien ôfskie nimmen. Ik kry earmen om my hinne. Se sizze: "Ik sil dy misse!"  

De iene kin it gûlen net litte en de oare snuft wakker.

Wat is no miend?

Ferfarre

troch Posted on 4 Comments 1 min read 810 views
[foto: Drents Museum]
Wy sille ferfarre." sei myn pake dan. Hja wennen oan in opfeart, sy neamden dy 'de Wyk'.

Pake wie turfmakker en beppe sutele mei de koer. Se hiene it net sa rom mar dat wie wenstich yn de tritiger jierren.

Ferfarre, dat wie do destiids mei de pream. Dy lei dan foar de wal en sa waard er fan alles yntôge, oant de hinnen ta. Somstiden gongen se mar in pear meter fierderop. It hong fan de mildens fan boer ôf hoe lang se der lizze mochten.

As bern ha wy der in prachtige tyd hân; aaisykje, sletsje springe en swimme yn de opfeart. It gong hun nea te gek. It binne dierbre oantingkens wurden.

Ek wy sille ferfarre (yn dit gefal ferhûzje). Net troch 'de Wyk' as mei de pream mar mei in ofisjele ferhûsauto.

Wat moat mei en wat net? Myn man hat er muoite mei en wol alles mei nimme.

Ik nèt, ik moat werom tinke oan dy pream .

Ferfarre...

Kleureblinens

troch Posted on 3 Comments 1 min read 895 views

Sjoerd F. Talsma hat in ferhaal op it Nijs set: Ferkearde sokken (spegeltsje).

It wie foar my in werkennen, ek by ùs giet it sa om en ta. Troch de jierren hinne binne dy gewoanten der yn slûpt. Fremde gewoanten fyn ik no, efternei besjoen.

As wy fuort sille lis ik syn klean fantefoaren klear op bed, dùdlik sichtber. Bûten syn smaak om is myn man ek noch kleureblyn. As ik him net foar bin hat hy de gekste kombinaasjes oan.

It wurdt jo somstiden skel foar de eagen. Mar dan moat er ta syn grutte argewaasje omklaaid wurde.

"Wat moat ik dan oan lûke?" seit er mei in ferhûddûke gesicht. Fûterjend begjin ik passende klean by elkoar te siikjen.

"Do moast nije klean ha." sis ik; "En dan freegje wy ek om in goed adfys."

"Dat is jildweismiterij." seit er; "Wat gean ik no fuort? Ik ha sels genoch."

"As er in klaaiingsaak fan dy bestean moast,... dy hie allang fallyt west." sis ik wrantelich.

"Lit him gewurde je." sei in freondinne.

"Nè," sis ik; "ik wurd der foar oan sjoen." 

Kleureblinens...

Wy rêde ùs best

troch Posted on 1 Comment 1 min read 947 views

Hoe giet it mei jimme?" freget de buorfrou by it tôgjen fân de smoargens nei de dyk. "Goed hear." sis ik; "Wy rêde ùs best."

"Hoe giet it mei jo man?" freget se rinnende wei. "Best, hear." sis ik en sis mar net hoe it echt giet; it is in formalteit. Se is hastich en yn gedachten allang wer earne oars.

"Hoe giet it mei jimme?" freget ien fan de tsjerke. "Goed, hear." sis ik. Wat moat ik derop sizze?

Moat ik fertelle dat hy ferjitlijk wurdt? Dat wy alle dagen nei syn gehoarapperaat, syn stok, syn toffels en syn gebit sykje?

"Hoe giet it thùs?" freget in soan meilibjend oer de telefoan. "Goed hear, wy rêde ùs best." sis ik.

Dat is ek sa, net ien wurd is ferkeard. It giet goed mei ùs, wy hawwe ommers inoar noch?

"Hast myn skuon ek sjoen?"

"Ik kom er oan!"

 Wij rêde ùs best ...

Lit him no mar

troch Posted on 7 Comments 0 min read 1166 views

Lit him no mar." seit syn heit. De soan sil wer fleane  en wol yn Colombia.

Hy is in enthousiast Paraglider. Oerâl op de wrâld hat hy flein. Yn it deistich libben is hy skipper en fertsjinnet syn brea op it wetter. Mar syn grutte hobby, dat is fleanen. Sa gau as hy kin is hy fuort. De reizen binne al fier foarùt boeke.

Hy  sil no nei in lân wat in prachtige natûr hat. In lân mei bergen en in freonlike befolking.
"Hoe fynt mem dIt?" freget er. Hij stiet foar my en lit grutsk syn fleantenue sjen.

In grutte helm wurdt opset mei in hiel aparte bril. Mar ek in stuoltsje mei in soart touwen, gespen en riemen.

"Der is in hiele grutte brêge ynstoart." sis ik; "der wiene hiel wat deaden en ferwûningen."

"Der is ek noch al wat korrupsje yn it lân." gean ik fierder. "Dy is oerâl op de wrâld, mem!"

Werom giet er no net nei de hunebêdden fan Drinte as de offâlbulten fan Omrin?

"Lit him no mar." seit syn heit.